ogórek

ogórek siewny · (potocznie: ogórek) · Cucumis sativus L.

uprawa

Cucumis sativus
pokrój roślin uprawianych w szklarni
Ogórki uprawiane są z siewu do gruntu na miejsce stałe lub z rozsady. Z siewu uprawia się zwłaszcza w gruncie, gdyż rozsady źle znosi zmianę warunków i przesadzanie, w efekcie nie ma istotnego przyśpieszenia plonowania.
Masa tysiąca nasion wynosi 17-33g, w jednym gramie znajduje się 30-60 nasion. Zdolność kiełkowania zachowują bardzo długo, do 10 lat.
Cucumis sativus (ogórek siewny)
Uprawa z siewu do gruntu na miejsce stałe. Ogórki są zupełnie nieodporne na przymrozki, a dłużej utrzymujące się kilkustopniowe chłody mogą zniszczyć już wyrośnięte rośliny. Dlatego siew prowadzi się w drugiej połowie maja, gdy średnia temperatura dobowa osiągnie 16°C, po ogrzaniu się gruntu. Dla opóźnienia zbioru można wysiewać do połowy czerwca.

space

Uprawa z rozsady jest stosowana głównie pod osłonami. Ogórek źle znosi uszkodzenia systemu korzeniowego dlatego należy rozsadę przygotowywać w docelowych doniczkach.

space

Rozsada na uprawę gruntową jest produkowana w doniczkach o średnicy 6-7 cm, dla uprawy pod osłonami stosuje się doniczki 11-12 cm. Sadzona do gruntu powinna mieć dwa liście właściwe dobrze wykształcone. Dla sadzenia pod osłony powinna być krępa mieć 3-6 wykształconych liści.

space

Można do czasu kwitnienia rozłożyć nad roślinami agrowłókninę, co przyśpiesza plonowanie i nieco chroni przed zbyt niską temperaturą. Po posadzeniu, do momentu owocowania, ważnym zabiegiem uprawowym jest płytkie spulchnianie gleby i odchwaszczanie. Korzystną metodą jest ściółkowanie folią lub materiałami organicznymi.

cięcie

Cucumis sativus (ogórek siewny)
odm. Monika (partenokarpiczna) XL
Ogórek tworzy osobne kwiaty męskie i żeńskie. Tych pierwszych jest znacznie więcej. Owoce normalnie tworzą się po zapyleniu przez owady. W uprawie są między innymi odmiany partenokarpiczne, łatwo zawiązują owoce bez zapylenia. Nie wymagają one specjalnych zabiegów, poza ewentualnym cięciem prześwietlającym.

space

Można stosować różne schematy cięcia. Jedna z możliwości to pęd główny przycina się za drugim lub trzecim liściem (lub wyżej). Pędy boczne pierwszego rzędu przycina się za 4-6 liściem. Pędy kolejnego rzędu rozgałęzień przycina się za pierwszym zawiązanym owocem. Można usuwać pędy jałowe bez zawiązków oraz stare, pożółkłe liście.

zmianowanie

Cucumis sativus
kwiat żeński
Przerwa w uprawie ogórka na tym samym miejscu powinna wynosić 3-4 lat z uwagi na kumulację auto-inhibitorów. Poza tym może być uprawiany po dowolnych innych warzywach.

space

Ciekawym rozwiązaniem na większych powierzchniach jest stosowanie osłon przeciwwiatrowych i cieniujących z roślin wysokich jak np. kukurydza czy słonecznik, sianych w pasach północ-południe.

space

wymagania

Cucumis sativus
cv. Mirabella do uprawy pod osłonami
Wymagania cieplne ogórka są bardzo wysokie. Optymalnie rośnie w temperaturze powietrza powyżej 20°C i w równie wysokiej temperaturze gleby. Aby nie obniżać temperatury podłoża należy podlewać wodą ogrzaną do temperatury powietrza. Dłuższe chłody poniżej 4°C mogą zniszczyć rośliny.

Wymagania wodne są bardzo wysokie, najwyższe od okresu zawiązywania owoców. Ogórek ma bardzo płytki system korzeniowy (do 25 cm) ale daleko rozchodzący się na boki, nawet do 2 m. W sprzyjających warunkach na pędzie tworzą się korzenie przybyszowe. Bardzo niekorzystnie wpływają na niego wiatry, zwiększają transpirację z liści. Najlepiej rośnie w warunkach wysokiej wilgotności powietrza.

Wymagania świetlne ogórka są umiarkowane. Uprawiany pod osłonami może rosnąć w częściowym zacienieniu. W gruncie, z uwagi na niższą temperaturę gleby i powietrza w miejscach ocienionych, uprawa w takich warunkach jest niewłaściwa.

Ogórek wymaga gleb o dobrej strukturze, z dużą ilością próchnicy, łatwo nagrzewających się, o dobrych stosunkach wodnych. Odczyn zbliżony do obojętnego. Na glebach kwaśnych źle rośnie. Wymagania nawozowe są wysokie z uwagi na płytki system korzeniowy. Jednak z uwagi na wrażliwość na zasolenie i płytki system korzeniowy, korzystne jest nawożenie organiczna oraz pogłówne podzielone na dawki.

zbiór i przechowywanie

Cucumis sativus (ogórek siewny)
odm. Soplica F1
Owoce ogórków są zbierane w różnej fazie rozwoju w zależności od przeznaczenia. W początkowej fazie rozwoju są zbierane na korniszony i ogórki konserwowe. Nieco bardziej rozwinięte, ale z niewykształconymi w pełni nasionami, są zbierane na kiszeniaki i jako ogórki sałatkowe. Prawie dojrzałe "nasieniaki" są wykorzystywane do marynat typu pikle.

space

Ogórki w uprawie gruntowej można zbierać od lipca do końca września. Zbiór młodych ogórków przy ciepłej pogodzie musi być przeprowadzany dwa razy dziennie, codziennie lub co dwa dni. Przy chłodnej odpowiedni rzadziej.

space

Najkorzystniejsze jest odcinanie ogórków. Prościej jest ukręcać przytrzymując drugą ręką łodygę. W każdym razie należy unikać szarpania i pociągania za pędy, odrywania ich od podłoża oraz udeptywania gruntu w okolicy zakorzenienia rośliny.

Aby były jędrne najlepiej zbierać rano "po rosie" lub popołudniem. Pozostawione w temperaturze pokojowej szybko więdną. W temperaturze ok. 2°C ogórki mogą być przechowywane przez 2-3 tygodnie. Jeśli mają być przetworzone (konserwowane lub kiszone) najlepiej zrobić to bezpośrednio po zbiorze, gdy ciągle są jędrne.

wartość

Wartość energetyczna ogórka jest najniższa wśród warzyw i wynosi 6-14 kcal/100g. Odpowiada temu niewysoka zawartość składników odżywczych: białka 0.3-0.7g/100g, tłuszczu 0.1g/100g, węglowodanów 1.1-2.5g/10g. Oprócz tego stosunkowo dużo jest soli mineralnych i nieco witamin.

space

Grupy użytkowe: o znaczeniu produkcyjnym · warzywa · warzywa dyniowate

odmiany

Cucumis sativus (ogórek siewny)
ozdobna odmiana Lemon
Poszczególne odmiany różnią się cechami owoców, ich kształtem, długością, wielkością, rodzajem wybarwienia, ilością i wydatnością brodawek, owłosieniem. Część odmian tworzy owoce bez zapylenia, partenokarpicznie, w tej grupie znajdują się uprawiane w szklarniach odmiany wężowe o wybitnie długich owocach.

space

Odmiany różnią się też długością okresu wegetacji, długością okresu użytkowania. odpornością na choroby. Mogą być dedykowane do określonego sposobu użytkowania (na kiszeniaki, korniszony, ogórki konserwowe lub sałatkowe). Mogą być przeznaczone do uprawy gruntowej lub szklarniowej. Odmiany partenokarpiczne najwcześniej wchodzą w owocowanie.

Analiza dostępności nasion (form i odmian #41):
ogórki szklarniowe:
ogórek gruntowy: ‘Aladyn F1’ · ‘Andrus F1’ · ‘Anulka F1’ · ‘Atlas Pola F1’ · ‘Basza F1’ · ‘Borus F1’ · ‘Cezar F1’ · ‘Charlestron F1’ · ‘Cornichon de Paris’ · ‘Dar F1’ · ‘Delicious’ · ‘Gracius Gładki F1’ · ‘Hela F1’ · ‘Hermes Skierniewicki F1’ · ‘Izyd F1’ · ‘Julian F1’ · ‘Karen F1’ (partenokarpiczny) · ‘Krak F1’ · ‘Kronos Skierniewicki F1’ · ‘Lasso’ · ‘Marcel’ · ‘Octopus F1’ · ‘Odys F1’ · ‘Olimp F1’ · ‘Orfeus F1’ (partenokarpiczny) · ‘Ozyrys’ · ‘Parys F1’ · ‘Polan F1’ · ‘Racibor F1’ · ‘Reja F1’ · ‘Rodos F1’ · ‘Rufus F1’ · ‘Soplica F1’ · ‘Szeryf F1’ · ‘Śremski F1’ · ‘Tessa F1’ · ‘Tytus F1’ · ‘Wisconsin SMR 58’ · ‘Zefir F1’ · ‘Zuzana F1’

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20130000.W147_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.W147_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Lemon/ #5
znalezisko 20130000.W79_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.W79_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Octopus/ #5
znalezisko 20130000.W212_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.W212_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Partner F1/ #5
znalezisko 20130000.W208_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.W208_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Soplica F1/ #1
znalezisko 20130000.K210_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.K210_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Izyd F1/ #2
znalezisko 20130000.W81_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.W81_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Rodos F1/ #3
znalezisko 20130000.W80_13.13 - Cucumis sativus (ogórek siewny); Wrocław
20130000.W80_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Monika/ #5
znalezisko 20050700.4.bl; Dawidy
20050700.4.bl
leg. Barbara Łotocka
/Dawidy/ #2