atlas-roslin.pl

nasienie

nasienie, nasiono

niem. Samen
Nasienie („nasiono”) powstaje z zalążka u roślin nasiennych (okrytozalążkowych i nagozalążkowych). Służy do rozmnażania się i jest też formą przetrwalnikową.

space

zarodek

niem. embryo;

koleoptyl

korzeń zarodkowy

Zarodek u roślin nasiennych to część nasienia będąca rośliną (sporofitem) na bardzo wczesnym etapie rozwoju. Zarodek w swoim dalszym rozwoju jest zależny od materiałów zapasowych zgromadzonych w nasieniu. Zwykle dalszy przyśpieszony rozwój zarodka następuje po przerwaniu okresu spoczynku nasienia, w procesie kiełkowania.

space

U zarodków traw, liścień jest przekształcony w tarczkę, która w czasie kiełkowania pobiera substancje odżywcze z bielma. Korzeń zarodkowy jest otoczony pochwą (koleoryza). Zarodek pędu jest także otoczony pochwą koleoptylem - jest to przekształcony pierwszy liść właściwy. Koleoptyl w pierwszym etapie kiełkowania rośnie do rozmiaru kilku cm razem z pędem, jest szydlasty i chroni pęd podczas przechodzenia przez glebę; źdźbło przebija go po pewnym czasie, uwalniając pęd z liśćmi.

space

U mszaków sporofit rozwija się na asymilującym, dominującym w cyklu życiowym mszaków, gametoficie i przez cały swój żywot, zakończony wytworzeniem zarodników pozostaje odeń zależnym.

łupina nasienna

ang. testa; niem. Samenschale; cz. osemeni
lat. testa; niem. Samenschale; ang. testa; cz. osemeni
Łupina nasienna to zewnętrzna część nasienia powstała z osłonek zalążka, osłania zarodek i elementy spichrzowe nasienia. Łupina nasienna jest z reguły sucha, skórzasta lub twarda, jednak dość cienka.

liścień

cz. dělohy
Liść (u jednoliściennych) lub para liści (u dwuliściennych) [u sosen (Pinus) może być np. 5 liścieni] wykształcony w czasie rozwoju zarodka w nasieniu.

space

hipokotyl

niem. Hypokotyl;
Hipokotyl to najniższa część łodygi - pomiędzy korzeniem pierwotnym a liścieniami. U roślin kiełkujących epigeicznie znacznie się wydłuża wynosząc liścienie ponad ziemię.

epikotyl

Epikotyl to pierwsze międzywęźle ponad liścieniami tj. odcinek łodygi pomiędzy liścieniami a pierwszym węzłem (liściem/liściami). Wyraźnie jest wyrażony u roślin kiełkujących hipogeicznie.

kiełkowanie epigeiczne

Kiełkowanie epigeicznie czyli nadziemne. Liścienie są wynoszone przez silnie wydłużający się hipokotyl ponad powierzchnie ziemi, zwykle zielenieją i pełnią funkcję organu asymilacyjnego.

kiełkowanie hipogeicznie

Kiełkowanie hipogeicznie czyli podziemne. Liścienie pozostają w glebie, a przyrastająca łodyga nadliścieniowa (epikotyl) wynosi pierwszą parę liści właściwych nad powierzchnię gleby. Pierwsze liście właściwe pełnią funkcję organu asymilacyjnego, a liścienie o charakterze spichrzowym mogą spełniać funkcję odżywiania zarodka w początkowych etapach kiełkowania i wzrostu rośliny.

anemochoria

rozsiewanie nasion z pomocą wiatru

space

myrmekochoria, mrówkosiewność

rozsiewanie nasion z pomocą mrówek

space

elajosom, ciałko mrówcze

· wyrostek przy nasieniu, bogaty w tłuszcze i białki, który zachęca owady (głownie mrówki) do zabrania nasienia jako pokarmu do gniazda, podczas transportu nasiono jest gubione lub wyrostek jest zjadany i owad traci zainteresowanie nasionem i je porzuca

space

· elajosomy przy nasionach są często spotykane w wielu rodzinach roślin - np. u śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis), w rodzinach fiołkowate (Violaceae), goździkowate (Caryophyllaceae) i innych