takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
· ochrona ścisła (1.302); b/wył. gosp. (§8.1)
· Czerwona Lista — EN–zagrożony
· Czerwona Księga — EN–zagrożony

Pinus ×rhaetica Brügger

sosna drzewokosa sosna błotna
Pinus rotundata · Pinus uliginosa Neumann ex Wimmer · Pinus uncinata Mill. ex Mirb. in Buffon ssp. rotundata · Pinus mugo? × Pinus sylvestris
Pinus xrhaetica
1998, torfowisko pod Zieleńcem (G. Bystrzyckie); copyright © by Jerzy Kruk
Pinus xrhaetica
Pinus xrhaetica
Pinus xrhaetica
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
pokrój notomorfy drzewiastej
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
pędy ze zdrewniałymi kwiatostanami żeńskimi
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
pokrój notomorfy krzewiastej
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
kwiatostan żeński - szyszka
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
pęd
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
gałązka
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
siewka
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
kora dorosłego drzewa (notomorfa o pokroju drzewiastym) w dolnej części pnia
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
pęd z szyszką
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
pęd
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)

cechy charakterystyczne

Wzrost drzewiasty lub nieco krzewiasty.

space

uwagi Jerzego Kruka

Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa)
zróżnicowany pokrój notomorf sosny drzewokosej (drzewiaste, krzewiaste i podnoszące się) w borze bagiennym
Wg czeklisty [24] wszystkie okazy sosny o cechach morfologicznych pośrednich między Pinus mugo a Pinus sylvestris rosnące na naszych górskich torfowiskach (Sudety, kotlina Nowotarska) są mieszańcami obu tych gatunków.

space

Morfologicznie sosna błotna wykazuje cechy pośrednie między P. uncinata a P. mugo zarówno co do pokroju jak i wyglądu szyszek. P. uncinata w typowym przypadku charakteryzuje się drzewiastym, jednopniowym wzrostem, i asymetrycznymi szyszkami z mocno wypukłymi, stożkowatymi tarczkami (umbo) odgiętymi ku nasadzie (patrz w atlasie P. mugo ssp. rotundata). Sosna błotna jest zwykle nieco niższym drzewem, choć zdarzają się okazy krzewiaste. Szyszki są asymetryczne z wypukłymi tarczkami, choć nie tak wyraźnie jak u P. uncinata i zwykle tylko z jednej strony.

space

Według ostatnich propozycji [1] w obrębie szeroko ujętego Pinus mugo s.l. wyróżniono 3 równorzędne taksony: P. uncinata (Pireneje, Alpy Zach.), P. rotundata (Sudety, tereny graniczne między Czechami i Niemcami oraz płn-wsch. Alpy) i P. mugo s.str.(Alpy, Sudety, Karpaty). Tam gdzie oba ostanie taksony występują razem mogą się z kolei tworzyć mieszańce P. rotundata x P. mugo s.str. = P. x pseudopumilio.

space

występowanie

Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. 1.302 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§8.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku.
Statusy czerwonej listy 2016r. [311]:

EN – zagrożony.
Na liście z 2006r. takson miał status — V – narażony na wymarcie

Podstawy przyznania kategorii zagrożenia:
A1. zmniejszanie się wielkości populacji w przeszłości o ≥70%: — obserwowane, szacowane, wydedukowane lub domniemane, przy czym przyczyny spadku są: najwyraźniej odwracalne, dobrze poznane i ustąpiły; przesłanką dla tego stwierdzenia jest:

B2. obszar zasiedlony (AOO) <500km2:.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20050813.3.sm - Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa); Góry Bystrzyckie, rezerwat przyrody
20050813.3.sm
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Góry Bystrzyckie, rezerwat przyrody "Torfowisko pod Zieleńcem"/ #8
znalezisko 20100628.7.sm - Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa); Góry Stołowe, Wielkie Torfowisko Batorowskie
20100628.7.sm
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Góry Stołowe, Wielkie Torfowisko Batorowskie/ #2
znalezisko 20101003.3.sm - Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa); Góry Bystrzyckie, rezerwat przyrody
20101003.3.sm
leg. Michał Smoczyk
/Góry Bystrzyckie, rezerwat przyrody "Torfowisko pod Zieleńcem"/ #3
znalezisko 20100604.1.jkr - Pinus ×rhaetica (sosna drzewokosa); rez. Błędne Skały (G. Stołowe)
20100604.1.jkr
leg. Jerzy Kruk
/rez. Błędne Skały (G. Stołowe)/ #2
znalezisko 19980000.1.jkr; torfowisko pod Zieleńcem (G. Bystrzyckie)
19980000.1.jkr
leg. Jerzy Kruk
/torfowisko pod Zieleńcem (G. Bystrzyckie)/ #5