Mentha (mięta)

W krajowej florze kilka gatunków i liczne mieszańce. Niemal wszystkie są też uprawiane jako byliny ozdobne lub przyprawowe albo w obu tych rolach.

kolory kwiatów — ☼ 40 V-VI
Mentha ×verticillata
mięta okręgowa
aquatica × arvensis

obce

objaśnienie skrótów

klucz do oznaczania

w tym kluczu:⇈aquatica arvensis longifolia pulegium spicata spicata suaveolens ×dalmatica ×dumetorum ×gracilis ×gracilis ×piperita ×rotundifolia ×verticillata ×villosa ×wirtgeniana ⇊

nadrzędne węzły klucza tu odsyłające:

⇑ kl 2293 "nibyokółki wszechstronne, podsadki nie zachodzą na siebie dachówkowato" w "Lamiaceae (jasnotowate)"

po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony

klucz pełny ⇑ szablon klucza

legenda: nazwa pozycji klucza *alternatywy dla tej pozycji · do pozycji w szablonie klucza: (sz) · powrót z szablonu klucza: (kl)

działki nierówne

(sz) *kielich symetryczny

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Gardziel kielicha owłosiona.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha pulegium L. (mięta polej)

wystepowanie - Mentha pulegium (mięta polej)

rodzimy takson flory Polski ^[491]

⊛ Brzegi rzek, pastwiska.

kielich symetryczny

(sz) *działki nierówne

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Gardziel kielicha naga.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

liście łodygowe z ± wyraźnie kędzierzawą blaszką liściową

(sz) *liście łodygowe z blaszką liściową płaską lub spodem z wypukłą nerwacją

kwiatostan ze zbliżonych nibyokółków

(sz) *kwiatostan z oddalonych nibyokółków

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Podsadki drobne, równowąskie do lancetowatych, odmienne od liści łodygowych.

▶ Mentha spicata L. em. L. (mięta zielona)

mięta kłosowa · syn. Mentha crispa L. · Mentha spicata L. · Mentha spicata L. em. Huds. · Mentha spicata L. em. L. ssp. spicata · antropofit zadomowiony we florze Polski ^[491]

⊛ var. crispa

kwiatostan z oddalonych nibyokółków

(sz) *kwiatostan ze zbliżonych nibyokółków

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Podsadki w dole kwiatostanu formą i rozmiarem zbliżone do liści łodygowych.

▶ Mentha ×gracilis Sole (mięta szlachetna)

syn. Mentha gentilis auct. non sensu orig. L. · Mentha gentilis L. · Mentha arvensis × spicata · takson uprawiany ^[491]

liście łodygowe z blaszką liściową płaską lub spodem z wypukłą nerwacją

(sz) *liście łodygowe z ± wyraźnie kędzierzawą blaszką liściową

kwiatostan z oddalonych nibyokółków

(sz) *kwiatostan gęsty lub ± luźny; przysadki drobne, niepodobne do liści

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Przysadki duże, lancetowate do szeroko jajowatych, podobne do liści właściwych.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

⊛ M. arvensis i jej mieszańce

kielich (szeroko)dzwonkowaty, bez wypukłej nerwacji

(sz) *kielich rurkowaty do wąsko dzwonkowatego

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Przysadki w kwiatostanie formą i wielkością tożsame górnym liściom łodygowym.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha arvensis L. (mięta polna)

wystepowanie - Mentha arvensis (mięta polna)

rodzimy takson flory Polski ^[491]

⊛ Aluwia, wilgotne pola, łąki, zarośla.

kielich rurkowaty do wąsko dzwonkowatego

(sz) *kielich (szeroko)dzwonkowaty, bez wypukłej nerwacji

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Przysadki w kwiatostanie zwykle wyraźnie mniejsze od górnych liści łodygowych.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

kielich zawsze owłosiony od samej nasady

(sz) *kielich cały lub w nasadzie nagi; szypuły ± nagie

korona z pierścieniem włosków w gardzieli

(sz) *korona w gardzieli najwyżej z pojedynczymi włoskami

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Liście łodygowe na ogonkach 10-20 mm długich.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×verticillata L. (mięta okręgowa)

wystepowanie - Mentha ×verticillata (mięta okręgowa)

Mentha aquatica × arvensis · rodzimy takson flory Polski ^[491]

⊛ Utrwalony, często występujący mieszaniec.

⊛ Wilgotne pola, łąki, brzegi wód.

korona w gardzieli najwyżej z pojedynczymi włoskami

(sz) *korona z pierścieniem włosków w gardzieli

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· W gardzieli korony najwyżej pojedyncze włoski.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×dalmatica Tausch (mięta dalmatyńska)

Mentha arvensis × longifolia · takson nie ujęty w czekliście ^[491]

⊛ Dawniej uprawiana, zdziczała.

kielich cały lub w nasadzie nagi; szypuły ± nagie

(sz) *kielich zawsze owłosiony od samej nasady

⊛ Rośliny uprawiane i zdziczałe.

kielich dzwonkowaty

(sz) *kielich rurkowaty

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Liście ± gęsto owłosione, później łysiejące, ciemnozielone, zwężone w krótki ogonek.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×gracilis Sole (mięta szlachetna)

syn. Mentha gentilis auct. non sensu orig. L. · Mentha gentilis L. · Mentha arvensis × spicata · takson uprawiany ^[491]

⊛ Dawniej często uprawiana, czasem zdziczała.

kielich rurkowaty

(sz) *kielich dzwonkowaty

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Liście ± nagie, na ogonkach 5-10 mm długości; nasada blaszki zaokrąglona.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×wirtgeniana F.W. Schultz (mięta Smitha)

syn. Mentha ×smithiana R.A. Graham · takson uprawiany ^[491]

⊛ Niegdyś w uprawie, zdziczała na Śląsku.

* złożony mieszaniec: mięta nadwodna (Mentha aquatica) × mięta polna (Mentha arvensis) × mięta zielona (Mentha spicata)

kwiatostan gęsty lub ± luźny; przysadki drobne, niepodobne do liści

(sz) *kwiatostan z oddalonych nibyokółków

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Przysadki drobne, równowąskie do lancetowatych, niepodobne do liści łodygowych.

kwiatostan silnie skrócony, główkowaty lub kłosowaty

(sz) *kwiatostan wydłużony

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Ogonek liści łodygowych zwykle 15-25 mm długości, blaszka zwykle jajowata, piłkowana, owłosiona.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha aquatica L. (mięta nadwodna)

wystepowanie - Mentha aquatica (mięta nadwodna)

mięta wodna · rodzimy takson flory Polski ^[491]

⊛ Szuwary, mokradła, wilgotne zarośla.

kwiatostan wydłużony

(sz) *kwiatostan silnie skrócony, główkowaty lub kłosowaty

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Liście łodygowe siedzące lub krótkoogonkowe (ogonek do 15 mm długości).

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

wszystkie liście ogonkowe

(sz) *liście łodygowe siedzące lub z ogonkiem do kilku mm długim

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Nibykłos gruby, walcowaty lub podługowato-główkowaty, zwykle tylko 2-4× dłuższy niż szerszy.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

⊛ Rośliny uprawiane, płonne mieszańce.

rośliny ± nagie lub rzadko owłosione

(sz) *rośliny ± gęsto owłosione

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Rośliny zwykle ciemnoczerwono nabiegłe.

▶ Mentha ×piperita L. (mięta pieprzowa)

mięta cytrynowa · mięta pieprzowa typowa · syn. Mentha citrata Ehrh. · Mentha ×citrata Ehrh. nssp. citrata · Mentha aquatica × spicata · takson uprawiany ^[491]

⊛ Często uprawiana, czasem dziczeje.

rośliny ± gęsto owłosione

(sz) *rośliny ± nagie lub rzadko owłosione

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×dumetorum Schult. (mięta pieprzowa owłosiona)

syn. Mentha citrata Ehrh. nssp. pubescens (Willd.) Tacik · Mentha aquatica × longifolia · antropofit zadomowiony we florze Polski ^[491]

⊛ Dawniej uprawiana, zdziczała na Śląsku.

liście łodygowe siedzące lub z ogonkiem do kilku mm długim

(sz) *wszystkie liście ogonkowe

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Nibykłos cienki, 5-15 mm szerokości, często luźny, zwykle ponad 4× dłuższy niż szerszy.

środkowe i górne liście łodygowe szeroko eliptyczne lub jajowate do szeroko jajowatych

(sz) *środkowe i górne liście łodygowe węższe, podługowate, lancetowate lub jajowato lancetowatych ...

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Łodygi i liście (przynajmniej spodem) owłosione lub co najmniej słabo, siatkowate pomarszczone, z wydatną nerwacją.

środkowe liście łodygowe jajowate do szeroko jajowatych, 2-4 cm długości

(sz) *środkowe i górne liście łodygowe szeroko eliptyczne do podługowato jajowatych, 6-9 cm długości

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· W owłosieniu liści i środkowej części łodygi przeważają rogokształtne, taśmowato spłaszczone lub dichotomicznie rozgałęzione włoski.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha suaveolens Ehrh. (mięta pachnąca)

syn. Mentha rotundifolia auct. non sensu orig. (L.) Huds. · takson uprawiany, nie ujęty w czekliście ^[491]

⊛ Gatunek z Regionu Śródziemnomorskiego i Europy Zachodniej. U nas rzadko uprawiany; w uprawie znajdują się mieszańce (patrz uwagi poniżej).

środkowe i górne liście łodygowe szeroko eliptyczne do podługowato jajowatych, 6-9 cm długości

(sz) *środkowe liście łodygowe jajowate do szeroko jajowatych, 2-4 cm długości

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Tylko na spodzie liści można znaleźć pojedyncze rogowate, spłaszczone, rozgałęzione włoski.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×villosa Huds. (mięta kosmata)

syn. Mentha rotundifolia auct., an sensu orig. (L.) Huds. (2) · Mentha spicata × suaveolens · antropofit zadomowiony we florze Polski ^[491]

⊛ Często uprawiany w ogrodach jako roślina przyprawowa jest jeden klon tego mieszańca.

* Synonimika tego mieszańca jest bardzo skomplikowana - patrz uwagi na stronie.

środkowe i górne liście łodygowe węższe, podługowate, lancetowate lub jajowato lancetowatych ...

(sz) *środkowe i górne liście łodygowe szeroko eliptyczne lub jajowate do szeroko jajowatych

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

rośliny prawie nagie, ciemnozielone lub silnie szaro owłosione, liście do 6 cm długości

(sz) *rośliny zawsze szaro owłosione, liście 6-9 cm długości

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Liście zwykle 3.5-6 cm długości.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha spicata L. em. L. (mięta zielona)

mięta kłosowa · syn. Mentha crispa L. · Mentha spicata L. · Mentha spicata L. em. Huds. · Mentha spicata L. em. L. ssp. spicata · antropofit zadomowiony we florze Polski ^[491]

⊛ Miejsca ruderalne, przydroża, dawniej często uprawiana.

rośliny zawsze szaro owłosione, liście 6-9 cm długości

(sz) *rośliny prawie nagie, ciemnozielone lub silnie szaro owłosione, liście do 6 cm długości

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Liście 6-9 cm długości.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

środkowe i górne liście łodygowe podługowate do lancetowatych lub odwrotnie lancetowatych

(sz) *środkowe i górne liście łodygowe zwykle szersze, lancetowate do wąsko eliptycznych

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Rośliny tylko z włoskami pojedynczymi, prostymi lub słabo pogiętymi. Włoski na nerwach spodu liścia ± równo zaczesane ku wierzchołkowi liścia.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha longifolia (L.) L. (mięta długolistna)

wystepowanie - Mentha longifolia (mięta długolistna)

syn. Mentha logifolia (L.) Huds. · Mentha spicata L. em. L. ssp. longifolia (L.) Tacik · rodzimy takson flory Polski ^[491]

⊛ Brzegi wód, źródliska, mokre zarośla.

środkowe i górne liście łodygowe zwykle szersze, lancetowate do wąsko eliptycznych

(sz) *środkowe i górne liście łodygowe podługowate do lancetowatych lub odwrotnie lancetowatych

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

· Włoski na nerwach spodu liścia nieregularnie pogięte, z domieszką spłaszczonych, rozgałęzionych włosków.

· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony

▶ Mentha ×rotundifolia (L.) Huds. (mięta okrągłolistna)

syn. Mentha ×niliaca (Juss.) ex Jacq. · Mentha ×niliaca Jacq. · Mentha rotundifolia auct., an sensu orig. (L.) Huds. (1) · Mentha longifolia × suaveolens · antropofit zadomowiony we florze Polski ^[491]

właściwości i zastosowanie

⇈ 🌱

Byliny z kłączami lub rozłogami, występujące w klimacie umiarkowanym, także i u nas. W uprawie znajduje się kilka gatunków w wielu odmianach.

space

Mają głównie zastosowanie jako rośliny przyprawowe, aromatyczne, zielarskie i przemysłowe (mentol). Na rabaty bylinowe w stylu "angielskim" lub naturalistycznym. Niektóre można traktować jako okrywowe. ' Mięta nadwodna (Mentha aquatica) nadaje się do oczek wodnych

wymagania i uprawa

Większość mięt rośnie w miejscach słonecznych, na glebach dostatecznie wilgotnych. Jedynie mięta nadwodna (Mentha aquatica) jest przybrzeżną rośliną wodną.

⇈ 🌱 🌸

odmiany uprawne (#8) ⇒ analiza dostępności roślin i nasion

▫	bez odmiany
▫	(M. spicata D.?) (‘Dionysos’) — intensywnie pachąca
▫	‘Banana’
▫	‘Chocolate’ (mięta czekoladowa) — liście zielonobrązowe · odmiana ujmowana też w ramach Mentha ×piperita (mięta pieprzowa)
▫	‘Dionysos’ ((M. spicata D.?)) — intensywnie pachąca
▫	‘Eau de Cologne’
○	‘Hillary's Sweet Lemon’ — silny cytrynowy aromat
▫	‘Memmelminze’
▫	mięta czekoladowa (‘Chocolate’) — liście zielonobrązowe · odmiana ujmowana też w ramach Mentha ×piperita (mięta pieprzowa)
▫	‘Strawberry’ — zapach zbliżony do truskawkowego

symbolami ◼ ◕ ◑ ◔ ○ ▫ pokazano częstość występowania odmiany w ofercie handlowej, od najwyższej do najniższej; nazwy na żółtym tle są linkowane do własnej strony odmiany

cechy charakterystyczne

cechy diagnostyczne w kluczu:

⇑ kl 2293 "nibyokółki wszechstronne, podsadki nie zachodzą na siebie dachówkowato" w "Lamiaceae (jasnotowate)"

Korona o symetrii ±promienistej. Pręciki podobnej długości, rozchylone, z pylnikami równoległymi, oddzielonymi od siebie.

space

Byliny z kłączami. Roztarte ziele o intensywnym aromatycznym zapachu.

space