takson rodzimy lub trwale zadomowiony

Verbascum nigrum L.

dziewanna pospolita
na stronie — Opis · Występowanie · zastosowanie · znaleziska
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
pokrój; 29.06.2003, Zdbice, k. Wałcza; copyright © by Marek Snowarski
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
kwiat, fioletowo owłosione nitki pręcików
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
fragment kwiatostanu, pąki kwiatowe
Verbascum nigrum
pokrój
Verbascum nigrum
fragment kwiatostanu
Verbascum nigrum
kwiaty

opis

Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
Verbascum nigrum (dziewanna pospolita)
Kwiatostan na przedłużeniu łodygi; pojedynczy, wydłużony, groniasty, prawie kłosokształtny. Rzadko, u odmian, bogato wiechowato rozgałęziony, z gałązkami prostymi, wzniesionymi, żebrowanymi, znacznie krótszymi od pędu głównego.

Kwiatostan dość gęsty, jedynie w dole zwykle luźny, o rozsuniętych pęczkach; kwiaty w licznokwiatowych pęczkach.

Korona zwykle żółta, z brunatno plamistą gardzielą, przeświecająco punktowana; 18-25 mm śednicy; łatki korony okrągławo odwrotniejajowate; z zewnątrz stosunkowo gęsto omszona gwiazdkowatymi włoskami, od wewnętrz słabo owłosiona przynajmniej u nasady górnych łatek.

Kielich 3-4.5 mm długości; niemal do nasady rozcięty na prawie równowąskie lub wąsko-eliptyczne działki, ostro zakończone.

Nitki pręcików wszystkie purpurowofiołkowo owłosione, tylne (górne) pręciki owłosione po nasadę, przednie (dolne) pręciki na końcach nagie.

Pylniki wszystkie nerkowate, osadzone środkiem na nitce pylnika (nie zbiegające po nitce).

Szyjka słupka długości 5-7 mm, naga lub u nasady skąpo omszona, znamię ±półkuliste.

Szypułka kwiatu głównego 5-12(15) mm długości, z maleńkimi podkwiatkami u nasady; podczas kwitnienia wszystkie szypułki są cienkie, grubieją podczas owocowania, wzniesione ukośnie ku górze. Podsadki szypułki i kielichy omszone krótkimi, rozgałęzionymi włoskami.

Podsadki prawie równowąskie, nie krótsze od szypułek.

Liście dolne jajowato-lancetowate lub eliptyczno-jajowate, do 30 cm długości; nasada liści wyraźnie sercowata; ogonek liściowy wąski, 5-20 cm długości; blaszka liściowa niezbyt ostro zakończona, przynajmniej w pobliżu nasady grubo podwójnie karbowana.

Liście środkowe z krótszymi ogonkami, ostro zakończone.

Liście w górze pędu prawie siedzące, ze słabo sercowatą nasadą lub ucięte, o brzegu karbowano-ząbkowanym.

Liście od góry ±skąpo gwiazdkowato owłosione, zielone; od spodu stosunkowo gęsto pokryte gałęzistymi włoskami; długość włosków jest mniejsza niż średnica ogonka liściowego; siateczka żyłek blaszki liściowej dość gęsta, od spodu żyłki nieco wystające.

Łodyga wzniesiona, zwykle 50-100 cm wysokości, grubo i płytko bruzdowano-żebrowana, u nasady niemal obła. Powierzchnia łodygi dość rzadko (u góry gęściej) pokryta drzewkowato rozgałęzionymi włoskami, w kwiatostanowej części łodygi (i na kielichu [3]) z domieszką bardzo drobnych włosków gruczołowatych; często czarnawoczerwono nabiegła.

Owoc to torebka szeroko elipsoidalno-jajowata, 4-5 mm długości, zakończona tępo, bez dzióbka, ±wystaje z kielicha; jej powierzchnia stosunkowo gęsto pokryta gwiazdkowatymi włoskami które utrzymują się u dojrzałych owoców; ścianki torebki grubawe.

Nasiona typowe dla rodzaju, 0.8 mm długości, grube, 6-8 zagłębieniach w poszczególnych szeregach podłużnych.

Korzeń pionowy, ±wrzecionowaty, czasem wyrasta z niego kilka pędów nadziemnych.

Roślina dwuletnia lub bylina.

Kwitnie w czerwcu i w lipcu (do września [3])

Tworzy_mieszańce z wieloma innymi gatunkami z rodzaju dziewanna (Verbascum).

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Pospolita za wyjątkiem wyższych położeń górskich. Miejsca ± suche i kamieniste, zręby, zarośla, murawy, przydroża, tereny kolejowe, zbocza, brzegi rzek i strumieni.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

zastosowanie

Grupy użytkowe: kwiaty dwuletnie · do ogrodu naturalistycznego · na osłonę z kwiatów (żywopłot jednoroczny) · wysokość 100-150 cm · kwitnienie: 6-9

znalezisko 20030629.78.03 - Verbascum nigrum (dziewanna pospolita); Zdbice, k. Wałcza
15f · 20030629.78.03
leg. Marek Snowarski
/Zdbice, k. Wałcza/
znalezisko 20031129.11.bl; Warszawa
2f · 20031129.11.bl
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa/
literatura · references
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe, 1963 — Tom X p.239 [16.10]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.516 [3]
· Chojnowscy E. i M., 2002 — Najpiękniejsze kwiaty letnie. p.181 [43]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
· Matuszkiewicz W., 2001 — Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. [14]
· Zarzycki, K., Trzcińska-Tacik, H., Różański, W., Szeląg, Z., Wołek, J., Korzeniak, U., 2002 — Ecological indicator values of vascular plants of Poland (Ekologiczne liczby wskażnikowe roślin naczyniowych Polski). [23]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 14.11.20 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 27.04.2014 · powstała/was created 20.02.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Verbascum_nigrum.htm">Verbascum nigrum (dziewanna pospolita) - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>