takson uprawiany [24]

Zinnia elegans Jacq.

cynia wytworna jakobinka (potocznie: chryzantemowa, daliowa, karłowa, skabiozowa)
Zinnia mexicana hort. ex Vilm.
Zinnia elegans (cynia wytworna)
cynia daliowa odm. Eldorado; 2012, ogród; copyright © by Marek Snowarski
Zinnia elegans (cynia wytworna)
cynia daliowa odm. Illumination
Zinnia elegans (cynia wytworna)
odm. Profusion White
Zinnia elegans (cynia wytworna)
odm. Kirke XL

wymagania i uprawa

Zdecydowanie warto postarać się aby rośliny miały jak najlepsze warunki rozwoju — dopiero wtedy obficie tworzą koszyczki kwiatowe w swojej bogatej pełnej formie. Rośliny słabsze, w gorszej sytuacji pokarmowej, niestety redukują kwiaty języczkowe do najbardziej zewnętrznych i wyglądają wtedy nijak. Dlatego uprawiając cynie koniecznie sadzimy ja w miejscu w pełni nasłonecznionym, ciepłym i nie żałujemy nawożenia oraz podlewania w razie suszy. Pierwsze kwiaty w sezonie, jeszcze nie w pełni rozwiniętych roślin, także mogą odbiegać in minus w stosunku do typowych dla odmiany.
Zinnia elegans (cynia wytworna)
odm. Scarlet XL
Zinnia elegans (cynia wytworna)
odm. Peppermint Stick XL
Roślina na stanowiska słoneczne, ciepłe, w chłodne lata nie udaje się najlepiej. Gleba żyzna, przepuszczalna, dostatecznie wilgotna, w razie suszy trzeba podlewać; odczyn obojętny lub zasadowy (pH 7.0-8.0). Wysoce wskazane nawożenie.

space

Nasiona (120-200 szt./g) dla uzyskania rozsady wysiewa się w kwietniu. Kiełkują po tygodniu w temperaturze ok. 20°C. Siewki z pierwszymi liśćmi właściwymi pikuje się do doniczek torfowych. Do ogrodu jest sens sadzić dopiero gdy zrobi się naprawdę ciepło — w końcu maja lub nawet w początku czerwca.

space

Są dość często porażane przez mączniaka prawdziwego. Grupa odmian ‘Profusion’ jest bardziej odporna na tę chorobę; są to mieszańce międzygatunkowe z cynią wąskolistną (Zinnia haageana) o bogatej palecie barw ale mniejszych i niepełnych koszyczkach kwiatowych.

Wymagania: światło · pełne słońce · woda · gleba przeciętnie wilgotna · odczyn · gleba zasadowa, z wapniem · ciepło · miejsce wybitnie ciepłe · próchnica · gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus · żyzność · podłoże żyzne

Analiza dostępności nasion (form i odmian #41):
cynia chryzantemowa: czerwona · mix · pomarańczowo-czerwona · ‘Glamour Girls mix’ · ‘Red Man’ (czerwona)
cynia daliowa (Z.e. dahliaeflora): amarantowo-różowa · biała · bordowa · mix · pomarańczowa · żółta · ‘Burnus’ (szkarłatna) · ‘Canary Bird’ · ‘Eldorado’ (ceglastoróżowa) · ‘Envy’ (żółtozielona) · ‘Golden Dawn’ (złotożółta) · ‘Illumination’ (amarantoworożowa) · ‘Jowita’ (ciemnoczerwony) · ‘Kirke’ (żółty) · ‘Kobold mix’ · ‘Liliput mix’ (daliowa) · ‘Orange King’ (pomarańczowa) · ‘Orys’ (pomarańczowa) · ‘Peppermint Stick mix’ · ‘Polar Bear’ · ‘Purity’ (biały) · ‘Safari’ · ‘Scarlet Flame’ (czerwony) · ‘Super Yoga mix’ · ‘Tetra Goliath’
cynia kaktusowa (Z.e. fl.pl. cacaflora): mix
cynia karłowa (Z.e. nana fl.pl.): ‘Lilliput Golden Gem’ (żółty, drobne kwiaty) · ‘Lilliput mix’ · ‘Lilliput Purple Gem’ (ciemno różowy, drobne kwiaty) · ‘Lilliput Rose Gem’ (różowy, drobne kwiaty) · ‘Lilliput Scarlet Gem’ (czerwony, drobne kwiaty) · ‘Lilliput White Gem’ (biały, drobne kwiaty) · ‘mix, różne kolory’ · ‘Thumbelina mix’
cynia pomponowa: mix
cynia skabiozowa (Z.e. scabiosiflora): mix

właściwości i zastosowanie

kolor kwiatów
Zinnia elegans (cynia wytworna)
cynia daliowa odm. Illumination
Pochodzi z Meksyku. U nas uprawiana jako kwiat roczny z rozsady lub z siewu do gruntu. Pędy wzniesione, w zależności od odmiany 15-100 cm wysokości (są odmiany karłowate i wysokie), zakończone dużym koszyczkiem kwiatowym (5-14 cm średnicy).

space

Do sadzenia na rabatach i tworzenia kobierców kwiatowych. Odmiany karłowe dobre na obwódki, w ogrodach skalnych lub do uprawy w pojemnikach. Odmiany wysokie (np. cynie kalifornijskie (Mammoth, Mamut)) dobrze sprawdzają się jako kwiat cięty (nie zanurzać liści w wodzie bo szybko gniją).

Grupy użytkowe: kwiaty jednoroczne wysiewane do gruntu · kwiaty jednoroczne z rozsady · do uprawy w pojemnikach · na obwódki · do ogrodu skalnego · jednoroczne na kwiat cięty · wysokość 15-100 cm · kwitnienie: 7-10

moim zdaniem

Kwiat letni z podstawowego, „żelaznego”, repertuaru ogrodowego. Zasługuje na swoje miejsce; jak najbardziej godny polecenia na żyznym i w pełni nasłonecznionym miejscu.
Mam duży sentyment do cynii, pomijając już fakt iż są to doskonałe kwiaty letnie dla słonecznego i ciepłego ogrodu. Kwitną długo, jest olbrzymi dobór odmian o różnej barwie kwiatów; co do ich formy, to u nas dominują odmiany pełnokwiatowe typu daliowego.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20120000.K27_12.12 - Zinnia elegans (cynia wytworna); ogród
120000-K27_12
leg. Marek Snowarski
/ogród/
/daliowa cv. Eldorado/ #18
znalezisko 20120000.K26_12.12 - Zinnia elegans (cynia wytworna); ogród
120000-K26_12
leg. Marek Snowarski
/ogród/
/cynia daliowa cv. Illumination/ #17
znalezisko 20120000.K71_12.12 - Zinnia elegans (cynia wytworna); ogród
120000-K71_12
leg. Marek Snowarski
/ogród/
/nieudana cynia skabiozowa (Z.e. scabiosaeflora) Polan mix/ #2
znalezisko 20060700.3.sm - Zinnia elegans (cynia wytworna); Rzepin
sm.060700-3
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Rzepin/ #2
znalezisko 00010000.10_13_57.jmak - Zinnia elegans (cynia wytworna); ogr. zielny; Niemcy
jmak.10_13_57
leg. Jarosław Makowski
/ogr. zielny; Niemcy/
/cv. Profusion White/ #3
znalezisko 00010000.10_13_58.jmak - Zinnia elegans (cynia wytworna); ogr. zielny; Niemcy
jmak.10_13_58
leg. Jarosław Makowski
/ogr. zielny; Niemcy/
/cv. Profusion Cherry Red/ #2
znalezisko 20130000.K70_13.13 - Zinnia elegans (cynia wytworna); Wrocław
130000-K70_13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Scarlet/ #3
znalezisko 20130000.K72_13.13 - Zinnia elegans (cynia wytworna); Wrocław
130000-K72_13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Canary Bird/ #2
znalezisko 20130000.K113_13.13 - Zinnia elegans (cynia wytworna); Wrocław
130000-K113_13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Kirke/ #2
znalezisko 20130000.K172_13.13 - Zinnia elegans (cynia wytworna); Wrocław
130000-K172_13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. White Gem/ #1
znalezisko 20130000.K124_13.13 - Zinnia elegans (cynia wytworna); Wrocław
130000-K124_13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Kobold mix/ #5