charakterystyka
Na glebach ubogich, świeżych, bez wyraźnego wpływu (lub ze słabym wpływem) wód gruntowych.
W skali kraju siedliska Bśw są bardzo częste; zajmują ok. 20% powierzchni lasów niżowych.
(1) Kraina Bałtycka
• Bśw zajmuje 18.9% LP w tej krainie. • Ten typ siedliska jest częsty na terenie prawie całej krainy, zajmując w dzielnicach 10-30% powierzchni, najwięcej 32.4% w dzielnicy (I.3) Pojezierza Wałecko-Myśliborskiego i 23.5% w dzielnicy (I.1) Pasa Nadmorskiego, prawie nie występuje (0.4%) jedynie w dzielnicy (I.7) Elbląsko-Warmińskiej.częste i różnicujące gatunki runa Bśw - boru świeżego (Kraina Bałtycka)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
borówka czarna
gajnik lśniący
siódmaczek leśny
kosmatka owłosiona
przetacznik leśny
fiołek psi
pomocnik baldaszkowy
listera sercowata
piórosz pierzasty
rokietnik pospolity
borówka brusznica
bielistka siwa
pszeniec zwyczajny
turzyca wrzosowiskowa
kostrzewa owcza
widłoząb miotłowy
śmiałek pogięty
widłoząb kędzierzawy
gorysz pagórkowy
wężymord niski
nawłoć pospolita
trzęślica modra
do 5%
brzoza omszona
pojedynczo w drzewostanie
najczęstsze typy lasu [Bśw - boru świeżego (Kraina Bałtycka)]
• las sosnowy [Bśw - bór świeży (Kraina Bałtycka)]
Drzewostan sosnowy zwarty. Runo głównie krzewinkowe z dominującą borówką czarną (Vaccinium myrtillus) i z domieszką wąskolistnych traw. Warstwa mszysta silnie rozwinięta, budowana głównie przez rokietnika pospolitego (Pleurozium schreberi).
Występuje w wąskim pasie wybrzeża Bałtyku, w dzielnicy Pasa Nadmorskiego. Zajmuje stoki wydm nadmorskich. Odznacza się ubogim podszytem z podrostem sosny i z brzozą, jarzębiną i wierzbą piaskową (Salix repens ssp. repens var. arenaria).
Na wschodzie Krainy Bałtyckiej, w dzielnicy Pojezierza Iławsko-Brodnickiego spotyka się bogatszą postać Bśw, podobną do tych z krainy Mazursko-Podlaskiej. Charakteryzuje się ona zwartym drzewostanem sosnowym II kl. bonitacji oraz częstym występowaniem w II piętrze nielicznych skupień świerka . Podszyt jest dobrze rozwinięty i runo bogatsze niż w pozostałej części Krainy Bałtyckiej.
(2) Kraina Mazursko-Podlaska
• Bśw zajmuje 25.1% LP w tej krainie. • Ten typ siedliska jest częsty na terenie Krainy Bałtyckiej gdzie dominuje zajmując 42.6% w dzielnicy (II.4) Puszczy Augustowskiej i 41.3% w dzielnicy (II.2) Równiny Mazurskiej, najmniej powierzchni leśnej (6.4%) zajmuje w dzielnicy (II.6) Puszczy Białowieskiej.częste i różnicujące gatunki runa Bśw - boru świeżego (Kraina Mazursko-Podlaska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
borówka czarna
licznie
gajnik lśniący
kosmatka owłosiona
piórosz pierzasty
nawłoć pospolita
wężymord niski
konwalia majowa
gruszynka jednostronna
rokietnik pospolity
licznie
borówka brusznica
licznie
widłoząb miotłowy
widłoząb kędzierzawy
gorysz pagórkowy
pszeniec zwyczajny
pomocnik baldaszkowy
izgrzyca przyziemna
turzyca wrzosowiskowa
kosmatka licznokwiatowa
szczaw polny
widlicz spłaszczony
trzęślica modra
do 5%
brzoza omszona
pojedynczo w drzewostanie
najczęstsze typy lasu [Bśw - boru świeżego (Kraina Mazursko-Podlaska)]
• las sosnowy [Bśw - bór świeży (Kraina Mazursko-Podlaska)]
Dodatkowo w "Siedliskowych podstawach hodowli lasu"[724] jest wymieniony Vaccinio vitis-idaea-Pinetum myrtilletosum Sokoł. 1980 "bór brusznicowy wariant z borówką czarną (Vaccinium myrtillus), odmiana sarmacka" tu synonimizowany z subAss. Peucedano-Pinetum typicum w wariantach i odmianach.
(3) Kraina Wielkopolsko-Pomorska
• Bśw zajmuje 48.3% LP w tej krainie. • Bór świeży jest dominującym typem siedliskowym lasu na terenie Krainy Wielkopolsko-Pomorskiej, zajmując ponad połowę powierzchni lasów: Dzielnicy (III.4) Kotliny Gorzowskiej (75.3%), Dzielnicy (III.5) Kotliny Toruńsko-Płockiej (65.7%), Dzielnicy (III.1) Borów Tucholskich (64.5%), Dzielnicy (III.6) Pojezierza Lubuskiego (53.9%), rzadszy jedynie w Dzielnicy (III.9) Kotliny Żmigrodzko-Grabowskiej (7.7%).częste i różnicujące gatunki runa Bśw - boru świeżego (Kraina Wielkopolsko-Pomorska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
borówka czarna
gajnik lśniący
siódmaczek leśny
fiołek psi
kosmatka owłosiona
pszeniec zwyczajny
gorysz pagórkowy
wężymord niski
nawłoć pospolita
przetacznik leśny
śmiałek pogięty
rokietnik pospolity
borówka brusznica
bielistka siwa
turzyca wrzosowiskowa
kostrzewa owcza
widłoząb miotłowy
widłoząb kędzierzawy
trzęślica modra
do 5%
brzoza omszona
pojedynczo w drzewostanie
najczęstsze typy lasu [Bśw - boru świeżego (Kraina Wielkopolsko-Pomorska)]
• las sosnowy [Bśw - bór świeży (Kraina Wielkopolsko-Pomorska)]
Porasta rozległe płaskie obszary równin, niewielkie zagłębienia międzywydmowe i płaskie obniżenia terenu. Drzewostan tworzy sosna z domieszką brzozy brodawkowatej (Betula pendula), w niektórych obniżeniach terenu w podszycie i II piętrze może pojawiać się świerk pospolity (Picea abies) w niewielkich skupiskach.
Na wschodzie Krainy Wielkopolsko-Pomorskiej (w dzielnicach Pojezierza Chełmińsko-Dobrzyńskiego i Kotliny Toruńsko-Płockiej) pojawia się drzewostan sosnowy o nieco wyższej bonitacji a do I piętra drzew w domieszce często wchodzi świerk pospolity (Picea abies) obok brzozy brodawkowatej (Betula pendula).
(4) Kraina Mazowiecko-Podlaska
• Bśw zajmuje 29.4% LP w tej krainie. • Bór świeży jest częstym typem siedliskowym lasu na terenie Krainy Mazowiecko-Podlaskiej. W Dzielnicy (IV.4) Puszczy Kurpiowskiej absolutnie dominuje (75.2%), w kilku dzielnicach zajmuje ok. 30% powierzchni (dzielnice: IV.5 Niziny Podlaskiej i Wysoczyzny Siedleckiej, IV.3 Równiny Warszawsko-Kutnowskiej, IV.1 Niziny Północnomazowieckiej), najrzadszy jest w Dzielnicy (IV.7) Wyżyny Wschodniolubelskiej (8.9%).częste i różnicujące gatunki runa Bśw - boru świeżego (Kraina Mazowiecko-Podlaska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
borówka czarna
gajnik lśniący
kosmatka owłosiona
konwalia majowa
fiołek psi
nawłoć pospolita
wężymord niski
gruszynka jednostronna
pszeniec zwyczajny
rokietnik pospolity
borówka brusznica
widłoząb miotłowy
widłoząb kędzierzawy
gorysz pagórkowy
tomka wonna
izgrzyca przyziemna
kosmatka licznokwiatowa
trzęślica modra
do 5%
brzoza omszona
pojedynczo w drzewostanie
najczęstsze typy lasu [Bśw - boru świeżego (Kraina Mazowiecko-Podlaska)]
• las sosnowy [Bśw - bór świeży (Kraina Mazowiecko-Podlaska)]
Drzewostan sosnowy z domieszką brzozy brodawkowatej (Betula pendula). Warstwa zielna z dominacją borówki czarnej (Vaccinium myrtillus), mszysta z rokietnikiem pospolitym (Pleurozium schreberi).
W północnej części Krainy Mazowiecko-Podlaskiej (dzielnice: Niziny Północnomazowieckiej, Puszczy Kurpiowskiej, Niziny Podlaskiej i Wysoczyzny Siedleckiej) występuje nieco żyźniejsza postać boru świeżego (Bśw) z drzewostanem sosnowym o bonitacji kl. II.5.
Uboższa postać boru świeżego, spotykana głównie w dzielnicach: Polesia Podlaskiego, Puszczy Kurpiowskiej i Niziny Północnomazowieckiej na suchych, gruboziarnistych piaskach sandrowych i rzecznych tarasach akumulacyjnych. Porasta szczyty i stoki wzniesień o ekspozycji południowej. Runo wyróżnia się występowaniem gatunków kserofilnych, w tym sasanek (Pulsatilla) oraz obecnością krzaczkowatych porostów.
Dodatkowo w "Siedliskowych podstawach hodowli lasu"[724] jest wymieniony Vaccinio vitis-idaea-Pinetum Sokoł. 1980 "bór brusznicowy, odmiana sarmacka" w sposób sugerujący synonim tu podanego syntaksonu.
(5) Kraina Śląska
• Bśw zajmuje 20.1% LP w tej krainie. • Bór świeży jest częstym typem siedliskowym w 3 dzielnicach Krainy Śląskiej: (V.1) Równiny Dolnośkąskiej (40.1%) , (V.5) Równiny Opolskiej (20.7%), (V.2) Wrocławskiej (13.2%), w pozostałych dzielnicach udział jest znikomy.częste i różnicujące gatunki runa Bśw - boru świeżego (Kraina Śląska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
borówka czarna
gajnik lśniący
rokiet cyprysowaty
siódmaczek leśny
kosmatka owłosiona
gruszynka jednostronna
rokietnik pospolity
borówka brusznica
wrzos pospolity
bielistka siwa
turzyca wrzosowiskowa
kostrzewa owcza
widłoząb miotłowy
śmiałek pogięty
pomocnik baldaszkowy
trzęślica modra
do 5%
brzoza omszona
pojedynczo w drzewostanie
najczęstsze typy lasu [Bśw - boru świeżego (Kraina Śląska)]
• las sosnowy [Bśw - bór świeży (Kraina Śląska)]
Porasta rozległe płaskie obszary równin, niewielkie zagłębienia międzywydmowe i płaskie obniżenia terenu. Drzewostan tworzy sosna z domieszką brzozy brodawkowatej (Betula pendula), w niektórych obniżeniach terenu w podszycie i II piętrze może pojawiać się świerk pospolity (Picea abies) w niewielkich skupiskach.
(6) Kraina Małopolska
• Bśw zajmuje 20.7% LP w tej krainie. • Bór świeży jest częstym typem siedliskowym w Krainie Małopolskiej, największe powierzchnie zajmując w dzielnicach: (VI.1) Łódzko-Opoczyńskiej (34.2%), (VI.10) Niziny Sandomierskiej (31.3%), (VI.8) Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (23.8%) i (VI.9) Wyżyny Środkowomałopolskiej (20.6%).częste i różnicujące gatunki runa Bśw - boru świeżego (Kraina Małopolska)
od typu uboższego lub mniej wilgotnego
borówka czarna
gajnik lśniący
siódmaczek leśny
pszeniec zwyczajny
izgrzyca przyziemna
nawłoć pospolita
kosmatka owłosiona
rokietnik pospolity
borówka brusznica
kostrzewa owcza
widłoząb miotłowy
szczaw polny
trzęślica modra
do 5%
brzoza omszona
pojedynczo w drzewostanie
najczęstsze typy lasu [Bśw - boru świeżego (Kraina Małopolska)]
• las sosnowy [Bśw - bór świeży (Kraina Małopolska)]
W nizinnej części dzielnicy Roztocza, głównie na niewielkich wzniesieniach o południowej wystawie, spotykana jest nieco żyźniejsza postać boru świeżego (Bśw) z pojedynczymi świerkami w drzewostanie.[724]