sałata siewna

sałata siewna · (potocznie: krucha, masłowa, sałata liściowa) · Lactuca sativa L.

uprawa z rozsady

Sałata jest uprawiana w gruncie lub pod osłonami. W gruncie jest uprawiana z siewu lub z rozsady. Pod osłonami wyłącznie z rozsady.
Produkcja rozsady w temperaturze kilkunastu stopni trwa miesiąc do dwóch miesięcy. Nasiona wysiewa się w okresie od połowy lutego do połowy lipca otrzymując plon odpowiednio później. W uprawie pod odsłonami, z ogrzewaniem lub bez, można wydłużyć okres uprawy na cały rok. Siewki pikuje się do doniczek o średnicy 5 cm. Najwcześniej wysadza się, po zahartowaniu, na przełomie marca i kwietnia.

space

Rozstawa sadzenia zależy od odmiany, zwykle jest 30 cm pomiędzy rzędami i 20 cm w rzędzie lub 30 × 25 cm lub 40 × 25 cm. Odmiany o szczególnie dużych głowach, jak w przypadku sałaty kruchej, w rozstawie 40-50 × 35 cm.

uprawa z siewu, uprawa zimowa

Lactuca sativa
var. capitata L. - forma masłowa
Nasiona wysiewa się do gruntu w okresie od wczesnej wiosny do połowy lipca, uzyskując plon w odpowiednio późniejszym terminie. Dla najwcześniejszych siewów można liczyć na zbiór w początkach czerwca. W razie suszy aby uzyskać zadowalające wschody należy podlewać wysiane nasiona.

space

Przy siewie punktowym, nasion otoczkowanych stosuje się rozstawę siewu 25 × 6 cm.

Do uprawy zimowej nadają się niektóre odmiany salaty i w sprzyjających warunkach terenowych i klimatycznych.

space

zmianowanie

Sałata może być uprawiana po ogórkach, burakach, szpinaku, pomidorze, cebuli, kukurydzy. Nie powinna być uprawiana w kolejnym roku po sobie. W tym samym roku może być jednak uprawiana dwukrotnie w tym samym miejscu, na zbiór wiosenno-letni i letni-jesienny.

space

W uprawie poplonowej może być uprawiana ogórku, pomidorze, buraku, cebuli lub porze.

wymagania

Lactuca sativa var. foliosa (sałata liściowa)
sałata liściowa ozdobna odm. Dubacek XL
Sałata ma tego rodzaju wymagania klimatyczne co kapusta. Optymalnie rośnie w temperaturze kilkunastu stopni, w warunkach dostatku wody. Zahartowana rozsada wytrzymuje kilkustopniowe przymrozki. Starsze rośliny mogą być przez nie uszkadzane.

Wymaga pełnego nasłonecznienia. Długi dzień, wysokie temperatury i niedostatek wody przyśpieszają wybijanie w pęd kwiatostanowy. Ta skłonność jest cechą odmianową, są odmiany przydatne do uprawy letniej.

Z uwagi na płytki system korzeniowy i wrażliwość na gnicie ważne jest równomierne zaopatrzenie w wodę.

Najlepiej rośnie na glebach średnio zwięzłych, o odczynie zbliżonym do obojętnego (pH 6.5). Ma wysokie wymagania nawozowe.

wartość

Wartość energetyczna sałaty wynosi 14kcal/100g. Zawartość białka 1.4g/100g, tłuszczu 0.2g/100g, węglowodanów 1.5g/100g.

Grupa użytkowa: warzywa

zbiór

Lactuca sativa var. foliosa (sałata liściowa)
strzelająca w pęd kwiatostanowy XL
Sałatę zbiera się sukcesywnie, w miarę dorastania główek. Wycina się ręcznie u nasady główki, pozostawiając gorzej wyglądające zewnętrzne liście.

space

Sałata łatwo więdnie, dlatego powinna być przeznaczona do bieżącego spożycia. Schłodzona do temperatury około zera stopni i foliowana sałata krucha może być przechowywana przez 3-4 tygodnie. Sałata krucha, tworząca zwarte główki, jest lepiej dostosowana do dłuższego przechowywania.

odmiany

Lactuca sativa var. augustana (głąbiki krakowskie)
odm. pędowa Karola; po usunięciu dolnych liści
Lactuca sativa var. capitata (sałata głowiasta masłowa)
odm. Dippego (masłowa, letnia)
W uprawie znajduje się pięć typów użytkowych sałaty:
· sałata krucha — liście tworzą dość dużą zwartą główkę, liście z racji budowy anatomicznej są sztywne i przy tym kruche, ±gładkie; może być uprawiana w okresie letnim
· sałata masłowa — liście tworzą mniej zwartą główkę, nie są kruche lecz wiotkie i miękkie, przy nerwie głównym zwykle głęboko pofalowane z zakładkami; w okresie długiego dnia łatwo wybija w pęd kwiatostanowy
· sałata liściowa — liście nie tworzą główki lecz rozetę, brzeg liścia może być rozmaicie wycinany, pofalowany lub kędzierzawy
· sałata rzymska — liście silnie wydłużone, mogą tworzyć główkę lub rozetę, może być uprawiana w okresie letnim
· sałata pędowa — tworzy wydłużony mięsisty pęd, którego wnętrze jest częścią jadalną.
Sałata krucha i masłowa jest też określana jednym terminem sałata głowiasta.

Poszczególne odmiany mogą być przystosowane do uprawy gruntowej lub pod osłonami, do uprawy w okresie wiosennym oraz letnio-jesiennym.
Liście różnią się kształtem, stopniem pomarszczenia, mogą być powcinane, kędzierzawe, różnią się barwą i konsystencją.

Analiza dostępności nasion (form i odmian #20):
masłowa: ‘Agora’ (szklarniowa) · ‘Atena’ (szklarniowa) · ‘Dumka’ · ‘Ewelina’ · ‘Jubilatka’ · ‘Justyna’ · ‘Królowa Majowych’ · ‘Meraviglia Delle Quattro Stagioni’ (czerwona, zimująca) · ‘Syrena’
• bez odmiany · ‘Beata’ (krucha) · ‘Justyna’ · ‘Królowa Lata’ (krucha, lodowa) · ‘Limona Hortag’ (kędzierzawa) · ‘Lollo Bionda’ (kędzierzawa, zielona) · ‘Lollo Rossa’ (kędzierzawa, czerwone końce) · ‘May King, Królowa Majowych’ · ‘Regina dei ghiacci (Ice Queen)’ (lodowa, głowiasta) · ‘Samba’ (krucha) · ‘Syrena’ · ‘Vanguard 75’ (późna)