Carum carvi L.

Roślina dwuletnia. W pierwszym roku tworzy walcowaty, korzeń spichrzowy, o zapachu marchwi. W drugim kwitnie i owocuje.

Łodyga 30-80 cm wysokości, skąpo, 2-dzielnie rozgałęziona, dęta, wzdłużnie bruzdowana. Jej powierzchnia zupełnie naga, także u podstawy bez szczecinek. Odlegle ulistniona.

Liście długoogonkowe, w zarysie wydłużone, u dolnych liści ogonek liściowy pochwiasto rozszerzony, u górnych liści szeroko obłoniony i wyciągnięty w dwa uszka. Blaszka liściowa podwójnie lub potrójnie pierzasta końcowe odcinki równowąskie < 1mm szerokości, zaostrzone, podzielone dłoniasto lub pierzasto; odcinki drugiego i pierwszego rzędu, w dolnej części liścia, są ustawione względem siebie ±pod kątem prostym - na krzyż.

Kwiatostan typu baldach z (5)8-10(16) szypułami nierównej długości. Baldaszki z licznymi kwiatami na nierównych szypułach. Pokryw i pokrywek brak lub rzadko 1-2(3 i więcej) listkowe.

Kwiaty białe, rzadko różowe. Płatki okrągło odwrotnie jajowate, w górze wycięte i zagięte do góry i ku nasadzie.

Kwitnienie do maja do czerwca (lipca).

Owoc typu rozłupnia z dwoma owockami - niełupkami, te wydłużone, 2.8-3.5 mm długości. Owocki łukowato wygięte, z pięcioma wąskimi, nitkowatymi, białawymi żebrami, w bruzdach po jednej smudze, z pięcioma bruzdami. Owoc aromatyczny, o charakterystycznym zapachu. Dojrzewa w lipcu i sierpniu. Ośka karpoforu do 2/3 rozszczepiona.

Kminek jest rośliną pospolitą na terenie całej Polski na nizinach i w górach po regiel górny. Charakterystyczny dla żyznych, wilgotnych łąk i pastwisk z rzędu Arrhenatheretalia elatioris, spotkamy go też na poboczach dróg, miedzach, wałach przeciwpowodziowych i na innych terenach trawiastych.

Uprawiany na nasiona jako roślina przyprawowa i lecznicza.

Owoce kminku są używane jako wszechstronna przyprawa aromatyczna - zawierają kilka procent olejku lotnego.

Kminek stowano już w czasach prehistorycznych - jest znajdowany w wykopaliskach z epoki kamienia (neolitu).

W kuchni polskiej wysuszone nasiona kminku, w całości, kruszone lub mielone, stosuje się między innymi jako dodatek do kwaszonej kapusty, chleba, serów dojrzewających, mięs, potraw z ziemniaków. Używany jest też do aromatyzowania nalewek np. kminkówki.

Młode liście mają słabszy aromat, także mogą być stosowane jako przyprawa do zup, ziemniaków, jajecznicy, twarogu itp.

Od wieków używany w medycynie ludowej między innymi jako środek ułatwiający trawienie ciężkostrawnych pokarmów, wiatropędny, przeciwdziałający kolce jelitowej.

tutaj w Pełnej Wersji jest mapa występowania Kliknij - Sprawdź here in Full Version is map of distribution in Poland

jak czytać tę mapę

- liczebność stanowisk: 5 - gatunek pospolity na terenie całej Polski
- tendencje dynamiczne w ostatnich dziesięcioleciach: +2 - obserwuje się duży wzrost liczebności i zajmowanie nowych stanowisk

- forma życiowa wg Raunkiaera: H - autotrof, hemikryptofit - pączki zimujące znajdują się na poziomie ziemi

- wskaźnik świetlny: 4 - umiarkowane światło
- wskaźnik termiczny: 4-2 - obszary umiarkowanie zimne lub umiarkowanie chłodne warunki klimatyczne lub umiarkowanie ciepłe warunki klimatyczne
- wskaźnik kontynentalizmu: 3 - gatunek neutralny wobec kontynentalizmu

- wskaźnik wilgotności gleby: 3 - świeża
- wkaźnik trofizmu (żyzności): 4 - gleba (woda) zasobna (eutroficzna)
- wkaźnik kwasowości gleby lub wody: 4 - gleba obojętna (6 <= pH < 7)
- wskaźnik granulometryczny gleby: 3-5 - piasek lub gliny piaszczyste i utwory pylaste lub gliny ciężkie i iły

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla: O. Arrhenatheretalia elatioris;
Gatunek wyróżniający (D.) dla: Ass. Festuco-Cynosuretum;