Byliny cebulowe dawniej włączane do szeroko ujętego rodzaju kosaciec (Iris).
Kilka gatunków z Azji Mniejszej i rejonu irańskiego. Nie ma wśród nich gatunków flory Polski. Uprawiane cebulowe byliny ozdobne, o wymaganiach i cyklu uprawy takim jak u tulipanów (Tulipa); specyfika wymagań i uprawa są opisane na stronie kosaćca żyłkowanego (Iris reticulata).

Iris reticulata · kosaciec żyłkowany

irysek żyłkowany
Iridodictyum reticulatum
takson uprawiany [24]
Bylina cebulowa z rejonu turo-irańskiego, gdzie rośnie skalistych zboczach, w zaroślach itp.; u nas uprawiana w ogrodach. Kwitnie bardzo wcześnie (tak jak krokus (Crocus) albo i wcześniej), w zależności od roku, od lutego do kwietnia. Pędy niskie, 10-15 cm zakończone pojedynczym kwiatem. Ten o wąskich płatkach, typowo fioletowy z żółtymi plamami na listkach zewnętrznego okółka. W uprawie znajdują się odmiany barwne o kwiatach czerwonopurpurowych lub w różnych odcieniach niebieskofioletowych. Kwiaty mają fiołkowy zapach.

Na rabaty cebulowe, do ogrodów skalnych, najlepiej w większej grupie. Nadaje się do uprawy w pojemnikach.

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · do uprawy w pojemnikach · wysokość 10-15 cm · strefa mrozoodporności 5 · kwitnienie: 2-3

Iris bakeriana · kosaciec Bakera

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · wysokość 12-20 cm · kwitnienie: 2-3

Iris danfordiae · kosaciec Danforda

irysek Danforda
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · wysokość do 40 cm · kwitnienie: 3

Iris histroides · kosaciec dziwny

irysek dziwny
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · byliny cebulowe, bulwiaste lub kłączowe · wysokość do 40 cm · kwitnienie: 2-3