odróżnianie szczawiku żółtego, rożkowatego i podobnych (Oxalis fontana, repens, corniculata, dillenii)

na stronie — wskazówki

wskazówki

Czy mogą być problemy z rozróżnieniem szczawiku żółtego (Oxalis fontana) od szczawiku płożącego się (Oxalis repens)? Jeśli są one w swojej typowej formie i są to wąsko ujęte gatunki to nie. Różnią się znacznie już samym pokrojem i barwą. Jeśli jednak w obrębie szeroko ujętego szczawiku płożącego się (Oxalis repens) mamy doczynienia ze zbliżonej barwy szczawikiem rożkowatym (Oxalis corniculata) lub podobnym szczawikiem Dillena (Oxalis dillenii) oraz mamy doczynienia z nietypową formą szczawiku żółtego (Oxalis fontana) to przy braku opatrzenia mogą być wątpliwości.

space

Dobrze różnicują też takie cechy jak: obecność białych podziemnych rozłogów (tylko u szczawiku żółtego (Oxalis fontana) ale może ich nie być), pokrój i ułożenie liści na pędzie (ale mogą być formy o nietypowym pokroju), rodzaj włosków (jednokomórkowe ±przylegające albo wielokomórkowe odstające); barwa i kształ zakończenia płatków korony.

space

Oxalis fontana (szczawik żółty)
Oxalis europaea · Oxalis stricta · Xanthoxalis fontana
antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
kenofit, zadomowiony, inwazyjny chwast [234]
Oxalis repens (szczawik płożący się)
Oxalis corniculata var. repens
antropofit zadomowiony we florze polskiej, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Oxalis corniculata (szczawik rożkowaty)
Xanthoxalis corniculata
antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
kenofit, zadomowiony, inwazyjny [234]
Oxalis dillenii (szczawik Dillena)
Oxalis stricta · Xanthoxalis dillenii
antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
kenofit, zadomowiony [234]
przylistki
Oxalis fontana (szczawik żółty)
łodyga, nasada liści i szypuł kwiatostanów 3D||
Nie ma przylistków.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
przylistek przylistek w górze prostopadle ucięty 3D||
Przylistki w górze ucięte prostopadle do ogonka liściowego.
Szeroko prostokątne, na szczycie prostopadle ucięte.
Przylistki wąsko podługowate na szczycie zaokrąglone.
nasiona
Oxalis fontana (szczawik żółty)
żebra dość ostre, częściowo z białą linią 3D||
Nasiona nieco mniejsze, 1.0-1.4 mm długości i 0.7 mm szerokości; z poprzecznymi ostrzejszymi żebrami; te na szczycie niewyraźną (ale dostrzegalną) białawą linią, częściowo przerywaną.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
żebra płaskie bez białej linii 3D
Nasiona żebrowane bez białego obrzeżenia żeber. Nasiona nieco większe, 1.2-1.4 mm długości i 0.7-0.8 mm szerokości; z poprzecznymi spłaszczonymi żebrami; te bez białej linii na szczycie.
  
rozłogi
Oxalis fontana (szczawik żółty)
korzenie i podziemne rozłogi
Rozwinięte rośliny, pod koniec lata mają wyraźne podziemne, białe rozłogi. Aby je zobaczyć należy wykopać roślinę; przy wyrywaniu przez pociąganie mogą się oderwać i pozostać w ziemi.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
var. repens (Thunb.) Zucc. fo. purpurea Parl.
Nie ma podziemnych rozłogów. Pędy płożą się po powierzchni ziemi i zakorzeniają w węzłach.
Bez podziemnych białawych rozłogów.
Bez podziemnych białawych rozłogów
pokrój
Oxalis fontana (szczawik żółty)
Pędy wzniesione.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
pędy płożące się, dość ściśle przyległe do podłoża i zakorzeniające się w węzłach
Płoży się i zakorzenia w międzywęźlach.
Pędy płożąco-unoszące się na końcach, zakorzeniające się tylko w pierwszych międzywęźlach.
Oxalis dillenii (szczawik Dillena)
Pokrój ±wzniesiony. Pędy wzniesione lub podnoszące się, rozgałęzione w górze lub u nasady, zwykle nie korzenią się w węzłach.
barwa kwiatów i kształt płatków
Oxalis fontana (szczawik żółty)
kwiat
Płatki korony jasnożółte, ciemniejsza strefa w nasadzie mniej wyraźna, zakończenie ±zaokrąglone.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
kwiaty
Płatki korony nasycone żółte, w nasadzie z wyraźną rdzawopomarańczową strefa, zakończenie ±ucięte.
  
nasada szypuły kwiatostanu
W praktyce mało warta cecha bo trudno ją jednoznacznie ocenić.
Oxalis fontana (szczawik żółty)
naga łodyga, ogonek liściowy bez przylistków, kolankowato zgrubiała szypuła kwiatostanu 3D||
Nasada szypuły kwiatostanu kolankowato zgrubiała.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
nasada szypuły kwiatostanu prawie nie zgrubiała 3D||
Nasada szypuły kwiatostanu tylko nieco niezgrubiała.
  
owłosienie
Cecha o tyle niepewna, że poszczególne egzemplarze w zależności od wieku i warunków rozwoju mogą znacznie różnić się owłosieniem. Są także różnice natury odmianowej.
Oxalis fontana (szczawik żółty)
owłosienie owocu; włoski wielokomórkowe 3D||
Owłosiony włoskami wielokomórkowymi, ±długimi, odstającymi; mogą zdarzać się włoski krótkie, przylegające.
Oxalis repens (szczawik płożący się)
włoski na torebce krótkie, jednokomórkowe 3D||
Owłosiony włoskami jednokomórkowymi, często ±przylegającym lub ±skierowanymi ku górze; mogą zdarzać się włoski dłuższe, wielokomórkowe i odstające.
Góra łodygi gęsto szaro owłosiona. Ogonki liściowe, szypuły kwiatostanów i góra łodygi krótko przylegająco owłosiona, bez dłuższych wielokomórkowych włosków. Torebka gęsto owłosiona jednokomórkowymi włoskami.
Ogonki liściowe, szypuły kwiatostanów i góra łodygi krótko przylegająco owłosiona, bez dłuższych wielokomórkowych włosków.
owłosienie / inne
Oxalis fontana (szczawik żółty)
owoc 3D||
 
Oxalis repens (szczawik płożący się)
włoski na torebkach krótkie, jednokomórkowe; na szypułkach tego samego rodzaju ale przylegające 3D||
 
 
Torebka na szczycie tępawa.