atlas-roslin.pl

Thuja [🔉 tu·ja]

żywotnik, tuja, (cz) zerav, túje (de) Lebensbaum m (en) red cedar, thuja, arbor-vite (fr) arbre-de-vie m (ru) туя
Ziemozielone drzewa lub krzewy iglaste.

Wierzchołki pędów są wzniesione, nie przewisają. U podobnego rodzaju cyprysik (Chamaecyparis) wierzchołki pędów są mniej lub bardziej przewisające.
cechy diagnostyczne w kluczu:Cupressaceae (cyprysowate)kl 2508

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Thuja (żywotnik)
🌱
Zimozielone drzewa, rzadko krzewy (żywotnik koreański (Thuja koraiensis)). Liście dwupostaciowe: młodociane igiełkowate, dorosłe przylegających, łuskowate. Rośliny jednopienne. Szyszki charakterystyczne (biota wschodnia (Platycladus orientalis) ma odmienne), jajowate lub wydłużone, z 4 – 6 parami cienkich, dachówkowatych łusek.

space

Do sadzenia pojedynczo, w grupach lub szpalerach. Odmiany silniej rosnące są dobrym materiałem na żywopłoty. Dzięki zwartości ulistnienia dają całoroczną, zieloną osłonę. Można stosować na żywopłoty nieformowane różnej wysokości (0.5 – 4 m wysokości, zależnie od rosłości odmiany). Tuje znoszą przystrzyganie i cięcie, i dają gęste żywopłoty formowane (0.5 – 3 m wysokości).

trwały • 🌿 ozdobne liście • roślina trująca
wysokość: 0.8 – 20 m • szerokość: 1 – 5 (8) m

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce: 🌤 słoneczne, nieco ocienione • z wilgotnym powietrzem
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • gleba dostatecznie wilgotna • nie znosi przesuszania
☷ gleba: przeciętna ogrodowa
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 5b
Lepiej rosną w warunkach wyższej wilgotności powietrza i dostatecznie wilgotnej gleby. Przy niedostatku wody gałązki zasychają i opadają, korona drzewa jest zbyt luźna.

space

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [łatwe, zalecane w przypadku gatunków i niektórych odmian; wysiew powierzchniowy w maju do gruntu lub w kwietniu do inspektu; 2 – 3 tygodnie przed siewem zmieszać nasiona z wilgotnym piaskiem]
przez szczepienie [zimą, na siewkach gatunku]
przez sadzonki pędowe częściowo zdrewniałe [marzec – maj(czerwiec), ukorzeniają się dość szybko, zwłaszcza odmiany młodociane, ukorzeniacze polepszają ukorzenianie, można też w drugiej połowie lata lub jesienią, odrywane z piętką, ukorzeniać w podgrzewanym podłożu]
  
↓nie(z) rozgałęzienia ustawione pionowo
Platycladus orientalis (biota wschodnia)
Platycladus orientalis (biota wschodnia)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowan ...
· Szyszki 12 – 25 mm długości, grube, mięsiste przed dojrzeniem, jasnoniebieskie (nalot woskowy), z rogowatymi, odstającymi końcami łusek.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po ...
Platycladus orientalis (biota wschodnia)
żywotnik wschodni · syn. Biota orientalis · Thuja orientalis · takson uprawiany
  Rzadko uprawiany, niski krzew ozdobny.
  
  
↑nie (z) rozgałęzienia ustawione poziomo
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja l ...
· Szyszki wydłużone, do 12 mm długości, najpierw zielone, potem żółte, dojrzałe brązowe; łuski cienkie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej ...
  
    
↓nie(z) łuski spodu pędów bez wyraźnego nalotu woskowego
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja l ...
· Łuski środkowe z wyraźnymi, przeświecającymi wypukłymi gruczołkami żywicznymi; nadają aromatyczny zapach.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logo ...
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalo ...
  Najczęściej uprawiana tuja, w licznych odmianach.
    
    
↑nie (z) łuski spodu pędów z nalotem woskowym
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja l ...
· Pędy główne słabo spłaszczone i okrągłe w przekroju.
    
      
↓nie(z) kredowobialy nalot pokrywa całą dolną stronę pędów
Thuja koraiensis (żywotnik koreański)
XL
Thuja koraiensis (żywotnik koreański)
Thuja koraiensis (żywotnik koreański)
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 lub 2020
  Rzadko uprawiane; głównie w kolekcjach. Krzew lub niskie drzewo.
      
      
↑nie (z) nalot woskowy w postaci plam/stref, nie zawsze wyraźny
      
        
↓nie(z) łuski cienkie, spłaszczone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się prawym górnym rogu strony, różne elementy niedostępne w przeglądowej wersji atlasu są wyraźnie oznaczone np. takim tekstem jak ten ...
· Łuski na pędach przewodnich odlegle ustawione, z długimi, prostymi końcami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakłada ...
Thuja plicata (żywotnik olbrzymi)
syn. Thuja gigantea · antropofit zadomowiony we florze Polski
        
        
↑nie (z) łuski grube, wypukłe
Thuja standishii (żywotnik japoński)
XL
Thuja standishii (żywotnik japoński)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania lub zakładania konta dostępu znajduje się pra ...
· Łuski na pędach przewodnich gęsto osadzone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po z ...
Thuja standishii (żywotnik japoński)
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 lub 2020
  Rzadko uprawiane drzewo ozdobne, głównie w kolekcjach.
        
w pełnej wersji atlasu jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu
łuski spodu pędówłuski górne i bocznepędy główneszyszkiinne
Thuja occidentalis (żywotnik zachodni)
takson uprawiany [24]
kenofit, lokalnie zadomowiony [234]
Thuja occidentalis (żywotnik zachodni)
XL,3D
łuski, spód pędu
Łuski spodu pędów bez wyraźnego nalotu woskowego; są jaśniej zielone lub żółtozielone.
Thuja occidentalis (żywotnik zachodni)
XL,3D
łuski, górna strona pędu
Łuski boczne zwykle z zaokrąglonymi bokami i krótkimi, zakrzywionymi ku osi pędu końcami. Łuski środkowe z wyraźnymi, przeświecającymi wypukłymi gruczołkami żywicznymi.
Thuja occidentalis (żywotnik zachodni)
Pędy przewodnie spłaszczone i gęsto pokryte łuskami.
Thuja occidentalis (żywotnik zachodni)
3D
8-10 mm długości, zwykle z 3-5 parami łusek, z drobnymi hakowatymi przydatkami.
Najczęściej uprawiana tuja. Liczne odmiany różniące się siłą wzrostu, barwą liści; te mogą być trwale igiełkowate.
Thuja plicata (żywotnik olbrzymi)
Thuja gigantea
antropofit zadomowiony we florze Polski [24]
kenofit, lokalnie zadomowiony [234]
Thuja plicata
łuskowate liście, widok od spodu
Z wyraźnymi strefami białego nalotu woskowego.
Thuja plicata
Łuski ciemnozielone, silnie błyszczące (jak polakierowane). Boczne łuski zwykle dłuższe od środkowych, z długimi końcami, zwykle nie zakrzywionymi. Gruczołki żywiczne są wyraźniejsze na łuskach pędów przewodnich, na bocznych pędach zanikają.
Thuja plicata
Pędy przewodnie słabo spłaszczone i okrągłe w przekroju.
Do 12 mm długości, zwykle z 5-6 parami łusek, z większymi hakowatymi przydatkami.
Rzadko uprawiane okazałe drzewo parkowe. Także odmiany o różnej sile wzrostu i kształcie korony; ulistnienie może u nich być trwale igiełkowate (forma młodociana liści).

nomenklatura, etymologia ℹ️
poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Thuja [🔉 tu·ja](pl) żywotnik · tuja • (cz) zerav, túje (de) Lebensbaum m (en) red cedar, thuja, arbor-vite (fr) arbre-de-vie m (ru) туя
(lat. z gr.) thya (thyia), -ae f; thyon, -i n; θύον, θύα subst.
w starożytnej Grecji to nazwa drzewa cenionego dla intensywnie aromatycznego drewna i żywicy (sandarak) w ofiarnych kadzidłach; żywica używana do produkcji werniksów; Tetraclinis articulata (Vahl) Mast. (cyprzyk czteroklapowy) ≡ Callitris quadrivalvis Rich. et A. Rich. [459s1939]; obecnie gatunek ten nie należy do rodzaju żywotnik (Thuja) ale dał mu nazwę