ogród botaniczny
arboretum
Zwykle najbardziej wartościowe ogrody botaniczne mają długą tradycję (sięgającą XIX w.) i są ogrodami uczelnianymi, bo dla stworzenia i utrzymania wybitnej i obszernej kolekcji potrzeba długiego okresu czasu, stabilności organizacyjno-finansowej, dobrego zarządzania, ciągłości pracy dużego i kompetentnego zespołu.
Podstawową funkcją ogrodu botanicznego jest tworzenie i utrzymanie kolekcji gatunków i odmian roślin. Rodzajem wyspecjalizowanego w kolekcjonowaniu roślin drzewiastych i krzewów ogrodu botanicznego jest arboretum. Obok ogrodów "totalnych" gromadzących kolekcje drzew, krzewów, bylin i roślin jednorocznych oraz kolekcje w szklarniach roślin z cieplejszego klimatu, są ogrody wyspecjalizowane, z kolekcjami roślin leczniczych lub użytkowych. W ogrodach totalnych zwykle spotyka się takie części jak ogród bylin i jednorocznych kwiatów ozdobnych, ogród roślin skalnych ("skalniak"), szklarnie; rośliny różnych siedlisk, ogród dydaktyczny z roślinami różnych rodzin systematycznych, ogród roślin użytkowych, ogród roślin wodnych, arboretum.
Aby ogród można było nazwać botanicznycm, rośliny wysadzone w ogrodzie muszą być zidentyfikowane. Kolekcja ogrodu zwykle jest udostępniona do zwiedzania (najczęściej od wiosny do jesieni), rzadziej przez cały rok; a teren ogrodu pełni obok funkcji edukacyjnych, funkcje rekreacyjne.
Zwykle, z uwagi na duże koszty utrzymania, większe ogrody botaniczne są prowadzone przez uczelnie i instytucje (miasta, przedsiębiorstwo Lasy Państwowe); rzadko są to ogrody prywatne lub społeczne.