kształty wierzchołka organów płaskich (liścia i innych)

Z wierzchołkiem ostrym mamy do czynienia, gdy ma wierzchołek ma kształt trójkątny lub prawie taki (tworzące go boki są proste lub nieznacznie wypukłe); tj. sam szczyt nie jest zaokrąglony i boki tego trójkąta schodzą się pod kątem <90°.

Gdy ten kąt jest bardzo ostry (<30°) i boki są ±proste użyty jest łaciński termin w stopniu najwyższym — acutissimus — ostrokończysty (zakończenie ostrokończyste — lat. acutissime).

Tępy wierzchołek (lat. obtusus) jest zaokrąglony (nie jest ostry) i boki nie tworzą kąta ostrego, tj. kąt pomiędzy nimi zawiera się w przedziale 180-90°.

Wierzchołek ostro zakończony i kłujący;^[480] ze sztywnym, ostrym wierzchołkiem;^[475] ze sztywnym i kłującym szpiczastym wierzchołkiem, zbudowanym zwykle ze zdrewniałej, sklerenchymatycznej tkanki.^[84.1]

Termin lat. muticus (termin używany w porównaniach) w odniesieniu do zakończenia blaszek liściowych, czy podobnych organów (listki okrywy, działki), oznacza brak w zakończeniu blaszki kończyka, kolca, ości czy innego charakterystycznego przedłużenia lub przydatku.

O zakończeniu blaszki liściowej mówimy że jest tępa z kończykiem, gdy zakończony bardzo krótkim, sztywnymi i ostro zakończonym, jakby nasadzonym kończykiem, o charakterze krótkiego kolca; w jego budowie bierze zasadniczy udział wiązka przewodząca nerwu głównego - jest to wysunięte poza blaszkę liściową zakończenie nerwu głównego.

W szczególności kończyk jest często spotykanym zakończeniem osadki liścia nieparzysto pierzastozłożonego wychodzącym powyżej ostatniej pary listków.

Blaszka liściowa (z reguły wąska) jest zaostrzona gdy jej koniec stopniowo zwęża się w dłuższy szpiczasty koniec. Krawędzie blaszki w strefie zwężania się są wklęsłe.

Blaszka szpiczasta jest z reguły tępa lecz na szczycie zakończony drobnym, krótkim i ostrym, jakby nasadzonym wierzchołkiem, który jest zielny (w jego budowie nie uczestniczy nadająca sztywność wiązka przewodząca lub tkanki sklerenchymatyczne.

Jeśli tej formy nasadzony kończyk jest sztywny, kłujący lub dłuższy stosujemy inne terminy: sztyletowaty, ościsty, nagle zaostrzony wierzchołek blaszki liściowej.

O powierzchni lub krawędzi (np. blaszki liściowej) mówimy kolczasta gdy pokryta "kolcami".

Sztyletowate zakończenie blaszki liściowej jest wtedy gdy wierzchołek blaszki, zasadniczo tępy, nagle przechodzi w nieduży trójkątny wierzchołek, tj. z nasadzonym trójkątnym, stosunkowo krótkim końcem.

Podobnej formy krótkie zakończenie, zwykle zbliżone do trójkąta równoramiennego,^[471] ale sztywne i kłujące, nazywamy kolczastym (lat. apice aculeatus).^[84.1]

Łacińskie termin cuspidatus stosowany jest dla opisu zakończenia blaszki liściowej nagle zaostrzonej w jakby nastawiony, stosunkowo długi, sztywny i nieco kłujący, bardzo wąski koniec; jego boki zwierają bardzo ostry kąt.^[84.1]

Ościste zakończenia to tępy lub zaokrąglony szczyt blaszki liściowej (lub innego organu) nagle zaostrzony w bardzo wąskie, sztywne, długie i ostro zakończone ostrze — ość.

Dla analogicznie osadzonej, ale krótkiej ości, używany jest termin lat. aristulatus (z ostką).^[84.1]

Cecha ostro zakończonych i sztywnych wyrostków np. kolców, cierni i kończyków.

Wierzchołek zaokrąglony to mający kształt regularnego łuku. Taki wierzchołek można też określić jako tępy wierzchołek.

Jeśli ucięty wierzchołek jest pofalowany to nazywany jest wygryzionym (lat. apex erosus); gdy szczyty falek są ostre, falki są ząbkami; tego rodzaju wierzchołek jest wygryzionoząbkowany (lat. apex eroso-dentatus).

Zakończenie tępe i pośrodku cofnięte - z wycięciem. Jeśli wycięcie jest stosunkowo niewielki i płytkie to można mówić o zakończeniu wykrojonym (tak u Mowszowicza).

Brzegi blaszki nachylone ku sobie i zrośnięte przy końcu tworzące rodzaj kapturu.