pomidor

pomidor zwyczajny · pomidor, psianka pomidor · Lycopersicon esculentum Mill. ·
Solanum lycopersicum L.
Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
XL
Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)

uprawa

Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
odm. Koralik
Masa tysiąca nasion wynosi 2.9-3.3g, w jednym gramie znajduje się 300-350 nasion.

Zdolność kiełkowania zachowują długo, przez 4-6 lat.

Z uwagi na wysokie wymagania cieplne i długi okres wegetacji pomidory uprawia się wyłącznie z rozsady. Produkcja rozsady trwa 50-60 dni.

space

Rozsadę sadzi się po minięciu ryzyka wiosennych przymrozków, gdy gleba jest dostatecznie ogrzana (powyżej 12°C) i ustala się ciepła pogoda, nie wcześniej jak w ostatniej dekadzie maja. Rozsada powinna być krępa, niewybiegnięta.

space

Rozstawa zależy od rosłości odmiany i sposobu uprawy, czy rośliny są cięte i palikowane. Maksymalna rozstawa między rzędami to 100-150 cm i 50-80 w rzędzie. Przy palikowaniu i mniej rosłych odmianach 70-100 × 60-30 cm. Odmianom karłowym wystarczy rozstawa 40-60 × 30-50 cm. Pod osłonami stosuję się większe zagęszczenie niż w gruncie.

pokrój, podpory

Wszystkie pędy pomidora obficie tworzą pędy boczne. Wyrastają one z kątów wszystkich liści. U odmian tzw. samokończących pędy zaprzestają wzrostu po kilku węzłach i zwykle mogą się one obyć bez cięcia. U typowych odmian, o silnym wzroście, bez cięcia roślina pomidora przybiera formę silnie krzaczastą.

space

Sporym ułatwieniem jest nie stosowanie palikowania, połączone z brakiem cięcia. Jest to łatwe w przypadku odmian karłowatych o sztywnych łodygach, jednak może być stosowane i u odmian wiotkołodygowych. Problemem jest wtedy brudzenie się owoców od ziemi i ich gnicie, dlatego warto wtedy ściółkować agrowłókniną, słomą itp. Ściółkowanie jest wysoce korzystne w każdym systemie uprawy.

tworzenie owoców, cięcie

Tworzenie kwiatostanów i owoców jest uwarunkowane sposobem wzrostu właściwym dla danej grupy odmian.

space

U odmian karłowych pierwszy kwiatostan powstaje powyżej nad 4-6 liściem a kolejne co 1-2 liście lub nawet bezpośrednio po sobie. U odmian "samokończących", wzrost pędu na długość ustaje po wytworzeniu 2-3 kwiatostanów.

Pomidory można prowadzić bez cięcia lub na określoną ilość pędów (1-3), usuwając liczne pędy boczne.

space

Tnie się odmiany wysokie. Dzięki cięciu na ograniczoną liczbę pędów uzyskuje się wcześniejszy plon i większe owoce ale mniejszy plon z krzaka.

space

Przy cięciu na 2 pędy, jako drugi pozostawia się silny pęd wyrastający z kąta liścia tuż pod pierwszym kwiatostanem na pędzie głównym. Niżej położone pędy byłyby słabsze i później wchodziły by w owocowanie niż pęd najsilniejszy. Przy prowadzeniu na 3 pędy, jako trzeci pozostawia się najsilniejszy pęd poniżej pędu drugiego. Z drugiego i trzeciego pędu tak samo, jak najwcześniej usuwa się pędy boczne przez uszczykiwanie.

space

Zabiegiem przyśpieszającym dojrzewanie jest usuwanie liścia pod gronem, w momencie gdy zawiązki są wielkości orzecha laskowego a liść jaśnieje.

zmianowanie

Pomidor nie wykazuje większych różnić w plonowaniu ze względu na roślinę poprzedzającą. Może być także uprawiany bezpośrednio po sobie.

space

Z uwagi na późne sadzenie rozsady pomidorów - w końcu maja, możliwe jest uprawianie wczesnych warzyw przedplonowych jak: szpinak ozimy, rzodkiewka, sałata, cebula z dymki na szczypior, kalarepa, bardzo wczesny kalafior i kapusta.

space

wymagania

Wymagania cieplne pomidora są wysokie. Przyrosty następują w przedziale temperatur 12-32°C, z optimum w dzień w okolicach 25°C a w nocy 17°C. Istotna jest też temperatura gleby która powinna być wyższa od 15°C. Dłuższe utrzymywanie się temperatury poniżej 10°C prowadzi do zrzucania kwiatów i zawiązków. Dla kwitnienia i zawiązywania owoców optymalna jest temperatura 25-30°C.

space

Wymagania świetlne są bardzo wysokie. W warunkach silnego oświetlenia plon jest większy i jakość owoców wyższa.

Pomidor ma system korzeniowy silny, daleko rozrastający się na boki i przy tym głęboki. Tworzy korzenie przybyszowe z każdego miejsca łodygi mającej styk z ziemią. Stąd zagłębianie rozsady przy sadzeniu jest korzystne, bo wzmacnia system korzeniowy.

Wymagania wodne, po przyjęciu się rozsady, są stosunkowo nieduże. Lekki deficyt wody w początkowym okresie wzrostu sprzyja tworzeniu silnego i głębokiego systemu korzeniowego oraz przyśpiesza wejście w owocowanie. W okresie wiązania owoców i ich przyrostu zapotrzebowanie na wodę staje się wysokie i jej dostępność decyduje o wysokości i jakości plonu. Silne wahania dostępności wody powodują pękanie owoców.

Wymagania glebowe są niewysokie. Optymalna gleba powinna się łatwo nagrzewać, być żyzna i nie może być podmokła i o zbyt wysokim poziomie wód gruntowych. Najodpowiedniejszy jest odczyn lekko kwaśny, pH 5-6. Wymagania nawozowe są bardzo wysokie.

choroby, zaraza ziemniaczana

Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
porażenie przez zarazę ziemniaczaną XL
Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
pęd, porażenie przez zarazę ziemniaczaną XL
Pomidory są niestety trapione przez różne choroby. Wśród nich, w amatorskiej uprawie, największe spustoszenie czyni zaraza ziemniaczana. Jest ona na tyle rozpowszechniona i groźna, że czyni uprawę pomidorów bez ochrony chemicznej praktycznie niemożliwą. Przy zwalczaniu zarazy wykonuje się od wystąpienia pierwszych symptomów (co ma miejsce zwykle w końcu czerwca, początku lipca) regularne opryski co 7-10 dni dwoma preparatami przemiennie (zgodnie z programem ochrony na dany rok) aż do końca sezonu.

space

zbiór i przechowywanie

Lycopersicon esculentum
owoce, mieszanka odmian
Zbiór należy prowadzić sukcesywnie, co kilka dni, gdy owoce są suche.

space

Najsmaczniejsze są owoce niedługo przez pełną dojrzałością lub w fazie pełnej dojrzałości. Dla przechowywania lepiej zbierać owoce zapalone bo są trwalsze.

Pod koniec sezonu w gruncie, gdy z uwagi na chłody nie ma szans na dojrzenie owoców na krzaku lub grozi nawet nieduży przymrozek, należy zebrać wszystkie owoce w pełni wyrośnięte, najlepiej całymi gronami, i przeprowadzić ich dojrzewanie w lepszych warunkach. Temperatura musi być powyżej 12°C, optymalna to około 25°C i w miarę duża wilgotność powietrza (80-85%). W okresie dojrzewania należy często przeglądać i usuwać wszystkie porażone przez choroby i uszkodzone.

Pomidory dopiero dojrzewające można przechować do kilku tygodni. Okres przechowywania w pełni dojrzałych owoców ograniczony jest do około tygodnia. Stąd dominującym sposobem jest konserwacja w różnego rodzaju przetworach np. jako przecier lub koncentrat pomidorowy.

wartość

Wartość odżywcza pomidorów jest nikła. Istotna jest jedynie ilość witamin i soli mineralnych, a przede wszystkim walor smakowy.

space

Grupa użytkowa: warzywa · warzywa psiankowate

odmiany

Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
odm. Green Zebra
Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
odm. Noire de Creme
Pokrój roślin jest silnie zróżnicowany pomiędzy odmianami. Z natury pomidor silnie rozgałęzia się w każdym węźle łodygi i ma zdolność do nieograniczonego wzrostu na długość. Ta grupa odmian to odmiany wysokie. Łodyga u typowych odmian wysokich jest dość wiotka, musi być prowadzony przy podporze. Część odmian, tzw. półwysokich ma bardziej skrócone międzywęźla i sztywniejszą łodygę.

space

Odmiany silnie różnią się cechami owoców, ich wielkością, kształtem, barwą, liczbą i rozwojem komór nasiennych, grubością skórki, zwartością miąższu, aromatem, liczbą owoców w kwiatostanie.

space

Analiza dostępności nasion (form i odmian #35):
gruntowy: ‘Adam’ · ‘Apis’ · ‘Atol’ (karłowy wiotkołodygowy) · ‘Betalux’ (karłowy sztywnołodygowy) · ‘Cherrola F1’ (koktajlowy) · ‘Faworyt’ (wysoki) · ‘Hubal’ (karłowy wiotkołodygowy) · ‘Huzar’ · ‘Jawor’ (karłowy sztywnołodygowy) · ‘Kmicic’ (karłowy wiotkołodygowy, ow. wydłużone) · ‘Malinowy Henryka F1’ (wysoki malinowy) · ‘Malinowy Olbrzym’ (wysoki malinowy) · ‘Malinowy Ożarowski’ (wysoki malinowy) · ‘Ola Polka’ (żółty, karłowy sztywnołodygowy, b. wczesny) · ‘Ondraszek’ (karłowy wiotkołodygowy) · ‘Oxheart’ (wysoki, typ bawole serce) · ‘Poranek’ (karłowy) · ‘Promyk’ · ‘Rumba Ożarowski’ (karłowy, wiotkołodygowy) · ‘Talon’ (karłowy) · ‘Ułan’ (karłowy wiotkołodygowy) · ‘Złoty Ożarowski’ (wysoki pomarańczowy)
pod osłony: ‘Akron F1’ (żółty) · ‘Ateron F1’ · ‘Baron’ · ‘Bekas F1’ · ‘Dafne F1’ · ‘Pedro F1’ · ‘Pelikan F1’ (średnioowocowy) · ‘Remiz F1’ (średnioowocowy) · ‘Słonka F1’ (średnioowocowy) · ‘Tukan F1’ (średnioowocowy)
• bez odmiany · cherry · ‘Balkoni Red F1’ (typu koktail) · ‘Maskotka’ (typu koktail, karłowy)

występowanie

Roślina jednoroczna.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.19.bl - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny)
00010000.19.bl
leg. Barbara Łotocka #2
znalezisko 00010000.09_10_20.jmak - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Sigmaringen Niemcy
00010000.09_10_20.jmak
leg. Jarosław Makowski
/Sigmaringen Niemcy/ #2
znalezisko 20130000.W98_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W98_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Green Zebra/ #20
znalezisko 20051000.7.bl; Dawidy
20051000.7.bl
leg. Barbara Łotocka
/Dawidy/ #6
znalezisko 20130000.W97_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W97_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Noire de Creme/ #15
znalezisko 20130000.W163_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W163_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Koralik/ #6
znalezisko 20130000.W166_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W166_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Venus/ #7
znalezisko 20130000.W100_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W100_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Maskotka/ #5
znalezisko 20130000.W99_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W99_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Balkoni Red F1/ #7
znalezisko 20130000.W174_13.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W174_13.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Pokusa/ #2
znalezisko 20130000.W96_13_1.13 - Lycopersicon esculentum (pomidor zwyczajny); Wrocław
20130000.W96_13_1.13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Gartenperle/ #4