atlas-roslin.pl
Tx: 4018

Valeriana excelsa Poiret ssp. sambucifolia (J.C. Mikan ex Pohl) Holub · gł. w POWO (23.7.16) [🔉 wa·le·ri·a·na *]

kozłek bzowy, kozłek rozłogowy bzolistny
Valeriana officinalis L. ssp. sambucifolia (J.C. Mikan) Čelak. [🔉 * of·fi·ci·na·lis] • Valeriana sambucifolia J.C. Mikan ex Pohl · gł. w czekl. [🔉 wa·le·ri·a·na *]
• W polskiej czekliście pod synonimem V. sambucifolia; tu idąc za florą Czech przyjąłem jako główną nazwę V. excelsa ssp. sambucifolia. W ramach kozłka rozłogowego (Valeriana excelsa) z terenu Polski należy spodziewać się też występowania podgatunku kozłek rozłogowy przejściowy (Valeriana excelsa ssp. transiens). [MS (2025-12-22)]
Valeriana sambucifolia
pokrój
Valeriana sambucifolia
fragment kwiatostanu
Valeriana sambucifolia
liście łodygowe
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
pokazana po zalogowaniu
roślina przed kwitnieniem, widok z boku
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
pokazana po zalogowaniu
roślina przed kwitnieniem, widok z góry
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
pokazana po zalogowaniu
kwiatostan z pąkami kwiatowymi
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
pokazana po zalogowaniu
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
pokazana po zalogowaniu
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
pokazana po zalogowaniu
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)

cechy charakterystyczne

Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
z rozłogiem (cecha diagnostyczna gatunku)

Bylina z krótkim, walcowatym kłączem oraz licznymi, długimi nadziemnymi i podziemnymi rozłogami (do 10 cm długości), zakorzeniającymi się na końcu i zakończone różyczką liści; wiosną z kłącza wyrasta zakwitająca, ulistniona łodyga, a z założonych w pachwinach liści różyczkowych pąków zakwitające pędy i rozłogi.

space

Liście różyczkowe długoogonkowe, 3-5(7) listkowe; listki eliptyczne lub jajowate, 35-130 mm długości i 20-70 mm szerokości, brzegiem grubo ząbkowane i króciutko owłosione, górą nagie, spodem wzdłuż nerwów czasami krótko, odstająco, owłosione szczecinkami; dolne listki zwężone w krótki ogonek najwyższa para zwykle siedzące; końcowy listek środkowych liście łodygowych znacznie szerszy od pozostałych.

space

Przysadki lancetowate, biało obłonione, brzegiem często orzęsione.

space

Niełupki, 3.5-4 mm długości i 1.5-2 mm szerokości, nagie.

Kwitnienie od maja do lipca/sierpnia.

występowanie, ekologia

rodzimy takson flory Polski [491]
wystepowanie - Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)
ekologiczne liczby wskaźnikowe Valeriana excelsa ssp. sambucifolia (kozłek bzowy)

Dość częsty, brak na północnym-wschodzie Polski. Mokre lasy, brzegi potoków, górskie ziołorośla; gleby trwale wilgotne, żyzne, o odczynie obojętnym do słabo kwaśnego.

space

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:
space_elw
Typ zasięgu pionowego: takson górski ⛰ ogólnogórski.[226][723][757][759][767] · Schodzący na niż z: Sudetów, Karpat — na Nizinę Śląską, do Kotliny Sandomierskiej, na wyżyny południa Polski, na Pomorze, [po części rozproszone na nizinach].[226]
Parametry dotyczące m.in. elementu geograficznego są podane po zalogowaniu.
Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

wybrane okazy · selected collections

#4
pkob.090321-1
leg. Piotr Kobierski
/ok. Lubska, woj. lubuskie/
#1
kkcz.210429-1
leg. Konrad Kaczmarek
/woj. łódzkie, pow. sieradzki, Sieradz/
/charakterystyczne rozłogi/
#13
pikan.230613-2
leg. Piotr Kania
/woj. pomorskie, pow. słupski, gm. Ustka/

nomenklatura, etymologia ℹ️

poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie
Valeriana excelsa Poiret ssp. sambucifolia (J.C. Mikan ex Pohl) Holub [🔉 wa·le·ri·a·na *]Valeriana officinalis L. ssp. sambucifolia (J.C. Mikan) Čelak. [🔉 * of·fi·ci·na·lis] · Valeriana sambucifolia J.C. Mikan ex Pohl [🔉 wa·le·ri·a·na *](pl) kozłek bzowy · kozłek rozłogowy bzolistny
exclsus, -a, -um (lat., adj.) — wysoki, okazały, wybitny; rdzeń *cello oznacza podnoszenie; stąd też "Gloria in excelsis Deo" — chwała na wysokości
-foliūs, -a, -um; -foliatūs, -a, -um (lat., subst., n) — przyrostek od folium, -i n. (liść); częsty drugi człon w przymiotnikach złożonych -folius,-a,-um ("-listny"); częsty w epitetach gatunków np. angustifolius (wąskolistny), cordifolia (sercolistna), alternifolium (różnolistne), ilicifolius (o liściach jak dąb ostrolistny) lub unifolius (jednolistny)
literatura · references
specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈
ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji