| Opis gatunku botanicznego | Bylina z rodziny astrowatych (Asteraceae). Tworzy krótkie rozłogi. Liście zebrane w przyziemną różyczki. Cała roślina mniej lub bardziej owłosiona krótkimi, białymi włoskami, rzadziej jest naga. Blaszka liściowa odwrotnie jajowata lub łopatkowata nagle zwężająca się w ogonek liściowy tak samo lub dwa razy dłuższy od blaszki; brzeg mniej lub bardziej karbowany lub równy; szczyt zaokrąglony lub płasko ścięty; liść jednonerwowy, rzadziej trójnerwowy. Pęd kwiatostanowy typu głąbik wysokości do 4-15(20) cm; pod koszyczkiem nieco zgrubiały; kwiatostan typu koszyczek osadzony pojedynczo na szczycie głąbika. Koszyczek kwiatowy średnicy 12-20(30) mm; okrywa koszyczka w dwóch rzędach, listki okrywy ok. dwa razy krótsze od kwiatów języczkowatych ("płatków"), jajowato-podługowate, tępe, czarniawozielone, na szczycie z pękiem długich rzęsek, krótko owłosione, na brzegu orzęsione. Dno koszyczka stożkowate, puste, o nagiej, brodawkowanej powierzchni. Zewnętrze kwiaty języczkowe, żeńskie, białe, zwykle od spodu czerwono nabiegłe, w jednym szeregu, u nasady gęsto orzęsione. Kwiaty wewnętrz koszyczka rurkowate, żółte, obupłciowe, długości ok. 2 mm, z 4-5 ząbkami, w dole słabo orzęsione. Pylniki całkowicie zrośnięte w rurkę otaczającą slupek, nitki pręcików wolne. Kwiaty owadopylne, przedprątne. Kwitnienie od wczesnej wiosny do późnej jesieni, także w dłuższych bezmroźnych i bezśnieżnych okresach zimą. Owoc bez pappusa, niełupka, odwrotnie jajowata, spłaszczona, na bokach z wałeczkowatym, białawym obrzeżeniem, owłosiona lub prawie naga, jasnobrunatna, ok. 1.5 mm długości. | |
| Odmiany stokrotek ogrodowych | Dzikie stokrotki maja kwiaty na brzegu koszyczka języczkowe (o białej długiej koronie w formie płatka), pozostałe kwiaty, nie stykające się z brzegiem koszyczka są kwiatami rurkowate - o silnie skróconej, rurkowej, piecioząbkowej, żółtej koronie. W ogrodach uprawia się dużą liczbę odmian ozdobnych stokrotek o kwiatach pełnych lub półpełnych, atrakcyjniej wybarwionych od typu i o większych koszyczkach (do 6 cm średnicy). W zależności od rodzaju korony kwiatowej odmiany dzielone są na dwie grupy. Pierwsza o koszyczkach kwiatowych wypełnionych kwiatami języczkowymi (grupa Ligulosa). Druga obejmuje odmiany o koszyczkach wypełnionych kwiatami rurkowatymi - o silnie wydłużonej koronie (grupa Tubulosa). W_obu grupach stokrotek barwa kwiatów wśród odmian obejmuje spektrum od barwy białej, przez różową do czerwonej. | |
| Stokrotki w ogrodzie | Stokrotka to popularny kwiat do obsadzania rabat, tworzenia obwódek, do sadzenia w skrzynkach balkonowych. Można także pędzić, także na kwiat cięty do bukiecików, wtedy stokrotki kwitną już pod koniec zimy lub na przedwiośniu. Kwitnienie odmian ozdobnych wysadzonych w ogrodzie trwa wiosną - w maju i czerwcu. U form dzikich kwitnienie trwa praktycznie przez caly sezon wegetacyjny, także zimą w dłuższych bezśnieżnych i bezmroźnych okresach. Stokrotki to z punktu widzenia botanika byliny, czyli rośliny wieloletnie. Jednak ich właściwości użytkowe - najefektowniejsze kwitnienie w drugim roku uprawy - sprawia, że w praktyce ogrodniczej są traktowane jak typowe rośliny dwuletnie. | |
| Wymagania stokrotek | Stokrotki najlepiej rosną na glebach mniej lub bardziej wilgotnych, ale nie podmokłych, żyznych, o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym i średnio zwięzłych. Najlepiej kwitną przy dobrym nasłonecznieniu ale znoszą też stanowiska półcieniste. Stokrotki są zimoodoporne i dobrze zimują bez przykrycia - jedynie odmiany ozdobne o wysoko uniesionym pokroju można przykryć na zimę gałązkami. | |
| Uprawa stokrotek | Stokrotki rozmnaża się w przypadku "odmian prostych" dobrze przekazujących cechy potomstwu przez wysiew nasion. W przypadku pełnokwiatowych odmian ozdobnych mnoży się je wegetatywnie przez podział roślin macierzystych. Stokrotka tworzy krótki rozłogi na których z czasem tworzą się nowe różyczki liściowe. Można taką kępę różyczek rozdzielić i poszczególne różyczki porządnie ukorzenić w zacienionym i wilgotnym miejscu. Operację mnożenia wegetatywnego można przeprowadzać o dowolnej porze roku. Generalnie stokrotki dobrze znoszą przesadzanie, nawet w okresie kwitnienia. Nasiona stokrotek wysiewa się na początku lata (czerwiec i początek lipca). Gdy siewki mają zbyt gęsto pikuje się je na zagony - zwykle robi się to na początku jesieni. Docelowa rozstawa na rabach to 15-20 × 15 cm. Z uwagi na to, że stokrotki najefektowniej kwitną w drugim roku od siewu lub odzielenia różyczki, należy systematycznie odmładzać nasadzenia tych kwiatów. | |
| Występowanie |
| |
| Krótko o wymaganiach w uprawie | Grupa użytkowa: · byliny ogrodowe · kwiaty dwuletnie Zastosowanie: · na rabatę bylinową · na rabatę kwiatową · kwiat do uprawy w pojemnikach · bylina ogrodowa do uprawy w pojemnikach · bylina na obwódki · kwiat na obwódki · na kwiat cięty i do bukietów · wysokość do 15 cm · kwitnienie: 3-9 Wymagania: · umiarkowane słońce (elw) · gleba przeciętnie wilgotna (elw) » wilgotna (elw) · gleba słabo kwaśna (elw) » o obojętnym pH (elw) · miejsce umiarkowanie chłodne (elw) » przeciętnie ciepłe (elw) · gleba średnio zwięzła (elw) · podłoże żyzne (elw) | |
| Ekologiczne liczby wskaźnikowe | - liczebność stanowisk: 5 - gatunek pospolity na terenie całej Polski - forma życiowa wg Raunkiaera: H - autotrof, hemikryptofit - pączki zimujące znajdują się na poziomie ziemi - wskaźnik świetlny: 4 - umiarkowane światło - wskaźnik wilgotności gleby: 3-4 - świeża lub wilgotna | |
| Zbiorowiska roślinne | Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla: All. Cynosurion; Ass. Lolio-Cynosuretum; | |
| Literatura (REFERENCES) | Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 - Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25] Matuszkiewicz, W., 2001 - Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. [14] Flora Polska. Rośliny naczyniowe ... Tom IX. 1960 - Umbelliferae p.158 [16.9] Mirek, Z., Piękoś-Mirkowa, H., Zając, A, Zając, M. et al., 2002 - Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24] | |
| W Internecie (LINKS) | Lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (3) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | |
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Inne fotografie Additional photographs | ||
|
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |||
|












