charakterystyka
Siedliska boru bagiennego (Bb) tworzą się w bezodpływowych zagłębieniach terenu, ze stagnującymi kwaśnymi wodami gruntowymi, utrzymującymi się przez znaczną część roku blisko powierzchni, często z aktywnym procesem torfotwórczym i grubym pokładem torfu (ponad 2m); czasem na zmurszałych w wierzchnie warstwie torfach odwodnionych. Zajmują zwykle niewielkie obszary w obrębie borów sosnowych na przejściu pomiędzy nieleśnymi torfowiskami wysokimi Cl. Oxycocco-Sphagnetea (na które wkraczają), a siedliskami boru wilgotnego (Bw) i boru świeżego (Bśw).
Runo z mchami torfowcach (Sphagnum) w kępowej strukturze i z krzewinkami borówki bagiennej (Vaccinium uliginosum) oraz bagna zwyczajnego (Ledum palustre). Charakterystyka florystyczna w zasadzie tożsama z charakterystyką zbiorowiska boru bagiennego sosnowego Ass. Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris.
(1) Kraina Bałtycka
• Bb zajmuje 0.2% LP w tej krainie. • Bb w tej krainie występuje w powiązaniu z atlantyckimi torfowiskami wysokimi w powiązaniu z sąsiadującymi siedliskami boru wilgotnego (Bw) i boru świeżego (Bśw); poza tym w bezodpływowych obniżeniach terenu, często na obrzeżach zarastających jezior. Drzewostan luźny (50-80% zwarcia), sosnowy o bardzo niskiej bonitacji, z niewielką domieszką brzozy omszonej (Betula pubescens) i słabo zwartą (5-10%) warstwą krzewów. Runo wybitnie tofowcowo-krzewinkowe, o kępowej strukturze, z dominacją bagna zwyczajnego (Ledum palustre) i borówki bagiennej (Vaccinium uliginosum).częste i różnicujące gatunki runa Bb - boru bagiennego (Kraina Bałtycka)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
żurawina błotna
modrzewnica pospolita
wełnianka pochwowata
torfowiec błotny
torfowiec magellański
torfowiec kończysty
płonnik cienki
próchniczek błotny
rosiczka okrągłolistna
borówka bagienna
obficie
bagno zwyczajne
obficie
płonnik pospolity
torfowiec ostrolistny
widłoząb kędzierzawy
gajnik lśniący
bielistka siwa
wrzosiec bagienny
woskownica europejska
malina moroszka
bażyna czarna
najczęstsze typy lasu [Bb - boru bagiennego (Kraina Bałtycka)]
• las sosnowy [Bb - bór bagienny (Kraina Bałtycka)]
drzewostan:
• gatunki główne I piętra: So (sosna zwyczajna - Pinus sylvestris) V klasa bonitacji, w wariancie (sztucznie) odwodnionym boru bagiennego (Bb1) IV-V klasa bonitacji
• gatunki domieszkowe I piętra: Brzo (brzoza omszona - Betula pubescens)
• podrost: brak
• podszyt: krusz. (kruszyna pospolita - Frangula alnus), wierzby krzewiaste: wbs (wierzba szara (łoza) - Salix cinerea), wb.usz. (wierzba uszata - Salix aurita)
powiązane zespoły roślinne:
— Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
(bór sosnowy bagienny)
— odmiana nadmorska (w Dzielnicy Pasa Nadmorskiego) i odmiana śródlądowa pomorska
(2) Kraina Mazursko-Podlaska
• Bb zajmuje 0.5% LP w tej krainie. • Najwięcej w Dzielnicy Puszczy Augustowskiej (1%). Bb w tej krainie występuje w powiązaniu z kontynetalnymi torfowiskami wysokimi na ich obrzeżach i wkraczając na nie. Drzewostan sosnowy, rozluźniony, IV-V klasy bonitacji, z domieszką brzozy omszonej (Betula pubescens) i świerka pospolitego (Picea abies); w podszycie z pojedynczymi wierzbami. Runo tofowcowo-krzewinkowe, o kępowej strukturze, z dominacją bagna zwyczajnego (Ledum palustre) i borówki bagiennej (Vaccinium uliginosum).częste i różnicujące gatunki runa Bb - boru bagiennego (Kraina Mazursko-Podlaska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
torfowiec magellański
torfowiec kończysty
żurawina błotna
modrzewnica pospolita
wełnianka pochwowata
płonnik cienki
próchniczek błotny
bagno zwyczajne
licznie
borówka bagienna
licznie
płonnik pospolity
torfowiec ostrolistny
borówka brusznica
borówka czarna
widłoząb kędzierzawy
gajnik lśniący
bielistka siwa
najczęstsze typy lasu [Bb - boru bagiennego (Kraina Mazursko-Podlaska)]
• las sosnowy [Bb - bór bagienny (Kraina Mazursko-Podlaska)]
drzewostan:
• gatunki główne I piętra: So (sosna zwyczajna - Pinus sylvestris) V klasa bonitacji, w wariancie (sztucznie) odwodnionym boru bagiennego (Bb1) IV-V klasa bonitacji
• gatunki domieszkowe I piętra: Brzo (brzoza omszona - Betula pubescens), pojedynczo Św (świerk pospolity - Picea abies)
• podrost: brak
• podszyt: słabo wykształcony: krusz. (kruszyna pospolita - Frangula alnus), wierzby krzewiaste: wbs (wierzba szara (łoza) - Salix cinerea), wb.usz. (wierzba uszata - Salix aurita)
powiązane zespoły roślinne:
— Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
(bór sosnowy bagienny)
— podzespół typowy i z trzęślicą modrą (Molinia caerulea s.str.) (torfy do 80cm grubości); odmiana śródlądowa subborealna
(3) Kraina Wielkopolsko-Pomorska
• Bb zajmuje 0.1% LP w tej krainie. • Występuje marginalnie, w lokalnych, bezodpływowych zagłębieniach terenu, ze stagnującą wodą gruntową i na głębokich, kwaśnych torfach torfowisk wysokich.częste i różnicujące gatunki runa Bb - boru bagiennego (Kraina Wielkopolsko-Pomorska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
żurawina błotna
torfowiec magellański
torfowiec błotny
modrzewnica pospolita
wełnianka pochwowata
płonnik cienki
próchniczek błotny
bagno zwyczajne
obficie
borówka bagienna
obficie
torfowiec ostrolistny
borówka czarna
rokietnik pospolity
borówka brusznica
torfowiec kończysty
torfowiec magellański
najczęstsze typy lasu [Bb - boru bagiennego (Kraina Wielkopolsko-Pomorska)]
• las sosnowy [Bb - bór bagienny (Kraina Wielkopolsko-Pomorska)]
drzewostan:
• gatunki główne I piętra: So (sosna zwyczajna - Pinus sylvestris) V klasa bonitacji, w wariancie (sztucznie) odwodnionym boru bagiennego (Bb1) IV-V klasa bonitacji
• gatunki domieszkowe I piętra: Brzo (brzoza omszona - Betula pubescens)
• podrost: brak
• podszyt: krusz. (kruszyna pospolita - Frangula alnus), wierzby krzewiaste: wbs (wierzba szara (łoza) - Salix cinerea), wb.usz. (wierzba uszata - Salix aurita)
powiązane zespoły roślinne:
— Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
(bór sosnowy bagienny)
— odmiana śródlądowa środkowopolska
(4) Kraina Mazowiecko-Podlaska
• Bb zajmuje 0.1% LP w tej krainie. • Najwięcej w (VI.7) Dzielnicy Wyżyny Wschodniolubelskiej (0.5%). Najczęściej na obrzeżach torfowisk wysokich, wkraczając na nie i w bezodpływowych zagłębieniach terenu z wysokim poziomem stagnujących kwaśnych wód gruntowych.częste i różnicujące gatunki runa Bb - boru bagiennego (Kraina Mazowiecko-Podlaska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
torfowiec magellański
torfowiec kończysty
żurawina błotna
modrzewnica pospolita
wełnianka pochwowata
płonnik cienki
próchniczek błotny
bagno zwyczajne
licznie
borówka bagienna
licznie
torfowiec ostrolistny
borówka brusznica
borówka czarna
gajnik lśniący
najczęstsze typy lasu [Bb - boru bagiennego (Kraina Mazowiecko-Podlaska)]
• las sosnowy [Bb - bór bagienny (Kraina Mazowiecko-Podlaska)]
drzewostan:
• gatunki główne I piętra: So (sosna zwyczajna - Pinus sylvestris) V klasa bonitacji, w wariancie (sztucznie) odwodnionym boru bagiennego (Bb1) IV-V klasa bonitacji
• gatunki domieszkowe I piętra: Brzo (brzoza omszona - Betula pubescens), Brz (brzoza - Betula)
• podrost: brak
• podszyt: krusz. (kruszyna pospolita - Frangula alnus), jrz (jarząb pospolity - Sorbus aucuparia), wierzby krzewiaste: wbs (wierzba szara (łoza) - Salix cinerea), wb.usz. (wierzba uszata - Salix aurita)
powiązane zespoły roślinne:
— Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
(bór sosnowy bagienny)
— podzespół typowy, odmiana śródlądowa środkowopolska
(5) Kraina Śląska
• Bb zajmuje 0.0% LP w tej krainie. • Na terenie krainy siedliska boru bagiennego występują śladowo, w bezodpływowych, podmokłych zagłębieniach terenu i na głębokich kwaśnych torfach torfowisk wysokich.częste i różnicujące gatunki runa Bb - boru bagiennego (Kraina Śląska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
żurawina błotna
torfowiec magellański
modrzewnica pospolita
wełnianka pochwowata
płonnik cienki
próchniczek błotny
bagno zwyczajne
licznie
borówka bagienna
licznie
borówka czarna
borówka brusznica
torfowiec ostrolistny
gajnik lśniący
najczęstsze typy lasu [Bb - boru bagiennego (Kraina Śląska)]
• las sosnowy [Bb - bór bagienny (Kraina Śląska)]
drzewostan:
• gatunki główne I piętra: So (sosna zwyczajna - Pinus sylvestris) V klasa bonitacji
• gatunki domieszkowe I piętra: Brzo (brzoza omszona - Betula pubescens)
• podrost: brak
• podszyt: krusz. (kruszyna pospolita - Frangula alnus), wierzby krzewiaste: wbs (wierzba szara (łoza) - Salix cinerea), wb.usz. (wierzba uszata - Salix aurita)
powiązane zespoły roślinne:
— Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
(bór sosnowy bagienny)
— odmiana śródlądowa środkowopolska
(6) Kraina Małopolska
• Bb zajmuje 0.4% LP w tej krainie. • Udział siedlisk boru bagiennego jest znikomy, poza (VI.10) Dzielnicą Niziny Sandomierskiej (1.9%). Związany z torfowiskami ze stagnującymi kwaśnymi wodami gruntowymi.częste i różnicujące gatunki runa Bb - boru bagiennego (Kraina Małopolska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
żurawina błotna
torfowiec magellański
modrzewnica pospolita
wełnianka pochwowata
płonnik cienki
próchniczek błotny
bagno zwyczajne
licznie
borówka bagienna
licznie
borówka czarna
borówka brusznica
torfowiec ostrolistny
najczęstsze typy lasu [Bb - boru bagiennego (Kraina Małopolska)]
• las sosnowy [Bb - bór bagienny (Kraina Małopolska)]
drzewostan:
• gatunki główne I piętra: So (sosna zwyczajna - Pinus sylvestris) V klasa bonitacji, w wariancie (sztucznie) odwodnionym boru bagiennego (Bb1) IV-V klasa bonitacji
• gatunki domieszkowe I piętra: Brzo (brzoza omszona - Betula pubescens)
• podrost: brak
• podszyt: pojedynczo: krusz. (kruszyna pospolita - Frangula alnus), wbs (wierzba szara (łoza) - Salix cinerea), wb.usz. (wierzba uszata - Salix aurita)
powiązane zespoły roślinne:
— Vaccinio uliginosi-Pinetum sylvestris
(bór sosnowy bagienny)
— podzespół typowy, odmiana śródlądowa środkowopolska