Verbascum nigrum L.

Kwiatostan na przedłużeniu łodygi; pojedynczy, wydłużony, groniasty, prawie kłosokształtny. Rzadko, u odmian, bogato wiechowato rozgałęziony, z gałązkami prostymi, wzniesionymi, żebrowanymi, znacznie krótszymi od pędu głównego.

Kwiatostan dość gęsty, jedynie w dole zwykle luźny, o rozsuniętych pęczkach; pęczki licznokwiatowe.

Korona zwykle żółta, z brunatno plamistą gardzielą, przeświecająco punktowana; 18-25 mm śednicy; łatki korony okrągławo odwrotniejajowate; z zewnątrz stosunkowo gęsto omszona gwiazdkowatymi włoskami, od wewnętrz słabo owłosiona przynajmniej u nasady górnych łatek.

Kielich 3-4.5 mm długości; niemal do nasady rozcięty na prawie równowąskie lub wąsko-eliptyczne działki, ostro zakończone.

Nitki_pręcików wszystkie purpurowofiołkowo owłosione, tylne (górne) pręciki owłosione po nasadę, przednie (dolne) pręciki na końcach nagie.

Pylniki wszystkie nerkowate, osadzone środkiem na nitce pylnika (nie zbiegające po nitce).

Szyjka_słupka długości 5-7 mm, naga lub u nasady skąpo omszona, znamię ±półkuliste.

Szypułka_kwiatu głównego 5-12(15) mm długości, z maleńkimi podkwiatkami u nasady; podczas kwitnienia wszystkie szypułki są cienkie, grubieją podczas owocowania, wzniesione ukośnie ku górze. Podsadki szypułki i kielichy omszone krótkimi, rozgałęzionymi włoskami.

Podsadki prawie równowąskie, nie krótsze od szypułek.

Liście_dolne jajowato-lancetowate lub eliptyczno-jajowate, do 30 cm długości; nasada liści wyraźnie sercowata; ogonek liściowy wąski, 5-20 cm długości; blaszka liściowa niezbyt ostro zakończona, przynajmniej w pobliżu nasady grubo podwójnie karbowana.

Liście_środkowe z krótszymi ogonkami, ostro zakończone.

Liście_w_górze_pędu prawie siedzące, ze słabo sercowatą nasadą lub ucięte, o brzegu karbowano-ząbkowanym.

Liście od góry ±skąpo gwiazdkowato owłosione, zielone; od spodu stosunkowo gęsto pokryte gałęzistymi włoskami; długość włosków jest mniejsza niż średnica ogonka liściowego; siateczka żyłek blaszki liściowej dość gęsta, od spodu żyłki nieco wystające.

Łodyga wzniesiona, zwykle 50-100 cm wysokości, grubo i płytko bruzdowano-żebrowana, u nasady niemal obła. Powierzchnia łodygi dość rzadko (u góry gęściej) pokryta drzewkowato rozgałęzionymi włoskami, w kwiatostanowej części łodygi (i na kielichu [3]) z domieszką bardzo drobnych włosków gruczołowatych; często czarnawoczerwono nabiegła.

Owoc to torebka szeroko elipsoidalno-jajowata, 4-5 mm długości, zakończona tępo, bez dzióbka, ±wystaje z kielicha; jej powierzchnia stosunkowo gęsto pokryta gwiazdkowatymi włoskami które utrzymują się u dojrzałych owoców; ścianki torebki grubawe.

Nasiona typowe dla rodzaju, 0.8 mm długości, grube, 6-8 zagłębieniach w poszczególnych szeregach podłużnych.

Korzeń pionowy, ±wrzecionowaty, czasem wyrasta z niego kilka pędów nadziemnych.

Roślina dwuletnia lub bylina.

Kwitnie w czerwcu i w lipcu (do września [3])

Tworzy_mieszańce z wieloma innymi gatunkami z rodzaju dziewanna (Verbascum).

o mapie występowania

Pospolita za wyjątkiem wyższych położeń górskich. Miejsca ± suche i kamieniste, zręby, zarośla, murawy, przydroża, tereny kolejowe, zbocza, brzegi rzek i strumieni.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

Roślina rodzima. Uprawiana w ogrodach jako ozdobny kwiat dwuletni. W drugim roku uprawy z rozety liściowej wyrasta pęd kwiatostanowy, zwykle nierozgałęziony, wzniesiony na 100-150 cm.

Grupa użytkowa: kwiaty dwuletnie

Stanowisko słoneczne. Gleba przeciętna, przepuszczalna, sucha nie podmokła; odczyn obojętny lub zasadowy.