atlas-roslin.pl
efemerofit [24]

Calendula officinalis L. [🔉 * of·fi·ci·na·lis]

nagietek lekarski
Calendula officinalis (nagietek lekarski)
17.06.2012, ogród, Wrocław; copyright © by Marek Snowarski
Calendula officinalis (nagietek lekarski)
Calendula officinalis (nagietek lekarski)
Calendula officinalis (nagietek lekarski)
pokrój kwitnącej rośliny
Calendula officinalis (nagietek lekarski)
XL

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Calendula officinalis (nagietek lekarski)
W medycynie stosuje się Calendulae flos (kwiat nagietka) — całe lub pocięte, szybko wysuszone w temperaturze do 40°C, w pełni rozwinięte, oddzielone od osadnika języczkowe kwiaty uprawianych, pełnokwiatowych odmian. Poza farmakopeą stosuje się też Calendulae anthodium (koszyczki kwiatowe). Surowiec zawiera liczne substancje, w tym większej ilości saponiny. Zwykle stosuje się wyciągi alkoholowe lub olejowe, bo substancje te nie są rozpuszczalne w wodzie. Ma działanie przeciwzapalne, przyśpiesza regenerację naskórka. Stosuje się w stanach zapalnych błony śluzowej. Surowiec dla przemysłu kosmetycznego.
🌱
Gatunek z obszaru śródziemnomorskiego; uprawiana przynajmniej od średniowiecza, u nas to wysiewany wprost do gruntu kwiat jednoroczny. We florze Polski notowany jako przejściowy uciekinier z upraw.

Rośliny 50 – 70 cm wysokości (w odmianach także wyższe lub karłowate odmiany ok. 20 – 30 cm wysokości, te są zdatne na obwódki lub do pojemników). Efekt ozdobny daje długie kwitnienie, do końca sezonu wegetacji, a nawet do pierwszego dłuższego okresu mroźnego; przy łagodnym początku zimy mogą dokwitać do grudnia lub stycznia. Kwiaty typowe żółte, żółtopomarańczowe, w odmianach także kremowe lub ciemnopomarańczowe, oprócz typowych także półpełne i pełne o różnie układających się kwiatach języczkowych.

Kwitnie obficie od połowy czerwca do końca sezonu wegetacji; można używać jako kwiat cięty.

Do wysadzania na kwietnikach, do obwódek i uprawy w pojemnikach. Płatki mogą być dodawane do sałatek, zdobią potrawę swoją barwą.

👌 uprawa łatwa • ✄ na kwiat cięty • roślina lecznicza
wysokość: 20 – 70 cm
kwitnienie: od czerwca do października (listopada)

wymagania i uprawa

Calendula officinalis (nagietek lekarski)
Calendula officinalis (nagietek lekarski)
XL
pełnokwiatowy
🌸
🔆 miejsce:  słoneczne
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża)
☷ gleba: żyzna • przeciętna ogrodowa • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje zasadową
Wymaga stanowiska nasłonecznionego. Dla długiego i obfitego kwitnienia gleba powinna być żyzna, wilgotna, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym.

Wysiew wprost do gruntu w końcu marca i w kwietniu; można też siać i później, do końca czerwca, dla uzyskania późniejszych terminów najintensywniejszego kwitnienia. Nasiona (owoce-niełupki) stosunkowo duże, łukowato zgięte, 130 – 170 szt./g. Obficie tworzy nasiona i potrafi z nich samodzielnie odnawiać się w kolejnych latach.

Kiełkuje po 1 – 2 tygodniach. Kwitnienie z wczesnego siewu rozpoczyna po 2 – 2.5 miesiącach (8 – 10 tygodni). Usuwanie przekwitłych koszyczków pomaga w utrzymaniu intensywnego kwitnienia do końca sezonu wegetacyjnego.

Docelowa rozstawa roślin 20 – 25 cm w rzędzie i 30 – 40 cm między rzędami, uzyskuje się ją przez przerwanie wzeszłych siewek.

Nagietki są niestety podatne na mączniaka prawdziwego, profilaktyce służy nieprzegęszczanie roślin i usuwanie egzemplarzy z oznakami choroby. Słabo kwitną w lata przekropne.

W "uprawach ekologicznych" nagietek ceniony jest na dobroczynny wpływ na strukturę gleby, negatywne działanie na nicienie glebowe; dlatego stosowany jest jako przedplon dla warzyw lub na mieszanych grządkach kwiatowo-warzywnych.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

wysiew nasion do gruntu [koniec marca  –  kwiecień lub później; częsty samosiew]

≈ odmiany i dostępność (#16/21)🌱🌸
opcje Bazaru

analiza dostępności nasion (form i odmian #13)

• bez odmiany #3, #3 (wysoki mix), #1 (żółty niski), #1 (żółty pełnokwiatowy) • Apricot Beauty #1 (różowołososiowy) • Flame Dancer #1 (jasy morelowy) • Geisha Girl #1 (pomarańczowy) • Indiański Książę #1 (pomarańczowy) • Kremowa Piękność #1 (jasnożółty) • Morelowa Piękność #1 (kremowopomarańczowy) • Persimmon Beauty #1 (pomarańczowy) • Pink Surprise #1 (ciemniejszy morelowy) • Princes Golden #1 (żółty) • Radio #2 (pomarańczowy, igiełkowy) • Santana #1 (żółty) • Tokaj #1 (ciemnypomarańczowy)

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.B48.bl - Calendula officinalis (nagietek lekarski)
B48
leg. Barbara Łotocka #4
znalezisko 20090630.1.js - Calendula officinalis (nagietek lekarski)
090630-1
leg. Jacek Soboń #2
znalezisko 00010000.09_10_15.jmak - Calendula officinalis (nagietek lekarski); Sigmaringen Niemcy
09_10_15
leg. Jarosław Makowski
/Sigmaringen Niemcy/ #1
znalezisko 20130000.K48_12.13 - Calendula officinalis (nagietek lekarski); Wrocław
130000-K48_12
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/mix karłowy/ #2
znalezisko 20130000.K102_13.13 - Calendula officinalis (nagietek lekarski); Wrocław
130000-K102_13
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/cv. Princes Golden/ #5