liście spodem krótko owłosione; kwitną od marca do maja

Primula vulgaris · pierwiosnek bezłodygowy

pierwiosnka bezłodygowa, (potocznie: pierwiosnek ogrodowy)
Primula acaulis
takson wymarły na terenie Polski
ochrona ścisła, z wyłączeniami (1.289)
Czerwona Księga — EW–wymarły w warunkach naturalnych
Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony
kolor kwiatów
wystepowanie
o mapie występowania
Bylina. Liście w rozecie, do 20 cm długości i 4 cm szerokości, pomarszczone. Kwiaty pojedynczo, na szypułach wyrastających z kłącza. Szypuły dłuższe niż średnica kwiatów, do 10 cm długości. Korona kwiatowa duża (20-25 mm średnich), bladożółta z pięcioma pomarańczowymi plamami w gardzieli. Kwitnie w kwietniu i maju.

Naturalne stanowiska w Polsce niegdyś koło Lublina i w Karpatach, obecnie wymarły na naturalnych stanowiskach w Polsce; częsty na zachodzie i południu Europy; poza tym rozpowszechniony w całej Euroazji i w zachodniej części Ameryki Północnej.

Rośliny niskie, 5-10 cm wysokości, z rozetą liści i kwiatami na szypułkach ok. 10 cm długości wyrastających bezpośrednio z krótkiego wznoszącego się kłącza. Szczególnie często są uprawiane, bardzo zróżnicowane kolorem kwiatów, odmiany mieszańcowe z pierwiosnkiem lekarskim (Primula veris) ujęte w ramach — w handlu najczęściej spotykamy je jako pędzone kwiaty doniczkowe oferowane zimą i na przedwiośniu.

Formy czyste gatunkowo, typowo mają kwiaty jasnożółte, słomkowe z żółtym centrum. W odmianach czystego gatunku mogą być odmiennie zabarwione lub uformowane kwiaty np. odmiana ‘Alba’ o białych kwiatach, odmiany o kwiatach różowych, czerwonych, podwójnych (z kielichem przekształconym w drugą koronę kwiatową) i inne. Kwitnie wczesną wiosną, w kwietniu lub maju.

Do ogrodów skalnych i na rabaty skalne w otoczeniu drzew i krzewów w miejscach półcienistych i wilgotnych.

Grupy użytkowe: o znaczeniu produkcyjnym · byliny ogrodowe · na rabatę bylinową · do uprawy w pojemnikach · do ogrodu skalnego · wysokość 5-10 cm · strefa mrozoodporności 6 · kwitnienie: 4-5

wystepowanie
o mapie występowania
Bylina. Kwiaty w baldachu na pędzie kwiatostanowym wykości do 25 cm, żółte z ciemniejszym pomarańczowym pierścieniem wokół gardzieli.

Częsty na terenie całego kraju. Pojawia się w słonecznych miejscach, na łąkach, w zaroślach, skrajach lasów, na murawach. Czasem jest uprawiany jako roślina ozdobna w założeniach o charakterze naturalistycznym.

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · na rabatę bylinową · do ogrodu naturalistycznego · wysokość 10-25 cm · kwitnienie: 4-5

wystepowanie
o mapie występowania
Bylina. Liście w różyczce, szerokie, podługowato jajowate, silnie pomarszczone, o brzegu ząbkowanym, ząbkowano-karbowanym lub całobrzegie. Kwiaty w baldachu na pędzie kwiatostanowym wykości do 25 cm, żółte z ciemniejszym pomarańczowym pierścieniem wokół gardzieli.

Nieczęsty, na północy i wschodzie kraju brak lub bardzo rzadko. Uprawiany w ogrodach, także w wielu odmianach ozdobnych. · w słonecznych miejscach, na łąkach, w zaroślach, lasach liściastych

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · na rabatę bylinową · do uprawy w pojemnikach · na obwódki · do ogrodu naturalistycznego · wysokość 10-25 cm · strefa mrozoodporności 5 · kwitnienie: 3-5

liście gładkie, omączone a nie owłosione

Primula auricula · pierwiosnek łyszczak

pierwiosnka łyszczak
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
ochrona ścisła, z wyłączeniami (1.288)
wystepowanie
o mapie występowania
Bylina. Liście w różyczce, 5-12 cm długości, nieco mięsiste, gładkie, o brzegu gładkim, ząbkowanym lub piłkowanym, chrząstkowato obrzeżone, często mniej lub bardziej omączonej powierzchni. Głąbik 5-15(25) cm wysokości. Kwiaty w 2 do 20 w baldachu; szypułki kwiatów krótsze od kwiatów lub tak samo długie. Korona kwiatowa żółta, talerzykowata, do ±30 mm średnicy; rurka kwiatowa walcowata, do 12 mm długości. Kwiaty wonne o zapachu przypominającym wanilię lub morelę. Kwitnienie od kwietnia do czerwca.

Występuje w Tatrach na skałach wapiennych od regli po najwyższe szczyty. Występuje jeszcze w Alpach, Apeninach i w zachodniej części Bałkanów. Poza tym rzadko uprawiana, bo wymagająca i trudna, bylina ozdobna do alpinariów. Pod nazwą Primula auricula hort. są sprzedawane liczne ogrodowe odmiany mieszańcowe pierwiosnek łyszczak (Primula auricula) i pierwiosnek szorstki (Primula hirsuta) których właściwą nawą jest .

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · na suche bukiety i kompozycje · wysokość do 15 cm · kwitnienie: 4-6

Primula minima · pierwiosnek maleńki

pierwiosnka maleńka
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
ochrona ścisła, z wyłączeniami (1.288)
wystepowanie
o mapie występowania
Karkonosze i Karpaty w piętrze kosodrzewiny i alpejskim częsta

Primula halleri · pierwiosnek Hallera

pierwiosnek długokwiatowy
takson wymarły na terenie Polski
ochrona ścisła, z wyłączeniami (1.288)
Czerwona Księga — EX–wymarły
Czerwona Lista — Ex–wymarły lub zaginiony
Niegdyś rzadko w Tatrach i Karpatach, trawiaste miejsca w kosodrzewinie i piętrze alpejskim. Obecnie wymarły.

Primula farinosa · pierwiosnek omączony

pierwiosnka omączona
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
ochrona ścisła, z wyłączeniami (1.288)
Czerwona Księga — CR–krytycznie zagrożony
Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony
wystepowanie
o mapie występowania
Liście w różyczce, krótkie, 2-5 cm długości, ich powierzchnia od spodu mączysta, omączone także inne części rośliny, brzeg liścia ±wyraźnie ząbkowany lub karbowany. Głąbik 3-25 cm wysokości, z 2-15 kwiatami w baldachu. Korona kwiatowa 10-15 mm średnicy, różowa z żółtymi osklepkami w gardzieli. Kwitnie w maju i czerwcu.

Bardzo rzadki na terenie Polski, gatunek alpejski i z północy Europy oraz Azji. Jego siedliskiem są torfowiska i bagienne łąki.

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · do oczka wodnego · wysokość 10-20 cm · strefa mrozoodporności 4 · kwitnienie: 5-6

literatura · references
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.353 [15]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.469 [3]
· Rozporządzenie Ministra Środowiska, 2012 — z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin [50.12]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zarzycki K., Mirek Z., 2006 — Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. [55]
· Kaźmierczakowa R., Zarzycki K. et all, 2001 — Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. [169]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 14.04.15 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 08.03.2013 · powstała/was created 30.05.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Primula.htm">Primula (pierwiosnek) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>