Warżka (lat. labellum) to środkowy listek wewnętrznego okółka okwiatu. Jest zwykle większa, barwniejsza oraz odmiennie i skomplikowanie ukształtowana. Anatomicznie znajduje się w górze kwiatu, ale ponieważ u większości storczyków zalążnia skręca się o 180° — wtedy warżka będzie w dole. W obrębie gatunku, zdarza się z uwagi na różny stopień skręcenia zalążni, że warżka może być skierowana nietypowo, do góry (lub na dół) albo w bok.
Oznaczając storczyki trzeba mieć na szczególnym względzie, że wszystkie gatunki storczyków podlegają w Polsce ochronie.

Poza kilkoma względnie częstymi gatunkami większość to rzadkie lub bardzo rzadkie gatunki, występujące na nielicznych stanowiskach w niedużej liczbie egzemplarzy. W szczególności więc nie wolno zbierać okazów, przenosić, itd. Storczyki to wieloletnie byliny. W razie potrzeby obserwacji dodatkowych cech do oznaczenia, mamy więc możliwość powrotu w kolejnych latach do tych samych egzemplarzy na danym stanowisku.

Jako roślina ogrodowa storczyki nie sprawdzają się. Krajowe gatunki są zwykle niepozorne i/albo wymagają specyficznych warunków trudnych do odtworzenia w ogrodzie. Jedną z ciekawostek w uprawie gruntowej jest pochodząca z Dalekiego Wschodu bletilla pasiasta (Bletilla striata).
⇑ skok do węzła klucza nadrzędnego [na stronie: Liliopsida (jednoliścienne)]
  
Cypripedium calceolus (obuwik pospolity)
Cypripedium calceolus (obuwik pospolity)
warżka wydęta, duża (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest ...
· Warżka wydęta, trzewikowata, pozostałe listki okwiatu 3.5-6cm długie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna ...
Cypripedium calceolus (obuwik pospolity)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Żyzne, prześwietlone lasy liściaste, ciepłe dąbrowy, buczyny, grądy, polany, zarośla, ciepłe murawy na glebach zasobnych w węglan wapnia, o różnym stopniu wilgotności.
  
  
warżka nie wydęta(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawy ...
· Słupek jeden na szczycie słupka, zwykle podzielony na dwie, rzadziej na cztery pyłkowiny.
  
    
rośliny bezzieleniowe (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się ...
    
      
Epipogium aphyllum (storzan bezlistny)
Epipogium aphyllum (storzan bezlistny)
Epipogium aphyllum
warżka skierowana ku górze, dwuczłonowa, z ostrogą (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pe ...
· Roślina jasnożółta, nabiegłe brązowo lub czerwono, z 2-3 kwiatami na szypule, zwisłymi, nabiegłymi czerwono.
Epipogium aphyllum (storzan bezlistny)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  W cienistych lasach bukowych i jodłowych, w świerczynach, na glebach świeżych, umiarkowanie żyznych, kwaśnych do obojętnych.
      
      
warżka skierowana w dół, bez ostrogi, niepodzielona(↑nie)
      
        
Corrallorhiza trifida
Corallorhiza trifida (żłobik koralowaty)
Corallorhiza trifida (żłobik koralowaty)
warżka 2-4mm długości (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu zn ...
· Roślina nieco zielonawa; łusek liściowych 2-4.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowan ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowan ...
Corallorhiza trifida (żłobik koralowaty)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Żyzne lasy bukowe, torfowiska, widne bory sosnowe, w górskich lasach świerkowych, jodłowych i na ich skrajach, na glebach świeżych lub wilgotnych, zwykle umiarkowanie żyznych, od silnie kwaśnych do zasadowych.
        
        
Neottia nidus-avis (gnieźnik leśny)
Neottia nidus-avis (gnieźnik leśny)
warżka 10-13mm długości(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakł ...
· Roślina żółtobrązowa; łuski liściowe liczne.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w ...
Neottia nidus-avis (gnieźnik leśny)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Gatunek stosunkowo często spotykany. Lasy bukowe, grądy, zarośla, bardzo rzadko na otwartej przestrzeni; na glebach świeżych, zwykle o odczynie obojętnym, szczególnie często na zawierających węglan wapnia.
        
    
rośliny zielone(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, ...
    
      
warżka z wyraźną ostrogą (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu zna ...
      
        
Platanthera bifolia
Platanthera bifolia (podkolan biały)
kwiat, widok z boku
Platanthera bifolia (podkolan biały)
warżka wąska, niepodzielona, całobrzega (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania kont ...
· Kwiaty białawe, w luźnym kwiatostanie, siedzące.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalo ...
        
        
warżka trójklapowa lub całobrzega, szeroka i zakończona trzema ząbkami(↑nie)
        
          
Coeleglossum viride
Coeloglossum viride
Coeloglossum viride
ostroga bardzo krótka, dęta, tak długa jak szeroka, zagięta w stronę warżki (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta ...
· Kwiaty zielone, często czerwonobrązowo nabiegłe, siedzące, listki okwiatu hełmowato skupione.
Coeloglossum viride (ozorka zielona)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Łąki, zarośla, gleby świeże, umiarkowanie żyzne, zasobne w węglan wapnia, ale także na obojętnych i kwaśnych.
          
          
ostroga wyraźnie dłuższa niż szersza, skierowana do tyłu(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, ...
          
            
ostroga nitkowata (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji ...
· Liście równowąskie do wąsko podługowato-lancetowatych.
            
              
Anacamptis pyramidalis (koślaczek stożkowaty)
Anacamptis pyramidalis (koślaczek stożkowaty)
Anacamptis pyramidalis (koślaczek stożkowaty)
kwiatostan silnie skrócony (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji a ...
· Kwiaty karminowoczerwone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, ...
· ta cecha diagnostyczna j ...
  Łąki, zarośla, widne prześwietlone lasy sosnowe, nasłonecznione zbocza, na glebach nawapiennych.
              
              
Gymnadenia conopsea ssp. conopsea
Gymnadenia conopsea ssp. conopsea (gółka długoostrogowa typowa)
kwiat, widok od przodu
Gymnadenia conopsea ssp. densiflora (gółka długoostrogowa gęstokwiatowa)
kwiatostan wydłużony(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jes ...
· Kwiaty różowe do fioletowo purpurowych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opc ...
· ta cecha diagnostyczna je ...
              
            
ostroga walcowata lub guzkowata(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, ...
· Liście zwykle stosunkowo szerokie.
            
              
Traunsteinera globosa (storczyca kulista)
XL
Traunsteinera globosa (storczyca kulista)
kwiatostan skrócony, bardzo gęsty (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lu ...
· Przynajmniej zewnętrzne listki okwiatu w środkowej części zwężone i następnie maczugowato lub łopatkowato rozszerzone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogow ...
Traunsteinera globosa (storczyca kulista)
wystepowanie
syn. Orchis globosus · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Łąki na glebach świeżych, nawapiennych, o odczynie lekko kwaśnym do lekko zasadowego.
              
              
kwiatostan wydłużony, walcowaty(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po z ...
· Listki okwiatu nie rozszerzone na szczycie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w ...
              
                
Leucorchis albida
Pseudorchis albida (gołek białawy)
Pseudorchis albida (gołek białawy)
kwiaty białe, żółtawe lub zielonawe i drobne (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu ...
· Storczyk drobnokwiatowy (Orchis ustulata) ma także drobne kwiaty ale przynajmniej warżka jest purpurowo plamista i 3-6mm długości.
Pseudorchis albida (gołek białawy)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Torfowiska, łąki, na glebach świeżych, ubogich, kwaśnych i bardzo kwaśnych.
                
                
kwiaty odmiennie zabarwione, wyraźnie większe(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się p ...
                
                  
Orchis morio (storczyk samiczy)
Orchis morio (storczyk samiczy)
Orchis militaris
przysadki błoniaste (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje s ...
· Łodyga tylko z jednym liściem pochwiasto obejmującym łodygę, pozostałe zebrane w przyziemnej różyczce.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po ...
                  
                  
przysadki liściowate(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania l ...
                  
                    
Dactylorhiza sambucina (kukułka bzowa)
pokrój
Dactylorhiza majalis ssp. majalis (kukułka szerokolistna typowa)
kwiatostan wszechstronny (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna ...
· Jeśli warżka jest podzielona, to jej boczne łatki nie szczeciniasto-równowąskie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w p ...
                    
                    
Neottianthe cucullata (kukuczka kapturkowata)
XL
Neottianthe cucullata (kukuczka kapturkowata)
Neottianthe cucullata (kukuczka kapturkowata)
kwiatostan jednostronny(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna ...
· Warżka z bocznymi łatkami podzielonymi szczeciniasto-równowąsko.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po ...
· ta cecha diagnostyczna jes ...
Neottianthe cucullata (kukuczka kapturkowata)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  W lasach mieszanych i sosnowych, na glebach świeżych, ubogich i kwaśnych.
                    
      
warżka bez ostrogi(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atl ...
      
        
bez liści odziomkowych, dwa liście ustawione w połowie łodygi (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajdu ...
· Kwiaty niepozorne, zielonawe, z warżką głęboko podzieloną na dwie części, na wyraźnej szypule.
· ta cecha diagnos ...
        
        
wszystkie liście łodygowe odziomkowe(↑nie)
        
          
warżka kasztanowo brązowa, gęsto przylegająco owłosiona (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się ...
· Roślina bulwiasta.
          
          
warżka naga, inaczej zabarwiona(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania l ...
          
            
warżka poprzecznie przewężona, dwuczłonowa (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania kont ...
· Rośliny kłączowe.
            
              
kwiaty duże (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy niedostępne w prze ...
· Zalążnia skręcona, siedząca.
              
              
Epipactis helleborine (kruszczyk szerokolistny)
XL
Epipactis atrorubens (kruszczyk rdzawoczerwony)
Epipactis palustris (kruszczyk błotny)
kwiaty mniejsze(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy niedostępne w przeglądowej wersji atlasu są ...
· Zalążnia nieskręcona, na krótkiej skręconej szypułce.
              
            
warżka bez poprzecznego przewężenia(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atl ...
· Rośliny z bulwami (wyjątek tajęża jednostronna (Goodyera repens) z kłączem).
            
              
łodyga górą gruczołowato owłosiona (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna ...
· Przysadki długości zalążni lub dłuższe.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczn ...
              
                
Spiranthes spiralis (kręczynka jesienna)
Spiranthes spiralis (kręczynka jesienna)
Spiranthes spiralis (kręczynka jesienna)
kłos spiralnie skręcony (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalog ...
· Nerwacja liści równolegle.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja l ...
· ta cecha diagnostyczna j ...
Spiranthes spiralis (kręczynka jesienna)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Łąki i pastwiska, nasłonecznione zbocza, na glebach umiarkowanie żyznych, świeżych, o odczynie obojętnym do lekko kwaśnego.
                
                
Goodyera repens (tajęża jednostronna)
Goodyera repens (tajęża jednostronna)
Goodyera repens (tajęża jednostronna)
kłos ±nieskręcony(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja lo ...
· Listki okwiatu 3-4mm długości; warżka z zagłębieniem w nasadzie.
· ta cecha diagnostyczna jes ...
· ta cecha diagno ...
Goodyera repens (tajęża jednostronna)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Lasy sosnowe i świerkowe, na glebach świeżych, ubogich i umiarkowanie żyznych, kwaśnych.
                
              
łodyga naga(↑nie)
· ta cecha d ...
· Przysadki znacznie krótsze od zalążni.
· ta cecha diagnostyczna jest ...
              
                
Herminium monorchis (miodokwiat krzyżowy)
Herminium monorchis (miodokwiat krzyżowy)
Herminium monorchis (miodokwiat krzyżowy)
warżka głęboko trójdzielna (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy ...
· Kwiaty żółtawe o miodowym zapachu.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym ...
Herminium monorchis (miodokwiat krzyżowy)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Łąki, trawiaste zbocza, na glebach obojętnych i lekko zasadowych, często nawapiennych, świeżych lub wilgotnych.
                
                
warżka niepodzielona lub płytko ząbkowana(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wer ...
· Kwiaty niepozorne.
  Torfowiska.
                
                  
warżka tępa (↓nie)
                  
                    
Chamorchis alpina
Chamorchis alpina (potrostek alpejski)
liści 3-7, szydlaste w rozecie (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalog ...
· Warżka języczkowata, czasem niewyraźnie łatkowana, 3-4mm długości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logo ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w p ...
Chamorchis alpina (potrostek alpejski)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  W piętrze alpejskim Tatr, na stromych zboczach i halach, na glebach nawapiennych, świeżych, umiarkowanie żyznych.
                    
                    
Liparis loeselii (lipiennik Loesela)
XL
Liparis loeselii (lipiennik Loesela)
Liparis loeselii (lipiennik Loesela)
liście zwykle dwa, podługowato-lancetowate(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w ...
· Kwiatostan 3-8(18)-kwiatowy.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowani ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wers ...
Liparis loeselii (lipiennik Loesela)
wystepowanie
takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Wilgotne łąki i torfowiska, na glebach wilgotnych i mokrych, często na pływającym ple torfowym i na średnio żyznych glebach zasobnych w węglan wapnia, o odczynie od lekko kwaśnego do lekko zasadowego.
                    
                  
warżka ostra, skierowana ku górze(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub za ...
· Kwiatostan wielokwiatowy.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej ...
                  
                    
warżka bez ostrogi, pęd bulwiasto zgrubiały u nasady (↓nie)
                    
                      
Malaxis monophyllos
Malaxis monophyllos (wyblin jednolistny)
Malaxis monophyllos (wyblin jednolistny)
liść jeden (↓nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowani ...
· Wewnętrzne i zewnętrzne listki okwiatu ± tej samej długości.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna ...
Malaxis monophyllos (wyblin jednolistny)
wystepowanie
syn. Microstylis monophyllos · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Gatunek o szerokiej skali ekologicznej: wilgotne łąki, torfowiska, olszyny, lasy sosnowe, żyzne buczyny, zarośla, na glebach różnego typu, od suchych do wilgotnych, o różnym stopniu żyzności, od lekko kwaśnych do zasadowych.
                      
                      
Hammarbya paludosa
Hammarbya paludosa (wątlik błotny)
Hammarbya paludosa (wątlik błotny)
liści 2-3(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowan ...
· Zewnętrzne listki okwiatu ok. 2×dłuższe od wewnętrznych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zal ...
Hammarbya paludosa (wątlik błotny)
wystepowanie
syn. Malaxis paludosa · takson rodzimy lub trwale zadomowiony
  Torfowiska przejściowe, wilgotne zagłębienia śródwydmowe, pływające wyspy z torfowców. Na glebach mokrych, zwykle ubogich, kwaśnych i bardzo kwaśnych.
                      
                    
warżka z ostrogą, pęd nie zgrubiały u nasady(↑nie)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zak ...
Nigritella nigra (ciemnogłów wąskolistny)
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002
  W górach Europy. Być może do odszukania w Polsce. Wysokogórskie hale, w miejscach nasłonecznionych, na glebach zasobnych w węglan wapnia.
                    
literatura · references
· Szlachetko, D. L., Skakuj, M., 1996 — Storczyki Polski. [8]
· Slavík, B., Štěpánková, 2010 — Květena České Republiky 8 p.429 [71.8]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.800 [40]
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.636+525k [15]
· Fedorov R.V., 1974 — Flora Partis Europaeae URSS. T.1 p.52 [86.1]
· Tutin T.G. et al., 1980 — Flora Europaea. Volume 5. Alismataceae to Orchidaceae (Monocotyledones) p.325 [150.5]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.933 [3]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.06.15 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 01.04.2017 · powstała/was created 04.03.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl.pl/gatunki/Orchidaceae.htm"> Orchidaceae (storczykowate) - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>