owłosiony

lat. pilosus; ang. pilose; slo. chlpatý;

gwiazdkowato owłosiony

lat. stellate pilosus; slo. hviezdovito chlpatý;

odstająco owłosiony

lat. patule pilosus; slo. odstávajúco chlpatý;

przylegająco owłosiony

lat. appresse pilosus; niem. angedrückt haarig; slo. pritlačene chlpatý;

skąpo owłosiony

lat. pilosiusculus; ang. downey; ros. редковолосистый; slo. jemne chlpatý;

Owłosiony przeciętnie tj. niezbyt gęsto, włoskami średniej długości, nie sztywnymi.

space

Mówimy o przylegająco owłosionej powierzchni, gdy włoski do niej przylegają.

space

Gwiazdkowato owłosiona powierzchnia, gdy końce włosków są gwiazdkowato rozgałęzione (wieloramiennie, włoski gwiazdkowate) lub mają gwiazdkowatą formę.

space

długo szorstko owłosiony

lat. hirsutus; ang. hirsute; niem. rauhhaarig; ros. жёстковолосистый; slo. dlhosrstnatý;

kosmato owłosiony to owłosiony długimi, nieco sztywnymi ale nie twardymi włoskami; np. liście jastrzębca alpejskiego (Hieracium alpinum agg.)

hirsutus, -a, -um (lat., adj.) — długo szorstko owłosiony (włochaty, kosmaty)

krótko szorstko owłosiony

lat. hirtus; ang. hirtellous; niem. bortstig, rauhhaarig; ros. короткожёстковолосистый; slo. krátkosrstnatý;

krótko szorstko owłosiony tj. z pokryty krótkimi, sztywnymi włoskami;

space

szczotkowaty

lat. hispidus; ang. hispid; niem. steifhaarig, rauh; ros. щетинистоволосистый; cz. srstnatý; slo. srstnatý;

szczotkowato owłosiony gdy pokryty dłuższymi, sztywnymi, kłującymi (szczecina!), ± odstającymi i nieuporządkowanymi włoskami;

space

szczeciniasty [pokrycie]

lat. setosus; slo. štetinatý;

szczecinkowaty

lat. setulosus;

o pokryciu mówimy że jest szczeciniaste gdy składa się z długich, sztywnych, twardych, ostających włosków - ze szczeciny

space

gdy szczecinki są drobne i/lub delikatniejsze, to mówimy że pokrycie jest szczecinkowate

space

Mówimy też o liściach szczeciniastych lub szczecinowatych, gdy są wąskie i stosunkowo sztywne (u traw blaszka poniżej 3mm szerokości i zwykle zwinięta.

zgrzebłowaty

lat. strigosus; ang. strigose; niem. striegelhaarig; slo. tvrdo štetinatý;

drobnozgrzebłowaty

lat. strigulosus; ang. strigulose;

strigillosus

lat. strigillosus; ang. strigillose;

mówimy o pokryciu zgrzebłowatym gdy tworzą je mocne, sztywne, przygięto do powierzchni i skierowane ± w jedną stronę, ± kolące włoski-szczeciny,

space

termin ten w pracach do XIXw. był używany też dla owłosienia typu szczeciniastego tj. prostych, długich i przy tym sztywnych i kłujących, ustawionych ± prostopadle do powierzchni[475][84.1]

space

(ang.) strigillose - krótkie owłosienie typu szczeciniastego, z ostrych, prostych włosków[469]

nastroszony

lat. muricatus; ang. muricate; slo. mäkko ostnatý;

miękki kolec

lat. murix; slo. mäkký osteň;

termin nastroszony używany jest w odniesieniu do organów pokrytych szerokimi, zielnymi, miękkimi kolcami (murix); mogą być one niskie, szerokie ale ostro zakończone[475]

space

najeżony

lat. echinatus; ang. echinate; slo. ježatý;

drobno najeżony

ang. echinulate;

jeżyna [kolec]

lat. echinus; slo. ježina;

lat. echinus to rodzaj kolca z kłującego wyrostka, cienkiego ale twardego i elastycznego;

space

ang. echinulate (forma umniejszona) to najeżony drobnymi kolcami tego rodzaju,

space

drobnokolczasty

lat. spinulosus; ang. spinulose; slo. drobne ostnatý;
Rosa spinosissima (róża gęstokolczasta)
pokazana po zalogowaniu
róża gęstokolczasta (Rosa spinosissima)

Pokryty drobnymi, twardymi wyrostkami, przeważnie pochodzenia epidermalnego, czyli drobnymi kolcami.

space

Jeśli kolczaste wyrostki są pochodzenia pędowego itp. (tj. z wiązką przewodzącą) to mówimy o ociernieniu.

ocierniony (ciernisty)

lat. spinosus; slo. tŕnitý;
Gleditsia triacanthos (glediczja trójcierniowa)
pokazana po zalogowaniu
glediczja trójcierniowa (Gleditsia triacanthos)

Powierzchnia ocierniona jest pokryta grubymi, kłującymi cierniami tj, w przeciwieństwie do kolców (tworów pochodzenia epidermalnego) ściślej związanymi z organem z którego wyrastają, z wchodzącymi w ciernie wiązkami przewodzącymi.

space

haczykowaty

lat. hamosus; slo. háčikatý;

krótkohaczykowaty

lat. hamulosus; ang. hamulate; slo. krátko háčikatý;

drobnohaczykowaty

lat. uncinulatus; ang. uncinulate

haczykowato owłosiony

lat. hamulate hirtus; slo. háčikato srstnatý;

haczykowato owłosiony gdy pokryty krótkimi, sztywnymi włoskami, zakończonymi haczykiem (włoskami haczykowatymi); inaczej krótkohaczykowaty

space

jeśli są to grube haczykowato zagięte kolce okrywa taka jest haczykowata (lat. hamosus)

space

Z drobnymi, silnie haczykowatymi włoskami (eng. uncinulate).[475]

hāmosus,-a,-um; hāmulosus,-a,-um; hāmulatus,-a,-um; hāmtus,-a,-um (lat., adj.) — przymiotnik od hamulus - drobny haczyk i od hamus - hak, haczyk;
· hamulosus, hamulatus - (drobno, krótko) haczykowaty;
· hamosus - hakowaty; hamatus - pokryty hakami, hakowaty;
uncīnatus, -a, -um; uncialis (lat., adj.) — haczykowaty; od uncus, -i - haczyk; choć identyczna postać, to uncialis to nie calowy (przymiotnik od uncia, -ae) a przymiotnik z członem -al- od uncus,-i

z glochidiami

lat. glochidiate hirtus, glochidiatus; slo. kotvičkovito srstnatý, kotvičkatý;

Z glochidiami tj. ze sztywnymi ośćmi pokrytymi na całej długości lub tylko przy szczycie wstecz skierowanymi ostkami-zadziorkami. Funkcjonalnie jest to rodzaj harpuna, tj. łatwo wnika w tkankę lub wczepia się w owłosienie, lecz tylko z jej wyszarpaniem może być wyjęty.

space

broda (bródka)

lat. barba; ang. beard; slo. brada;

brodaty

lat. barbatus; ang. barbate, bearded; slo. bradatý;

O brodzie/bródce mówimy w odniesieniu do:

space

2) wiązki ±sztywnych włosków wyrastających z ograniczonej części organu; jeśli w wiązce są twory nie będące włoskami to właściwe jest określenie czuprynka (lat. coma)

czuprynka

lat. coma; slo. štica;

czuprynka to grupa  sztywnych wyrostków wyrastających z ograniczonej części organu; jeśli podobna grupa jest utworzona przez włoski, to mówimy o bródce

omszony

lat. pubescens; ang. pubescent; niem. kurzzottig, weichhaarig; ros. опушённый, пушистый; cz. pýřitý; slo. páperistý;

rzadko omszony

lat. puberulus; ang. puberulent; ros. пушковатый, короткоопушённый; slo. riedko páperistý;

Powierzchnia omszona to gęsto pokryta krótkimi, delikatnymi, miękkimi włoskami; powierzchnia w dotyku sprawia wrażenie aksamitnej, ma wygląd matowy.

space

orzęsiony

lat. ciliatus; ang. ciliate; niem. gewimpert, bewimpert; cz. brvitý; slo. brvitý;
brzeg blaszki lisciowej
pokazana po zalogowaniu

Z długimi, sztywnymi, sprężystymi, prostymi, odstającymi i swobodnymi włoskami (rzęskami), zwykle ustawionymi w rzędzie na granicy lub krawędzi organów roślin lub ich części;

space

jedwabisty

lat. sericeus; ang. sericeous; slo. hodvábny;

z owłosieniem jedwabistym mamy do czynienia gdy powierzchnia jest pokryta krótkimi, prostymi, drobnymi, gęstymi, miękkimi, lśniącymi włoskami ±ściśle przylegającymi i skierowanymi w jedną stronę;

space

sēriceus, -a, -um; sericatus (lat., adj.) — jedwabisty (tego charakteru powierzchnia i/lub jedwabiście lśniąca)
· sericatus - okryty jedwabiem;
· także w wyrazach złożonych jak: seric-anthus "jedwabistokwiatowy", seric-o-neura "o jedwabistych nerwach"

aksamitny

lat. velutinus, holosericeus; ang. velutinous, velvety; slo. zamatový;

Powierzchnia aksamitna jest bardzo gęsto pokryta krótkimi, delikatnymi, stojącymi włoskami tworzącymi lśniącą, miękką powierzchnię.

space

Np. liście prawoślazu lekarskiego (Althaea officinalis), łuski Viola calcarata.

velūtinus (adj.) — aksamitny, zamszowy; tj. o powierzchni bardzo gęsto pokrytej krótkim włoskami

drażniąco owłosiony

lat. pruriensis; slo. dráždivo chlpkatý;

Z krótkimi, kruchymi i ostrymi włoskami, łatwo odłamującymi się i powodującymi świąd skóry.

długowłosy

lat. crinitus; slo. vlasatý;

długowłosy, długowłosisty — z długimi, ± prostymi włoskami

space

kosmaty

lat. villosus; slo. huňatý;

kosmato owłosiony gdy pokryty długimi, miękkimi, gęstymi, często odstającymi włoskami

space

villsus, -a, -um (lat., adj.) — kosmaty, gęsto owłosiony (jak sierść, futro)

kutnerowaty (filcowaty)

lat. tomentosus; ang. tomentose; niem. filzig; cz. plstnatý; slo. plstnatý;

gwiazdkowato kutnerowaty

lat. stellate tomentosus; slo. hviezdovito plstnatý;

kutner

lat. tomentum; slo. plsť;

rzadko kutnerowaty

lat. subtomentosus; slo. riedko plstnatý;

Powierzchnia kutnerowata jest pokryta bardzo gęstą warstwą miękkich, delikatnych włosków, tak splątanych, że nie można odróżnić przebiegu poszczególnych; splątane martwe włoski tworzą filcopodobną warstwę zasłaniającą powierzchnię organu [szarotka alpejska (Leontopodium alpinum)]; jest ona matowa, barwy białej, srebrzystobiałej lub szarej.

space

Gdy warstwa pilśniowa jest stosunkowo rzadka i cieńsza, to jest rzadko kutnerowata (lat. subtomentosus).

space

Kutner stanowi ochronę przed nadmierną transpiracją: ocieniając zmniejsza temperaturę powierzchni skórki, okrywając zmniejsza ruch powietrza przy aparatach szparkowych i zwiększa ciśnienie pary wodnej w ich pobliżu. Jest też mechaniczną barierą dla drobnych roślinożerców a większe może zniechęcać obniżając smakowitość pokarmu.

space

kłaczkowaty

lat. floccosus; ang. floccose; niem. flockig; slo. chumáčikatý, vločkovito plstnatý;

owłosienie kłaczkowate jest w typie kutnerowatego ale rozpadające się na pasemka i wełniste kłaczki lub częściami odpadające, łatwo ścieralne;

space

floccosus, -a, -um (lat., adj.) — kłaczkowaty
· floccus,-i (m) - kłaczek, puszek, włókno

pajęczynowaty

lat. arachnoideus, araneosus; slo. pavučinato vlnatý, pavučinatý;

owłosienie pajęczynowate składa się z bardzo długich, delikatnych, przyciśniętych włosków, biegnących w różnych kierunkach i luźno splecionych ze sobą, tworzy cienką, rzadką, silnie prześwitującą powłokę

space

wełnisty

lat. lanatus, lanuginosus; ang. lanate; slo. vlnatý;

kudłato wełnisty

lat. stuposus; slo. kúdeľnato vlnatý;

powierzchnia owłosiona wełniście jest pokryta długimi, miękkimi, nie splątanymi (można je rozdzielić) włoskami;

space

owłosienie jest kudłato wełniste jeśli tego rodzaju włoski są dłuższe, grubsze i silnie splecione ze sobą

gruczołowaty (ogruczolony)

lat. glandulosus; ang. glandular; cz. žláznatý; slo. žliazkatý;

gruczołowato-włosisty

lat. glandulose pilosus; slo. žliazkato chlpatý;

owłosiony gruczołowato

lat. pilose glandulosus; slo. chlpato žliazkatý;

punktowano gruczołowaty

lat. punctiformiter glandulosum; slo. bodkovane žliazkatý;
Geranium robertianum (bodziszek cuchnący)

gruczołowatą jest powierzchnia pokryta wielokomórkowymi włoskami gruczołowatymi, ze stopką i z rozszerzoną częścią szczytową, zawierającą lub wydzielającymi określone substancje, często aromatyczne lub lepkie

space

jeśli powierzchnia jest po prostu owłosiona (włoski średniej długości, nie sztywne i niezbyt gęste) ale włoski są rodzaju gruczołowatego, to mówimy o owłosieniu gruczołowatym (lat. pilose glandulosus); np. okrywa koszyczków jastrzębca alpejskiego (Hieracium alpinum agg.).

space

gruczołowato orzęsiony

lat. glandulose ciliatus; slo. žliazkato brvitý;

jeśli część gruczołowata włoska znajduje się na końcu długiego, elastycznego włoska (rzęski) mówimy o organie gruczołowato orzęsionym;

space

ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji