Chociaż w Polsce występuje tylko kilka rodzimych gatunków pierwiosnków, to w skali świata jest to rodzaj obfitujący w gatunki. Jest ich ponad 400, przeważnie rosną w górach półkuli północnej; na samym Kaukazie występuje 25 gatunków. Przynajmniej kilkadziesiąt gatunków pierwiosnków potencjalnie nadaje się do uprawy w warunkach naszego klimatu i rzeczywiście w ofercie spotyka się ich całkiem sporo, bo około dwudziestu gatunków botanicznych pierwiosnków i wiele odmian uprawnych.
Rurka korony walcowata, tak długa jak łatki lub dłuższa od łatek, bez zwężenia w gardzieli.
Szyjka słupka długa.
Torebka wielonasienna.
Liście ±jajowate.
fu
elatior × veris
klucz do oznaczania
nadrzędne węzły klucza tu odsyłające:
po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony
klucz pełny
⇑ szablon klucza
legenda: nazwa pozycji klucza
*alternatywy dla tej pozycji
· do pozycji w szablonie klucza:
(sz)
· powrót z szablonu klucza:
(kl)
|
liście w pączku z brzegiem zawiniętym ku górze (sz) * liście w pączku z brzegiem zagiętym na spód liścia· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kielich obły.
| ||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty żółte, na szczycie głąbików (zwykle dłuższego od liści), w wielokwiatowym baldachu. ⊛ Występuje w Tatrach na skałach wapiennych od regli po najwyższe szczyty. Występuje jeszcze w Alpach, Apeninach i w zachodniej części Bałkanów.
⊛
Pod nazwą Primula auricula hort. są sprzedawane liczne ogrodowe odmiany mieszańcowe pierwiosnka łyszczaka (Primula auricula) i pierwiosnka szorstkiego (Primula hirsuta) których właściwą nawą jest pierwiosnek omszony (Primula ×pubescens)/. | ||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty fioletowopurpurowe, do 3 cm średnicy, zwykle 1 (2) na krótkiej szypule, na bardzo krótkim (czasem niewidocznym) głąbiku;
gardziel kwiatu gruczołowato owłosiona.
Ząbki kielicha zaokrąglone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Karkonosze i Karpaty, w piętrze kosodrzewiny i alpejskim częsty. | ||||||||
|
liście w pączku z brzegiem zagiętym na spód liścia (sz) * liście w pączku z brzegiem zawiniętym ku górze· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kielich ± kanciasty.
| ||||||||
|
kwiaty różowe lub purpurowofioletowe; kielich tępokanciasty (sz) * kwiaty żółte (u odmian ozdobnych także inne), kielich ostrokanciasty· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Blaszki liściowe słabo pomarszczone, bez widocznej nerwacji.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ▶ Primula halleri (pierwiosnek Hallera) pierwiosnek długokwiatowy · pierwiosnka Hallera ·
syn. Primula halleri · Primula longiflora · takson wymarły na terenie Polski [491] ⊛ Gatunek górski, najbliżej Polski w Karpatach. W Polsce w latach 60-tych XXw. było obserwowane jedno stanowisko w Bieszczadach. Obecnie prawdopodobnie wymarły na terenie Polski. | ||||||||
|
kwiaty żółte (u odmian ozdobnych także inne), kielich ostrokanciasty (sz) * kwiaty różowe lub purpurowofioletowe; kielich tępokanciasty· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście stosunkowo cienkie, owłosione, omszone lub wyłysiałe, ± pomarszczone, z wyraźną siatką nerwów.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||
|
kwiaty pojedynczo na szypułach wyrastającej z różyczki liściowej (sz) * kwiaty w baldachu na wyraźnym głąbiku· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty czerwonofioletowe 2-2.5 cm średnicy.
▶ Primula juliae (pierwiosnek gruziński) pierwiosnka gruzińska · takson uprawiany [491] ⊛ Uprawiana bylina ozdobna, przejściowo dziczejąca.
| ||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty do 4 cm średnicy, bladożółte lub u uprawianych odmian różnobarwne.
▶ Primula vulgaris (pierwiosnek bezłodygowy)  pierwiosnek zwyczajny · pierwiosnka bezłodygowa · (potocznie: "pierwiosnek ogrodowy") ·
syn. Primula acaulis · takson wymarły na terenie Polski [491] ⊛ Często uprawiana w ogrodach, przejściowo dziczejąca.
W uprawie także odmiany barwne i mieszańcowe.
Naturalne stanowiska w Polsce niegdyś koło Lublina i w Karpatach, obecnie wymarły na naturalnych stanowiskach w Polsce; częsty na zachodzie i południu Europy; poza tym rozpowszechniony w całej Eurazji i w zachodniej części Ameryki Północnej. | ||||||||
|
kwiaty w baldachu na wyraźnym głąbiku (sz) * kwiaty pojedynczo na szypułach wyrastającej z różyczki liściowej | ||||||||
|
korona intensywnie żółta, kielich ± odstaje od rurki korony (sz) * korona bladożółta, kielich ± przylega do rurki korony· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kielich luźny, ± odstający od rurki korony, jednobarwny bladożółty lub bladozielony, ze szpiczastymi ząbkami, dłuższy od dojrzałej torebki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Zarośla, widne lasy i ich skraje, murawy.
| ||||||||
|
korona bladożółta, kielich ± przylega do rurki korony (sz) * korona intensywnie żółta, kielich ± odstaje od rurki korony· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kielich ± ściśle przylegający do rurki korony, wyraźnie dwubarwny brzeg ząbki i kanty zielone, między nimi jaśniejszy, ząbki zaostrzone, krótszy lub równie długi jak dojrzała torebka, ta ± wystaje z kielicha.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Zarośla, lasy liściaste, łąki. | ||||||||
