Rośliny chronione, podlegające w Polsce ochronie na podstawie Rozporządza Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną [50.12] na podstawie Ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.".

Rośliny chronione, podlegające w Polsce ochronie na podstawie Rozporządza Ministra Środowiska z dnia 5 stycznia 2012 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną [50.12] na podstawie Ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r.".

omówienie rozporządzenia

W atlas-roslin.pl są stosownie opisane wszystkie gatunki roślin naczyniowych z załączników do rozporządzenia. Tekst wskazujący formę ochrony znajduje się pod nazwą gatunkową występującą na stronie gatunku lub jednostki taksonomicznej nadrzednej nad gatunkiem gdzie gatunek jest wymieniany.
Rozporządzenie zawiera cztery załączniki — listy glonów, mszaków i roślin naczyniowych podlegających różnym formą ochrony

· załącznik pierwszy to lista roślin podlegających ochronie ścisłej z zaznaczeniem tych, w stosunku do których nie stosują się wyłączenia z ochrony ścisłej opisane w paragrafie 7 i z zaznaczeniem przypadków, gdy wymagają ochrony czynnej

· załącznik drugi to lista roślin podlegających ochronie częściowej

· załącznik trzeci wskazuje te rośliny podlegające ochronie częściowej (tj. z załącznika drugiego), które mogą być pozyskiwane i wskazuje sposoby ich pozyskania

· załącznik czwarty określa strefy ochronne dla niektórych roślin, z zaznaczeniem tych, w stosunku do których nie stosują się wyłączenia z ochrony ścisłej opisane w paragrafie 7 i z zaznaczeniem przypadków, gdy wymagają one ochrony czynnej

Paragraf 6 rozporządzenia określa zakazy w stosunku do dziko występujących roślin ze wszystkich czterech załączników. Zakazuje się:

1) zrywania, niszczenia i uszkadzania;

2) niszczenia ich siedlisk i ostoi;

3) dokonywania zmian stosunków wodnych, stosowania środków chemicznych, niszczenia ściółki leśnej i gleby w ostojach;

4) pozyskiwania, zbioru, przetrzymywania, posiadania, preparowania i przetwarzania całych roślin i ich części;

5) zbywania, nabywania, oferowania do sprzedaży, wymiany i darowizny roślin żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;

6) wwożenia z zagranicy i wywożenia poza granicę państwa roślin żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych.

Paragraf 7 rozporządzenia wskazuje wyłączenia z ochrony dziko występujących roślin.

Paragraf 7 w punkcie 1 określa wyłączenia z ochrony dla gatunków:

· roślin z załącznika pierwszego (ochrona ścisła), tam gdzie takie wyłączenie nie zostało jawnie zabronione w tym rozporządzeniu

· wszystkich gatunków z załącznika drugiego - tj. roślin pod ochroną częściową

i dopuszcza w ich przypadku:

1) zrywanie, niszczenie i uszkadzanie;

2) niszczenie ich siedlisk i ostoi;

3) dokonywanie zmian stosunków wodnych, stosowanie środków chemicznych, niszczenie ściółki leśnej i gleby w ostojach;

w dwóch przypadkach:

1) wykonywania czynności związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, jeżeli technologia prac uniemożliwia przestrzeganie zakazów;

2) usuwania roślin niszczących materiały lub obiekty budowlane.

Wyłączenie te w praktyce zrównują stopień ochrony większości roślin z listy chronionych ścisłych (te bez "wyłączenia wyłączeń") do stopnia ochrony roślin na liście roślin pod ochroną częściową.

Paragraf 7 w punkcie 2 dopuszcza w stosunku do roślin z załącznika trzeciego (ochrona częściowa z dopuszczeniem pozyskiwania) czynności związane z obrotem surowcem roślinnym tj.:

4) pozyskiwanie, zbiór, przetrzymywanie, posiadanie, preparowanie i przetwarzanie całych roślin i ich części;

5) zbywanie, nabywanie, oferowanie do sprzedaży, wymianę i darowiznę roślin żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych;

6) wwożenie z zagranicy i wywożenie poza granicę państwa roślin żywych, martwych, przetworzonych i spreparowanych, a także ich części i produktów pochodnych.

Paragraf 8 określa niektóre sposoby ochrony gatunków dziko występujących roślin. Polegają one na:

1) zabezpieczaniu ostoi i stanowisk roślin przed zagrożeniami zewnętrznymi;

2) wykonywaniu zabiegów ochronnych utrzymujących właściwy stan siedliska roślin, w szczególności:

 a) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków świetlnych,

 b) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwego dla gatunku stanu gleby lub wody,

 c) utrzymywaniu lub odtwarzaniu właściwych dla gatunku stosunków wodnych,

 d) koszeniu siedliska, w sposób właściwy dla gatunku,

 e) wypasie zwierząt gospodarskich na obszarze siedliska, w sposób właściwy dla gatunku chronionego,

 f) regulowaniu liczebności roślin, grzybów i zwierząt mających wpływ na chronione gatunki;

3) wspomaganiu rozmnażania się gatunku na stanowiskach naturalnych;

4) obserwacji i dokumentowaniu (monitoring) stanowisk, ostoi i populacji gatunków;

5) zabezpieczaniu reprezentatywnej części populacji przez ochronę ex situ;

6) zasilaniu populacji naturalnych przez wprowadzenie osobników z hodowli ex situ;

7) przywracaniu roślin z hodowli ex situ do środowiska przyrodniczego;

8) przenoszeniu roślin zagrożonych na nowe stanowiska;

9) edukacji w zakresie rozpoznawania gatunków chronionych i sposobów ich ochrony;

10) prowadzeniu upraw roślin należących do gatunków chronionych wykorzystywanych do celów gospodarczych;

11) promowaniu technologii prac związanych z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej, umożliwiających zachowanie ostoi i stanowisk gatunków chronionych.

Jak widać projekt atlas-roslin.pl wpisuje się w zalecane przez Ustawodawcę sposoby ochrony wymienione w punkcie 8 (edukacja, propagowanie wiedzy o roślinach chronionych) i w pewnym stopniu w punkcie 4 (obserwacja, monitoring stanowisk).

Warto też zauważyć, że punkt 10 (prowadzenie uprawy) odnosi się do działań mających zmniejszyć antropopresję na rośliny chronione na naturalnych stanowiskach - innymi słowy są zalecane działania zmniejszające ryzyko wyrywania roślin na stanowiskach bo są komuś potrzebne lub podobają się. W szczególności wpisuje się w ten punkt propagowanie uprawy w ogrodach roślin chronionych (oczywiście nasiona lub sadzonki nie mogą pochodzić bezpośrednio z naturalnych stanowisk) i udostępnianie wytworzonych nasion lub sadzonek innym amatorom uprawy roślin.

różnice pomiędzy listą chronionych roślin z 9 lipca 2004 a listą z 5 stycznia 2012

Analiza różnic w obrębie roślin naczyniowych, pomiędzy listą roślin chronionych z 9 lipca 2004 a listą z 5 stycznia 2012. Lista gatunkow w zasadzie nie uległa zmianie: dodano jeden gatunek do ochrony częściowej i jeden do ścisłej, zaostrzeno ochronę kilkunastu gatunków oraz wprowadzono kilku zmian natury nomenklatorycznej.

· do listy gatunków objętych ochroną ścisłą dodano: koślaczek stożkowaty (Anacamptis pyramidalis); do ochrony częściowej dodano: przesiąkra okółkowa (Hydrilla verticillata)

· rozbito poprzednie zbiorcze pozycje:

- 1.169 podejźrzon (Botrychium) wszystkie gatunki, wymaga ochrony czynnej” na dwie: 1.166 podejźrzon pojedynczy (Botrychium simplex) (ochrona bez odstępstw, wymaga ochrony czynnej) i 1.167 podejźrzon (Botrychium) (pozostałe gatunki, wymaga ochrony czynnej)

- 1.315 gnidosz (Pedicularis) wszystkie gatunki ” na dwie: 1.314 gnidosz sudecki (Pedicularis sudetica) (ochrona bez odstępstw) i 1.315 gnidosz (Pedicularis) (pozostałe gatunki)

- 1.263 tojad (Aconitum) wszystkie gatunki ” na dwie: 1.260 tojad mocny morawski (Aconitum firmum ssp. moravicum) (ochrona bez wyłączeń) i 1.261 tojad (Aconitum) (pozostałe gatunki)

· zaostrzenie stopnia ochrony przez dodanie statusu „ochrona bez odstępstw” dla: goździk lśniący (Dianthus nitidus), sasanka otwarta (Pulsatilla patens), pszonak pieniński (Erysimum pieninicum), warzucha polska (Cochlearia polonica), warzucha tatrzańska (Cochlearia tatrae), przytulia sudecka (Galium sudeticum), rzepik szczeciniasty (Agrimonia pilosa), leniec bezpodkwiatkowy (Thesium ebracteatum), tocja karpacka (Tozzia carpatica), azalia pontyjska (Rhododendron luteum), dziewięćsił popłocholistny (Carlina onopordifolia), sierpik różnolistny (Serratula lycopifolia), koleantus delikatny (Coleanthus subtilis), ponikło kraińskie (Eleocharis carniolica)

· zmiany nomenklatoryczne: tocja alpejska (Tozzia alpina)tocja karpacka (Tozzia carpatica), inna klasyfikacja na poziomie rodziny:

· błąd — zamieniono nazwy polskie: zanokcica ciemna (Asplenium adiantum-nigrum) i zanokcica serpentynowa (Asplenium adulterinum)

· szkoda, że nikt nie zdobył się na odwagę aby wreszcie usunąć śnieżyczkę przebiśnieg (Galanthus nivalis) z listy chronionych; to typowy „gatunek demoralizujący” bo bez racjonalnego uzasadnienia tkwiący na liście chronionych; wydaje się też, iż z racji przemian kulturowych i cywilizacyjnych ochrona prawna wielu gatunków z listy chronionych częściowo straciła praktyczny wymiar

obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 14.04.15 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 11.01.2014 · powstała/was created 11.03.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.atlas-roslin.pl/rosliny-chronione.htm">Rośliny chronione - Flora Ogród Zbiorowiska - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>