śnieżyczka przebiśnieg


Galanthus nivalis L.
śnieżyczka przebiśnieg (przebiśnieg)

takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]

wymagania uprawowe →

ochrona ścisła, z wyłączeniami (1.349) [50]


Galanthus nivalis
29.03.2003, Siechnice, dolina Odry-Oławy; znal. 030329.2
Copyright © by Marek Snowarski
Galanthus nivalis
29.03.2003, Siechnice, dolina Odry-Oławy; znal. 030329.2
Copyright © by Marek Snowarski
Galanthus nivalis
29.03.2003, Siechnice, dolina Odry-Oławy; znal. 030329.2
Copyright © by Marek Snowarski
Galanthus nivalis
23.03.2003, Wrocław, dolina Bystrzycy; znal. 030323.1
Copyright © by Marek Snowarski
Galanthus nivalis
26.03.2007, Równina Torzymska, Rzepinek; znal. SM070326.2
Copyright © by Michał Smoczyk

Opis Przebiśnieg kwitnie na przedwiośniu i w kilka tygodniu po kwitnieniu części nadziemne zamierają. Śnieżyczki rosną zwykle w dużych grupach, kępowo.

Bylina cebulowa. Cebula kulista lub jajowata, z przyrośniętymi cebulkami przybyszowymi.

Liście zielone odziomkowe dwa, rzadziej więcej, szerokości ok. 6 mm i dlugości do 15(20) cm; u nasady otulone pochwowatym liściem.

Pęd kwiatostanowy typu głąbik do 20 cm wysokości, z jednym szczytowym, zwisającym kwiatem. Poniżej kwiata pochwiasty liść podkwiatowy utworzony z dwóch zrośniętych podsadek, mniej więcej długości szypuły kwiatu przebiśniega.

Kwiat białe z zielonym wzorem na wewnętrznych płatkach korony, dzwonkowaty. Korona kwiatowa w dwóch okółkach po 3 płatki każdy. Zewnętrzne płatki dłuższe, do 25 mm, śnieżnobiałe. Wewnętrzne płatki okwiatu krótsze - długości nieco mniej niż połowy zewnętrznych, zakończone sercowatym wycięciem i z zieloną plamą w kształcie odwróconej litery V.

Pręcików 6, krótsze od szyjki słupka. Kwiaty owadopylne.

Owocem przebiśniega jest mięsista, żółtozielona torebka; pęka wzdłużnie po szwach komór.

Nasiona białawe, elipsoidalne, z elajsomami.

Kwitnienie przebiśniegów odbywa się w zależności od przebiegu pogody w okresie od stycznia do marca, zwykla jego początek zbiega się z roztapianiem pokrywy lodowej (co jest wyrażone w epitecie gatunku), i jest fenologicznym wyznacznikiem pory roku przedwiośnia.

Wszystkie części przebiśniegów są słabo trujące, mogą też powodować podrażnienie skóry.

Rozpoznawanie
Galanthus nivalis
kwiat przebiśniega

Śnieżyczka przebiśnieg jest gatunkiem charakterystycznym, kwitnącym jako jeden z pierwszych rodzimych kwiatów. Nieco później kwitnie podobna na pierwszy rzut oka do przebiśniega - śnieżyca wiosenna (Leucojum vernum). Jeśli jednak przypatrzymy się jej kwiatom, dostrzeżemy zasadniczą różnicę pomiędzy śnieżycą a przebiśniegiem. Śnieżyca ma koronę kwiatową z pojedynczym okółkiem podczas gdy przebiśniegi mają podwójną. Różnią się także odcieniem liści - przebiśniegi mają szarozielone, śnieżyca o żywozielonej, ciemnozielonej barwie.

W_uprawie ogrodowej znajduje się pochodząca z Azji Mniejszej śnieżyczka Elwesa (Galanthus elwesii), kwitnie ona nawet wcześniej od rodzimego przebiśniegu, ma znacznie szersze liście - 2-3 cm szerokości. Uprawiana jest także pełnokwiatowa forma ogrodowa przebiśniegów i inne odmiany różniące się stosunkowo niewiele od typu.

Uprawa Przebiśniegi są od kilkuset lat uprawiane w ogrodach i parkach. Z uprawy przeszly poza swoje naturalne stanowiska (które kończą się na południu Polski) i można je znaleźć zdziczałe w całej Polsce.

Miejsce_uprawy. Przebiśniegi to wczesnowiosenne byliny cebulowe. Najlepszym miejscem do wykorzystania w ogrodzie są przestrzenie pod drzewami, wysokimi krzewami i inne półcieniste latem. Gleba powinna być średnio zwiezła, wilgotna, próchniczna i żyzna.

Rozmnażanie_przebiśniegów. Nowe duże nasadzenie przebiśniegów uzyskuje się przez wysiew nasion. Najlepsze są wschody z nasion świeżo zebranych, w kwietniu, maju. Od wysiewu do pierwszych kwiatów może jednak minąć nawet kilka lat. Szybciej ale mniej wydajnie jeśli chodzi o ilość, rozmnożymi przebiśniegi wykorzystując cebule główne i przybyszowe pozyskane przez wykopywanie i rozdzialania większych kęp tych kwiatów. Zabieg ten należy wykonywać pod koniec wegetacji przebiśniegów, na początku lata, nie później jak do września, aby zdążyły ukorzenić się przed zimą. Cebuli nie wolno przesuszać i należy niezwłocznie je posadzić na nowe stanowisko, na głębokość 5-10 cm.

Pędzenie. W drugiej połowie zimy, po umieszczeniu doniczek z cebulami przebiśniegów w umiarkowanie chłodnym pomieszczeniu w domu, po około 3 tygodniach uzyskuje się kwitnące rośliny.

Roślina chroniona Przebiśniegi przez kiludziesięciu laty były atrakcyjnym towarem na rynku - stąd oceniano, że ich naturalne stanowiska były zagrożone i zostały objęte prawną ochroną. Dzisiaj takiego zagrożenia w praktyce nie ma, pozostają jednak pod ochroną.
Występowanie
tutaj w Wersji
Profesjonalnej jest
mapa występowania

here in Professional
Version is map of
distribution in Poland

Uprawiany i zadomowiony w wilgotnych lasach i zaroślach, zwłaszcza na południu Polski. Zwykle występuje łanowo lub w dużych grupach. Preferuje wilgotne i bardzo wilgotne lasy łękowe, grądy lub buczyny, gleby bogate w humus i o obojętnym odczynie.
Uprawa Przebiśniegi są od kilkuset lat uprawiane w ogrodach i parkach. Szczegółowo o uprawie przebiśniegów piszę na stronie gatunku.
Krótko o wymaganiach w uprawie Grupa użytkowa: · byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe

Zastosowanie: · do ogrodu naturalistycznego · wysokość do 20 cm · kwitnienie: 1-3

Wymagania: · półcień (elw) · gleba wilgotna (elw) · gleba o obojętnym pH (elw) · miejsce umiarkowanie chłodne (elw) » przeciętnie ciepłe (elw) · gleba średnio zwięzła (elw) » ciężka, gliniasta (elw) · podłoże żyzne (elw)

Ekologiczne liczby wskaźnikowe

- liczebność stanowisk: 3 - duża liczba stanowisk, ale głównie zgrupowanych w jednym regionie
- tendencje dynamiczne w ostatnich dziesięcioleciach: -/+ - obserwuje się zanikanie stanowisk i pojawianie się nowych

- forma życiowa wg Raunkiaera: G - autotrof, geofit - pączki zimujące znajdują się w glebie

- wskaźnik świetlny: 3 - półcień
- wskaźnik termiczny: 4-3 - umiarkowanie chłodne warunki klimatyczne lub umiarkowanie ciepłe warunki klimatyczne
- wskaźnik kontynentalizmu: 3 - gatunek neutralny wobec kontynentalizmu

- wskaźnik wilgotności gleby: 4 - wilgotna
- wkaźnik trofizmu (żyzności): 4 - gleba (woda) zasobna (eutroficzna)
- wkaźnik kwasowości gleby lub wody: 4 - gleba obojętna (6 <= pH < 7)
- wskaźnik granulometryczny gleby: 4-5 - gliny piaszczyste i utwory pylaste lub gliny ciężkie i iły

Literatura (REFERENCES) Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 - Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
Mirek, Z., Piękoś-Mirkowa, H., Zając, A, Zając, M. et al., 2002 - Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
W Internecie (LINKS) Lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (3) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version
Inne fotografie
Additional photographs
Galanthus nivalis
kwiat, przekrój podłużny; 19.03.2004, Warszawa
Copyright © by Barbara Łotocka
Galanthus nivalis
kwiat, widok od dołu; 19.03.2004, Warszawa
Copyright © by Barbara Łotocka


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Galanthus nivalis

znal. 03 03 29 - 2 (Marek Snowarski)
(Siechnice, dolina Odry-Oławy)

Galanthus nivalis

znal. 03 03 23 - 1 (Marek Snowarski)
(Wrocław, dolina Bystrzycy)

Galanthus nivalis

znal. 20070326.2.sm (Michał Smoczyk)
(Równina Torzymska, Rzepinek)



Copyright © 2002-2010 by Marek Snowarski – masz uwagi? propozycje? napisz
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 25.01.2010 (utworzona/CREATED 16.02.2002) | Zobacz też grzyby Polski, atlas grzybów
Wersja publikacji: 2010.02.06w


praca |