schemat uprawy
copyright © by Marek Snowarski
Narcyzy kwitną wczesną wiosną, w kwietniu lub na początku maja. W okresie letnim liście zamierają a cebule przechodzą okres spoczynku. Ponowny rozwój zaczyna się jesienią (tworzenie korzeni, przygotowanie do wiosennego kwitnienia). Cykl rozwojowy narcyzów jest więc analogiczny do takich uprawianych bylin cebulowych jak tulipan (Tulipa) i lilia (Lilium).
W cieplejszym klimacie, z łagodniejszą zimą, niektóre gatunki i odmiany narcyzów kwitną jesienią, pomiędzy wrześniem a grudniem.

żonkil i narcyz

Żonkile to w potocznej polszczyźnie nazwa synonimiczna dla narcyza, obejmująca odmiany z pojedynczym dużym żółtym kwiatem o żółtym trąbkowatym przykoronku (np. narcyz trąbkowy (Narcissus pseudonarcissus)). W potocznej polszczyźnie nazwa narcyz odnosi się do odmian o białej koronie zewnętrznej (np. narcyz biały (Narcissus poeticus)) i rozmaicie zabarwionym przykoronku.
W precyzyjnej terminologii botanicznej określenie żonkil odnosi się do praktycznie nieuprawianego w Polsce gatunku narcyz żonkil (Narcissus jonquilla).

space

Odmiany z tej grupy są stosunkowo słabo mrozoodporne i praktycznie nie spotykane w Polsce.

właściwości i zastosowanie

Narcissus (narcyz)
Uwaga! Cebule są trujące a sok drażniący dla skóry.
Narcyzy to byliny cebulowe uprawiane w tysiącach odmian jako ozdobne, wieloletnie kwiaty ogrodowe. W zależności od odmiany mają od 15 do 80 cm wysokości.

space

Narcyzy uprawia się jako wczesnowiosenne kwiaty na rabatach bylinowych, przy krzewach i drzewach. Najlepiej wyglądają w większych grupach lub na większej powierzchni. Można użytkować na kwiat cięty. Nie wpływa to istotnie na pogorszenie kondycji tych roślin. Wiele odmian i gatunków to kolekcjonerskie, niewysokie rośliny do ogrodów skalnych. Można je uprawiać w pojemnikach; przy takiej uprawie należy zimować w sposób który zabezpieczy cebule przed mrozami np. doniczki mogą być zadołowane i okryte lub zimowane w nieogrzewanym pomieszczeniu ale w temperaturze nieco powyżej 0°C, nie nazbyt wysokiej.

Grupy użytkowe: o znaczeniu produkcyjnym · byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · na rabatę bylinową · do ogrodu skalnego · do ogrodu naturalistycznego · bylina na kwiat cięty · wysokość 15-80 cm · kwitnienie: 4-5

wymagania i uprawa

Cebula jest wieloletnia, osłonięta suchymi łuskami (są to najstarsze, zewnętrzne łuski liczące 2-4 lata). Pomiędzy wewnętrznymi, mięsistymi łuskami cebuli tworzą się każdego roku po 2-3 cebulki przybyszowe.
Jest możliwe przyśpieszanie kwitnienia cebul narcyzów. W grudniu lub późniejszym terminie przenosi się doniczki z zasadzonymi cebulami narcyzów do ciepłego i możliwie jasnego pomieszczenia.
Narcissus pseudonarcissus
kultywar z grupy ogrodniczej 4 (narcyzy pełne)
Narcissus (narcyz)
odmiana z grupy 1 (narcyzy trąbkowe)
Stanowisko słoneczne lub nieco ocienione. Korzenie narcyzów są grube i mięsiste, 15-20 cm długości, liczne, wyrasta ich do 50 szt. Z uwagi na to, że same cebule są dość zagłębione (ok. 15 cm od powierzchni ziemi), to zasadnicza masa korzeni znajduje się do głębokości 35 cm — wynika stąd konieczność głębokiej uprawy gleby i nie może być ona podmokła. Narcyzy nie są zbyt wymagające co do żyzności i typu gleby. Odczyn gleby lekko kwaśny lub obojętny.

space

W okresie wegetacji wiosną, w razie suszy, wymagają solidnego podlania, tj. w dawce ponad 25 litrów na m2; podlewa się nieczęsto, za to obficie. Garść ziemi, pobrana z głębokości 25-30 cm po ściśnięciu w dłoni, musi być wilgotna, zbyt sucha rozsypie się po ściśnięciu w dłoni, wilgotna rozpadnie na kilka dużych brył. Nie podlewa się od końca maja, aby nie przeszkadzać w zakończeniu wegetacji. Podlanie jest korzystne, w razie suszy, także w końcu sierpnia. Jest to okres kiedy po spoczynku letnim cebule zaczynają się ukorzeniać.

space

Kwitnienie uprawianych u nas narcyzów ma miejsce wiosną, zależnie od odmiany i pogody, w kwietniu do początku maja. Cięcie na kwiat nie wpływa znacząco na kondycję cebul. Jeśli kwiaty nie są cięte, to po kwitnieniu warto obciąć same kwiaty (z pozostawieniem pędu kwiatostanowego), wpływa to korzystnie na kondycję cebul.

space

Okres spoczynku letniego trwa od zaniku liści do drugiej połowy sierpnia, gdy zaczynają się rozwijać nowe korzenie.

Większość odmian jest niepewnie mrozoodporna. W razie wątpliwości wskazane jest solidne okrycie na zimę. Należy robić je późno, gdy gleba już przemarzła i wcześnie na przedwiośniu zdejmować, aby nie sprowokować jesiennego lub zbyt wczesnego wiosennego wzrostu liści ponad powierzchnię gleby

space

space

Wymagania: światło · umiarkowane słońce lub pełne słońce · odczyn · gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem · zwięzłość · gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła · żyzność · podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne

spoczynek letni, wykopywanie i sadzenie

Po 2-3 latach rozwoju cebul przybyszowych, wraz ze wzrostem cebuli matecznej, przesuwają się na zewnątrz, budując klon cebul.
W uprawie amatorskiej, rośliny uprawia się przez kilka lat bez wykopywania. Jeśli jest potrzeba pozyskania cebul lub odnowienia nasadzenia, cebule wykopuje się na początku lata, gdy liście żółkną a korzenie zamierają. Zwykle jest to koniec czerwca lub początek lipca.

space

Cebule narcyzów powinny być sadzone wcześnie, najlepiej w drugiej połowie sierpnia.

space

rozmnażanie

Z nasion rozmnaża się gatunki botaniczne oraz wykorzystuje się rozmnażanie generatywne w pracy hodowlanej. Nasiona wysiewa się zaraz po zbiorze a siewki uprawia przez dwa sezony w tym samym miejscu. Kwitną w 3-4 roku uprawy.
Rozmnażanie narcyzów prowadzi się na drodze wegetatywnej, przez podział klona cebul lub oddzielanie dojrzałych, słabo zrośniętych cebul przybyszowych. Rozwój cebul przybyszowych, od założenia pomiędzy mięsistymi łuskami, do pojawienia się na zewnątrz trwa 2-3 lata; w korzystnych warunkach tworzą się dość duże i liczne.

space

Jest możliwe (acz kłopotliwe w warunkach amatorskich) rozmnażanie z sadzonek łuskowych, systemem podobnego rodzaju jak w przypadku lilii (Lilium).

sekcja Tazettae

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).

sekcja Narcissus

Narcissus poeticus · narcyz biały

narcyz wonny
takson uprawiany
Listki okwiatu białe, przykoronek krótki zielonożółty u nasady i z czerwonym brzegiem; ±pachnące.

Gatunek i jego odmiany należą do bardziej mrozoodpornych o czym świadczy utrzymywanie się przez dziesięciolecia w miejscach po dawnej uprawie — odmiana var. recurvus‘Pheasant's Eye’ (nazw odmian się nie tłumaczy, choć w tym wypadku świetnie brzmi ona po polsku — ‘Oko Bażanta’).

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · na rabatę bylinową · do ogrodu naturalistycznego · wysokość 25-45 cm

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).

sekcja Jonquilla

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).

sekcja Ganymedes

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · wysokość 15-35 cm

sekcja Pseudonarcissus

Okwiat siarkowożółty; przykoronek tej samej barwy lub nieco ciemniejszy, równie długi jak listki okwiatu. Gatunek i niektóre odmiany należy do bardziej mrozoodpornych o czym świadczy utrzymywanie się przez dziesięciolecia w miejscach po dawnej uprawie.

Ważny gatunek rodzicielski przy tworzeniu większości współcześnie uprawianych odmian mieszańcowych z grupy 1 (narcyzy trąbkowe) i 2 (narcyzy wielkoprzykoronkowe).

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · na rabatę bylinową · do ogrodu naturalistycznego · wysokość do 20 cm

Opis wymagań, uprawy i rozmnażania jest na stronie — narcyz (Narcissus).
literatura · references
· Hellwig Z., 1978 — Byliny w parku i ogrodzie. wyd. IV p.165 [155]
· Krause J., 1978 — Narcyzy. [167]
· Grabowska B., Krause J. Mynett K., 1987 — Uprawa cebulowatych i bulwiastych roślin ozdobnych. p.169 [163]
· Chlebowski B., Mynett K., 1982 — Kwiaciarstwo. p.147 [138]
· Marcinkowski, J., 2002 — Byliny ogrodowe. p.315 [39]
· Grabowska B., Kubala T., 2010 — Byliny w twoim ogrodzie. p.318 [136]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 14.10.28 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 05.03.2013 · powstała/was created 05.03.2009

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Narcissus.htm">Narcissus (narcyz) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>