schemat uprawy

copyright © by Marek Snowarski

właściwości i zastosowanie

Byliny cebulowe zimujące w gruncie, przechodzące okres spoczynku latem. W normalnym cyklu uprawy odmian ozdobnych, cebule są wykopywane na okres letniego spoczynku.

space

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · na rabatę bylinową · do ogrodu skalnego · wysokość 15-80 cm · kwitnienie: 3-5

wymagania i uprawa

Gleba próchniczna, głęboko uprawiona, luźna, nie podmokła, stale dostatecznie wilgotna. Gleba do uprawy tulipanów nie może zatrzymywać wody zimą, gdyż prowadzi to zwykle do gnicia cebul. Odczyn obojętny lub lekko zasadowy (pH 6.5-7.5). Na glebach ciężkich, wilgotnych, tulipany źle rosną i słabo kwitną.

space

Wymagania: światło · pełne słońce · woda · gleba sucha lub gleba przeciętnie wilgotna · odczyn · gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem · zwięzłość · gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła

typowy cykl uprawy tylipanów

Dzięki dość pracochłonnej standardowej metodzie pielęgnacji tulipanów — z corocznym wykopywaniem cebul, można utrzymywać je w maksymalnym rozmiarze i dobrej kondycji — a zatem zapewnić dorodne i obfite kwitnienie.
Co będzie gdy nie wykopywać cebuli tulipanów?
W uproszczonej amatorskiej uprawie cebule tulipanów można pozostawiać w gruncie przez kilka lat (dotyczy to zwłaszcza czystych gatunków botanicznych). Jeśli pozostawiamy cebule dłużej jak przez kilka lat w gruncie, to z czasem kwiaty będą drobniejsze a kwitnienie słabsze. Przyczyną jest tworzenie wokół zamierającej po roku cebuli macierzystej kilku (zwykle 3-4) zastępczych cebul potomnych różnej wielkości - z czasem dochodzi do przegęszczenia cebulek, wskutek konkurencji o zasoby są one drobniejsze i słabiej kwitną.
Dlatego, nawet w uproszczonym systemie uprawy, gdy obserwujemy słabsze kwitnienie i drobniejsze kwiaty, to należy po zakończeniu wegetacji, na początku lata wykopać cebule i przeprowadzić standardowy spoczynek letni w pomieszczeniu.
Cebule tulipanów zimują w gruncie. Liście i kwiaty wyrastają wiosną. Kwitną w końcu kwiatnia lub w maju. Po kwitnieniu ogławia się pędy kwiatostanowe (urywa szczyt pędu z przekwitłym kwiatem) aby nie osłabiać roślin.

Okres po wczesnowiosennym kwitnieniu do momentu zaschnięcia liści to czas, gdy rośliny prowadzą fotosyntezę a jej produkty są magazynowane w nowej cebuli i cebulach przybyszowych (służących rozmnożeniu). Zmagazynowaną wtedy energia pozwoli na kwitnienie tulipanów wiosną przyszłego roku. Dlatego należy pozwolić na dobry rozwój liści i nie przycinać ich aż do momentu, gdy same zaschną. Wzmocnieniu cebul służy też ogławianie pędów kwiatowych po przekwitnięciu — roślina nie traci części energii na wytwarzanie nasion (nieprzydatnych ogrodnikom w rozmnażaniu) i kieruje asymilaty do cebuli.

space

Na tym etapie cebule tulipanów wchodzą w okres spoczynku letniego i najwłaściwiej jest je wykopać z gruntu i przechować w pomieszczeniu aż do drugiej połowy września. Taka procedura zmniejsza ryzyko uszkodzenia cebul w wilgotne lata. Wykopywanie cebul przeciwdziała ich drobnieniu — ponownie sadzone są pojedynczo nie będą ze sobą konkurowały o zasoby w glebie i dostęp do światła na rabacie. Wykopywanie daje możliwość rozdzielenia cebul na grupy okazałych cebul do pędzenia lub na rabatę kwiatową oraz na grupę cebul drobniejszych do podrośnięcia i rozmnożenia.

space

Do gruntu sadzi się w drugiej połowie września lub na początku października, tak aby zdążyły ukorzenić się przed nadejściem zimy. Przed sadzeniem jeszcze raz przebiera się cebule usuwając wszystkie chore i uszkodzone. Cebule wybrane do sadzenia należy zaprawić środkiem grzybobójczym, przez moczenie 15-30 minut w roztworze preparatu. Duże cebule sadzi się na głębokość 11-15 cm na reprezentacyjnej rabacie, drobne sadzi na rabacie rozmnożeniowej na głębokość ok. 8 cm; na glebach ciężkich nieco płycej, na lekkich nieco głębiej. Rozstawa zależy od wielkości cebul i od odmiany, standardowo co 20-30 cm, najdrobniejsze nie gęściej jak co 10 cm.

Można zimować w gruncie bez specjalnego przykrycia. Jedynie w przypadku braku pokrywy śnieżnej i zapowiadanego długiego okresu bardzo niskich temperatur okrywa z liści, torfu lub słomy nie zawadzi.

space

pędzenie cebul tulipanów

Pędzenie cebul tulipanów polega na wcześniejszym wywołaniu kwitnienie. W ten sposób kwitnące tulipany w doniczkach mogą być ozdobą w pierwszych miesiącach roku. W skali produkcyjnej stosuje się precyzyjne harmonogramy i sterowanie warunkami termiczne tak aby osiągnąć kwitnące rośliny dokładnie w wybranym okresie.

space

Cebule pędzi się jednokrotnie. Po kwitnięciu można je wyrzucić lub traktować tak jak przy normalnej uprawie gruntowej tj. przechodzi ona okres spoczynku aż do wysadzenia jesienią do gruntu. Jest osłabiona i kolejne dwa sezony powinna być uprawiana normalnie w gruncie, bez pędzenia.

rozmnażanie tulipanów

Rozmnażanie tulipanów z nasion, generatywne, jest możliwe lecz nie zalecane z uwagi na niepewne wyniki co czystości odmiany lub gatunku. Przy uprawie w ogrodzie kilku odmian lub gatunków botanicznych tulipanów łatwo dochodzi do krzyżowego zapylania i tworzą się mieszańce. U odmian uprawnych zwykle dochodzi do rozszczepienia cech w drugim pokoleniu generatywnym z bliżej nieokreślonym efektem. Tak, że ewentualne rozmnażanie tulipanów z nasion należy prowadzić jedynie w odniesieniu do czystych gatunków botanicznych, eliminując przy tym możliwość krzyżówek przez nakładanie izolatorów na kwiaty z których będziemy uzyskiwać nasiona do mnożenia.

space

choroby i szkodniki tulipanów

Gnicie cebul jest największym problemem z jakim spotykamy się przy uprawie tulipanów. Ryzyko zgnilizny zmniejsza się przez:
· zaprawianie cebul środkiem grzybobójczym,
· przeprowadzanie letniego spoczynku cebul w suchych pomieszczeniach z uważnym przeglądem i usuwaniem cebul uszkodzonych i mających jakiekolwiek oznaki zgnilizny,
· uprawę w odpowiedniej glebie - lekkiej, przepuszczalnej, nie podmokłej.

space

Cebule tulipanów mogą być zjadane przez podziemne gryzonie (tu ochronę dadzą odpowiednio wysokie koszyczki do sadzenia roślin cebulowych) lub uszkadzane przez szkodniki owadzie.

space

opis

Byliny cebulowe. Cebule są jednoroczne - po kwitnieniu matczynna cebula zamiera i wytwarza się w jej miejsce potomna cebula podobnych rozmiarów i do kilku drobniejszych cebul przybyszowych.

space

Liście pozbawione ogonka liściowego, szerokie lub wąskie, zwykle szarozielone z woskowym nalotem. Z cebuli zwykle wyrasta kilka liści, niżej położone są większe.

space

Owocem jest trójkomorowa torebka, pękająca po dojrzeniu na trzy części.

space

występowanie

Botaniczne gatunki tulipanów, a jest ich ponad setka, pochodzą głównie z Azji Centralnej (np. Turkmenistan, Iran). Występują także w rejonie śródziemnomorskim i w Azji Mniejszej.

space