kształt brzegu organów płaskich (np. liści)

blaszka niepodzielona

lat. folia integrum; ang. entire (margins); niem. unzerteilt, ganz; cz. list celistvý

podzielenie blaszki lisciowej — pojedynczy całobrzegi

Frangula alnus (kruszyna pospolita) — liście niepodzielone, całobrzegie

Blaszka liściowa niepodzielona może być:

space

• powcinana — gdy jej brzeg jest płytko (maksymalnie do ok. 20% połowy szerokości blaszki) powcinany w różny sposób np. ząbkowany, karbowany.

space

Termin blaszka oprócz liścia, może odnosić się do każdej silnie spłaszczonej części rośliny, np. do części płatka.

całobrzegi

lat. integerrimus; ang. margins entire; niem. ganzrandig; cz. celokrajný; slo. celistvookrajový;

[slv][plw]

Brzeg powierzchni prosty, bez ząbków, karbów itd., to jest nie ząbkowany, nie karbowany, ani w żaden inny sposób nie wcinany.

integerrimus,-a,-um (lat., adj.) — (o brzegu powierzchni płaskich) całobrzegi; stopień najwyższy od integer,-gra,grum - cały, nienaruszony, nietknięty [stąd nasze integralny]

O blaszce liściowej o wcinanym brzegu mówimy gdy wcięcia nie przekraczają 20% połowy szerokości blaszki. Przy głębszych wcięciach mamy do czynienia z blaszką podzieloną.

space

ogólne terminy dla brzegu niepodzielonego

zawinięty

lat. involutus; ang. involute; niem. eingerollt; ros. завороченный; cz. nadvinutý; slo. nadvihnutý;

[slv][kew][rth][czk][plw][368s14]

Pinguicula vulgaris ssp. vulgaris (tłustosz pospolity typowy) · liście wyraźnie zawinięte

Primula minima (pierwiosnek maleńki) · brzeg liścia nieco zawinięty; liście zagięte

Brzeg liścia jest (wąsko lub szeroko) zawinięty gdy jest mniej lub bardziej zakrzywiony i zawinięty ku stronie przyosiowej (brzusznej).

space

podwinięty

lat. revolutus; ang. revolute; niem. umgerollt, zurückgerollt; ros. отвороченный (край листа); cz. podvinutý; slo. podvinutý;

[slv][kew][rth][czf][czk][plw][368s14]

Salix viminalis (wierzba wiciowa) · spodnia i górna powierzchnia blaszki liściowej o podwiniętym brzegu

Brzeg liścia jest (wąsko lub szeroko) podwinięty gdy jest mniej lub bardziej zakrzywiony i zawinięty ku stronie odosiowej, (grzbietowej).

space

kształt brzegu blaszki wcinanej

ząb

lat. dens; slo. zub;

[slv][plw]

Ząb (ząbek) to boczny, drobny odcinek, zwykle ostro zakończony, ± trójkątny,.

space

Ząb (ząbek) ma krawędź przednią (lat. linea antica) tj. od strony wierzchołka organu i krawędź tylną (lat. linea postica), od strony nasady organu.

piłkowany

lat. folium serratum; ang. serrate; niem. gesägt; cz. pilovitý;

[612]

Płytko powcinany brzeg blaszki liściowej określamy jako piłkowany, gdy szczyt ząbka jest ± skierowany ku górze lub nasadzie blaszki, tj. ząbek nie jest ustawiony prostopadle do obwodu blaszki.^[612]

podwójnie piłkowany

niem. doppelt gesägt; cz. dvojitě pilovitý

ząbkowany

lat. dentatus [margo]; ang. toothed; niem. gezähnt; cz. zubatý;

[Rls][rut][612]

podwójnieząbkowany

lat. duplicatio-dentatus [margo], dupliciter dentatus; niem. doppelt gezähnt;

[slv][Rls]

drobnoząbkowany

lat. denticulatus [margo]; niem. gezähnelt; cz. drobneě zubatý;

[slv][Rls]

gruboząbkowany

lat. grosse dentatus;

[slv][Rls]

podwójnie ząbkowany — niem. doppelt gezähnt

Płytko powcinany brzeg blaszki liściowej określamy jako ząbkowany gdy ząbki są ustawione prostopadle do brzegu blaszki tj. ich boki są ± symetryczne.

space

karbowany

lat. folium crenatum; ang. crenate; niem. gekerbt; ros. городчатый; cz. vroubkovaný; slo. vrúbkovaný;

[slv][Rls][kew][rth][plw]

podwójnie karbowany

Płytko powcinany brzeg blaszki liściowej określamy jako karbowany gdy "szczyt" zaokrąglony a "dolina" wcięcia jest ostra.

zatokowaty

lat. sinuatus, folium sinuatum; ang. sinuate; niem. gebuchtet; cz. chobotnatý; slo. vykrajowaný;

[slv][kew][rth][czf][czk][plw]

pofalowany — niem. geschweift, ausgeschweift

Brzeg zatokowaty gdy jest stosunkowo płytko i odlegle, przy tym tępo wycinany; zarówno płatki "szczyt" jak i tępa "dolina" wcięcia jest szeroko zaokrąglona.

space

Gdy wcięcia są bardzo płytkie i przy tym szerokie mówimy o brzegu odlegle i płytko wycinanym.

powycinany (odlegle ząbkowany)

lat. repandum, emarginatum; ang. repand; niem. geschwelt; ros. выемчатый; cz. vykrajovaný; slo. drobne vykrajovaný;

[slv][Rls][kew][rth][czf][czk][plw]

Fagus sylvatica s.str. (buk pospolity) — brzeg liścia odlegle ząbkowany i pofalowany

Bardzo odlegle i płytko łukowato zatokowato powcinany.

space

repandus, -a, -um (lat., adj.) — odgięty do tyłu, wygięty do góry, skrzywiony, rozwarty

ēmarginatus (lat., adj.) — emarginatus - bot. wycięty; czasownik: wyjadać brzegi, rozszerzać;

frędzlasty

lat. fimbriatus; ang. fimbriate; niem. gefranst; slo. strapkatý;

[slv][kew][rth][plw]

Brzeg frędzlasty jest z długimi i cienki wyrostkami, jak orzęsienie lub kolce ale szerszymi i miękkimi; z bardzo długimi i stosunkowo cienkimi ząbkami.

kolczaste

niem. dornspitzig

W przypadku brzegu piłkowanego i ząbkowanego ostre końce mogą być wyciągnięte w kolce — określamy wtedy brzeg liścia jako kolczasty.

lat. erosum

cz. vyhlodávaný

Brzeg nierówno i nieregularnie ząbkowany, ze szpiczastymi odcinkami i tępymi lub zaokrąglonymi wcięciami. [71.1]