takson rodzimy lub trwale zadomowiony

Prunus spinosa L.

śliwa tarnina tarnina
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
gałązka z owocami; 06.10.2010, Maniów, Bieszczady; copyright © by Marek Snowarski
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
liście, widok od spodu
Prunus spinosa
owoce
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
pokrój
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
liście
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
gałązka
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
kora drzewa o średnicy ok. 15 cm

opis

Prunus spinosa (śliwa tarnina)
kwiaty
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
ciernie, owoce
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
gałązka
Prunus spinosa (śliwa tarnina)
liście, widok od spodu
Niewysokie krzewy 1-2(3) m wysokości, rzadziej niskie drzewa (do 4 m wysokości), bogato rozgałęzione, wokół krzewu z licznymi pędami (odroślami korzeniowymi) odbijającymi z pączków przybyszowych powstałych na płytko i daleko rozchodzących się korzeniach.

Gałązki zwykle silnie ociernione, rzadziej słabo lub wcale. Młode pędy krótko, kutnerowato owłosione, z czasem w łysiejące, sztywne, jednoroczne brązowe do czerwonobrązowych, starsze szarobrązowe, ciemnobrązowe. Pędy końcowego rzędu ±prostopadle odstające, skrócone, zakończone silnym cierniem.

space

Blaszki liściowe o dużej rozpiętości kształtów — odwrotniejajowate, szerokojajowate, eliptyczne, do szerokoeliptycznych, rzadko lancetowate, (15)20-40(50) mm długości i (7)10-20 mm szerokości; zakończone tępo lub szpiczasto; nasada klinowato zwężona; brzeg pojedynczo lub podwójnie ostro piłkowanoząbkowany; ciemnozielone do szarozielonych; górna powierzchnia naga lub rzadko owłosiona; spód początkowo gęsto owłosiony, potem łysiejący za wyjątkiem nerwów. Ogonek liściowy 2-10 mm długości, owłosiony lub nagi. Przylistki równowąskie, ±5 mm długości, brzegiem piłkowanoząbkowane z gruczołkami, owłosione, nietrwałe.

space

Działki trójkątniejajowate ±2 mm długości, nagie lub ogruczolone, nie odgięte, na brzegu orzęsione.

space

Owoc pestkowy, kulisty (8)10-15 mm średnicy, zwykle silnie (rzadko słabo) owoszczony, niebieskoczarny, ciemnoniebieskofioletowy, w smaku dławiąco cierpki (rzadko słodki), miąższ zielonawy, dość zwarty; pestka ±kulista, z ostrym wierzchołkiem i zaokrągloną lub szpiczastą podstawą, 7-10 mm średnicy, drobno brodawkowana z podłużnymi żeberkami, jasnobrązowa do żółtawobrązowej, zwykle silnie zrośnięta z miąższem; szypułka owocu tak jak i kwiatu krótka, sztywna, wzniesiona.

Kwitnienie wcześnie wiosną, przed rozwojem liści, w (marcu)kwietniu(maju). Owoce dojrzewają późno, w październiku-listopadzie.

zmienność

Gatunek zmienny pod względem owłosienia, wielkości i kształtu liści. Owoce różnią się stopniem owoszczenia i smakiem; pestki różnią się kształtem. Zmienność dotyczy też wielkości kwiatów.

występowanie

Prunus spinosa (śliwa tarnina)
kwitnący krzew tarniny
wystepowanie
o mapie występowania
Gatunek pospolity za wyjątkiem północnej części Polski, gdzie nieczęsty i za wyjątkiem wyższych położeń górskich.

space

Owoce są jadalne; mniej dławiąco-cierpkie stają się po silniejszych przymrozkach.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Prunus fruticosa · wiśnia karłowata

wisienka stepowa
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
ochrona częściowa (2.238)
Czerwona Księga — VU–narażony
Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie
wystepowanie
o mapie występowania
Prunus fruticosa (wiśnia karłowata)
porównanie: śliwa tarnina (Prunus spinosa) (z lewej) — brak połysku, wyraźnie zaostrzone liście, nieco większe, wyraźne zagłębione unerwienie; i wiśnia karłowata (Prunus fruticosa) (z prawej) — połyskujace liście, lekko zaostrzone, mniejsze; w Polsce taksony te mieszają się i występują formy pośrednie
Podobna (gdy nie ma kwiatów ani owoców) do tarniny (Prunus spinosa) — cechy różnicujące po liściach są podane na fotografii obok.

rzadka, na południowym-wchodzie i Kujawach · suche zarośla i zbocza

zastosowanie

Grupa użytkowa: krzewy liściaste · na żywopłot

uprawa i wymagania

Wymagania: światło · umiarkowane słońce · woda · gleba sucha lub gleba przeciętnie wilgotna · odczyn · gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem · ciepło · miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe lub miejsce wybitnie ciepłe · zwięzłość · gleba średnio zwięzła · żyzność · podłoże żyzne

znalezisko 20020421.1.02 - Prunus spinosa (śliwa tarnina); dolina Bystrzycy, okolice Wrocławia
5f · 20020421.1.02
leg. Marek Snowarski
/dolina Bystrzycy, okolice Wrocławia/
znalezisko 20101006.4.10 - Prunus spinosa (śliwa tarnina); Maniów, Bieszczady
9f · 20101006.4.10
leg. Marek Snowarski
/Maniów, Bieszczady/
znalezisko 20050324.1.js - Prunus spinosa (śliwa tarnina); okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie
9f · 20050324.1.js
leg. Jacek Soboń
/okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie/
literatura · references
· Hejný, S., Slavík, B., 1992 — Květena České Republiky 3 p.438 [71.3]
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe ... Tom VII, 1955 — Rosaceae (bez Rosa, Rubus), Crassulaceae, ... p.279 [16.7]
· Seneta W., Dolatowsk, J., 2000 — Dendrologia. p.296 [12]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.422 [40]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.339 [3]
· Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. p.297 [9]
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.255 [15]
· Rothmaler W., 1995 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 3. Gefäßpflanzen: Atlasband. p.272 [11]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
· Matuszkiewicz W., 2001 — Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. [14]
· Zarzycki, K., Trzcińska-Tacik, H., Różański, W., Szeląg, Z., Wołek, J., Korzeniak, U., 2002 — Ecological indicator values of vascular plants of Poland (Ekologiczne liczby wskażnikowe roślin naczyniowych Polski). [23]
· Rozporządzenie Ministra Środowiska, 2014 — z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin [50.14]
· Zarzycki K., Mirek Z., 2006 — Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. [55]
· Kaźmierczakowa R., Zarzycki K. et all, 2001 — Polska czerwona księga roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. [169]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 14.12.17 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 08.03.2013 · powstała/was created 28.04.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Prunus_spinosa.htm">Prunus spinosa (śliwa tarnina) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>