| ||
|
oznaczanie
![]() |
Osobniki gatunków z rodzaju Petasites charakteryzuje pozorna rozdzielnopłciowość. W kwiatostanie występują dwa rodzaje kwiatów:
* brzeżne - słupkowe, rurkowate, nieregularnie ząbkowane, płodne,
* środkowe - o koronie rurkowatej, 5-ząbkowej; w zasadzie obupłciowe, ale płone, z powodu niepełnego rozwoju słupka, tak że można je właściwie uważać za pręcikowe.
Stosunek obu rodzajów kwiatów determinuje typ osobnika. I tak, na okazach gynodynamicznych panują w koszyczkach kwiaty słupkowe, na okazach androdynamicznych zaś kwiaty obupłciowe (pręcikowe). Oba typy osobników różnią się zarówno pod względem dynamiki rozwoju, jak i morfologii pędu generatywnego (porównaj fot. wyżej)
W trakcie wegetacji osobniki androdynamiczne kwitną wcześniej, często jeszcze w czasie zalegania śniegu, po czym osiągając maksymalną wysokość, szybko zamierają jeszcze przed pełnym rozwojem liści asymilacyjnych. Osobniki gynodynamiczne pozostają w stadium spoczynku, aż do końca roztopów, i na krótko przed końcem wegetacji osobników androdynamicznych rozpoczynają intensywny wzrost. Kwitną osiągając wysokość porównywalną z maksymalną wysokością pędów męskich, po przekwitnieniu wyrastają wysoko ponad kobierzec rozwijających się już liści odziomkowych osiągając wysokość 80-100 cm w trakcie owocowania i rozsiewu nasion.
Przy rozróżnianiu gatunków Petasites współwystępujących na południu Polski:
* w przypadku pędów gynodynamicznych warto zwrócić uwagę na typ kwiatostanu: grono (P. hybridus i P. kablikianus) lub wiecha (P. albus); kształt i liczbę koszyczków: smukłe, średnio 25-40 (P. albus) lub drobne, kuliste, bardzo liczne 50-80, różowo nabiegłe (P. hybridus) lub duże, beczułkowate w liczbie około 30 (im wyżej n.p.m. tym mniej liczne) – (P. kablikianus),
* w przypadku liści asymilacyjnych, na kształt blaszki i ogonek liściowy: blaszki lejkowate, nerkowato-okrągławe, ogonek podłużnie żeberkowany z rynienką obrzeżoną listewkami (P. hybridus), blaszki płaskie, okrągławe, ogonek bez żeberek ale wyraźnie omszony (P. albus), blaszki lejkowate, trójkątno-sercowate, ogonek gładki, z łatwo ścierającym się kutnerem (P. kablikianus).
Petasites hybridus (lepiężnik różowy) (=officinalis)
takson rodzimy lub trwale zadomowiony kwiaty brudnoróżowoczerwone; liście okrywy szerokie, nagie, czerwono nabiegłe; częsty brzegi potoków, źródliska, wilgotne łąki i zarośla | |||
Petasites kablikianus (lepiężnik wyłysiały)
takson rodzimy lub trwale zadomowiony liście duże; blaszka liściowa w zarysie sercowato-trójkątna; ogonek liściowy bez żeberek gatunek górski; nad potokami i rzeczkami w Karpatach i Karkonoszach | |||
| B. liście mniejsze, spodem ±trwale kutnerowate; ogonek liściowy nieco spłaszczony, bez wystających żeberek, bruzda z wierzchu tylko w górnej części ogonka, płytka, nieobrzeżona | |||
Petasites spurius (lepiężnik kutnerowaty)
takson rodzimy lub trwale zadomowiony brzeżne kwiaty języczkowe żółtawe; liście okrywy zaostrzone, jasno obrzeżone, u nasady wełnisto owłosione, bez włosków gruczołowatych; dość częsty piaszczyste brzegi dużych rzek i Bałtyku, rzadko nad jeziorami | |||
Petasites albus (lepiężnik biały)
takson rodzimy lub trwale zadomowiony brzeżne kwiaty rurkowe białawe; liście okrywy stępione, pokryte długimi włoskami gruczołowatymi; pospolity w Sudetach i Karpatach; rzadki na niżu, głównie na południowym i wschodnim Wybrzeżu Bałtyku wilgotne lasy, wąwozy, źródliska, brzegi potoków | |||
uprawiane ozdobne | |||
| Petasites japonicus takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 | |||
wersja publikacji 24.05.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 15.07.2005 · została utworzona/was created 08.12.2002
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Petasites.htm">lepiężnik - Petasites - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>










