strony, położenie

Stroną przyosiową (adaxial) organu bocznego jest ta skierowana ku osi organu.

Są to preferowane precyzyjne pojęcia - patrz uwagi o niejednoznaczność terminów strona brzuszna i grzbietowa w odniesieniu do stron liścia.

Dla poziomych pędów strona brzuszna (wentralna) to dolna (spodnia) strona organu.

Określa się, że stroną brzuszną liścia jest jego strona przyosiowa (u mchów od strony łodyżki, u roślin naczyniowych od strony łodygi) a stroną grzbietową (dorsalną) liścia jest strona odosiowa tj. przeciwna łodyżce/łodydze.

U mchów o pędach wzniesionych, niezbyt intuicyjnie, strona brzuszna jest na górze, a grzbietowa to dolna strona liścia. Dopiero na pędach płożących się, o listkach ± przylegających do łodyżki, orientacja wierzchnich liści jest intuicyjna, ze stroną grzbietową po stronie obserwatora i zakrytą stroną brzuszną.

Stroną górną (wierzchnią, licową) dla organów płaskich (np. liścia) jest strona przyosiowa; przy typowym położeniu organu w przestrzeni zwykle wierzchnia.

Wierzchołek to górny (apikalny) lub dalszy (dystalny) od osi rośliny koniec organu płaskiego lub jego części; na wierzchołku — lat. apice.

Umieszczony w okolicy lub powstały z wierzchołka wzrostu. Umieszczony/wyrastający na wierzchołku organu lub części rośliny np. lat. stylus apicalis - szyjka słupka wyrastająca z wierzchołka zalążni.

Wyrastający z końca innego organu, osadzony na wierzchołku innego organu np. kwiat wierzchołkowy (lat. flos terminalis) - kwiaty kończący/zamykający oś pędu.

Nasada to:
• dolna część (np. nasada łodygi)
• bliższy osi rośliny koniec (lub część) organu płaskiego (np. nasada liścia) lub jego części (np. nasada blaszki liściowej).

Bliższy (proksymalny) - kierunek bliższy nasadzie organu. W przypadku korzenia jest to strona przy głowie korzeniowej tj. górna część korzenia.

Dalszy (dystalny) - kierunek dalszy od nasady organu. W przypadku korzenia jest to strona przy wierzchołku wzrostu korzenia, tj. jego dolna część.