Rośliny trujące i rośliny lecznicze charakteryzują się zawartością związków chemicznych oddziałujących na organizm człowieka. Ta ich właściwość była dostrzegana i wykorzystywana od czasów prehistorycznych. Granica pomiędzy lekiem a trucizną jest zwykle umowna. Ten sam związek chemiczny w zależności od dawki może wywoływać pożądane skutki terapeutyczne lub, zbyt silnie oddziałując, zaburza funkcje życiowe organizmu, czyli wywołuje zatrucie, a nawet może doprowadzić do zgonu. Przykładem jest naparstnica pupurowa (Digitalis purpurea). Liczba roślin leczniczych używanych historycznie w praktykach medycznych była w minionych wiekach zdecydowanie większa niż ich liczba współcześnie stosowana w medycynie oficjalnej.

Kategoria rośliny trujących w dzisiejszych czasach nie traci na znaczeniu. Wiedza o roślinach toksycznych jest istotna dla rolnictwa (żywienie zwierząt paszami z łąk i pastwisk), osób zbierających dzikie rośliny jadalne np. uprawiających hobby w rodzaju surwiwal oraz dla toksykologów i osób które uległy przypadkowemu zatruciu po zjedzeniu trujących roślin. Poniżej zestawione są silnie trujące rośliny i te słabiej trujące które z większym prawdopodobieństwem mogą być zagrożeniem dla zbierających dzikie owoce jadalne i dziko rosnące rośliny jadalne.

/

dziko rosnące rośliny jadalne · dziko rosnące owoce jadalne · zioła przyprawowe · rośliny lecznicze

duże zagrożenie przy zbieraniu dziko rosnących roślin jadalnych

Convallaria majalis (konwalia majowa)
silnie trująca jest cała roślina, ma liście podobne jak u czosnku niedzwiedziego (Allium ursinum) u którego jest jednak wyraźny zapach czosnku

Veratrum lobelianum (ciemiężyca zielona)
silnie, śmiertelnie trująca jest cała roślina, liście są podobne jak u czosnku niedzwiedziego (Allium ursinum) u którego jest jednak wyraźny zapach czosnku; silnie trująca jest też podobna ciemiężyca biała (Veratrum album)

Conium maculatum (szczwół plamisty)
jeden z silnie trujących przedstawicieli rodziny selerowatych (Apiaceae) roślina ma (zwłaszcza gdy więdnie) nieprzyjemny zapach mysiego moczu (określany też jako zapachpadliny)

Aethusa cynapium (blekot pospolity)
liście przypominają pietruszkę zwyczajną (Petroselinum crispum) (blekot rośnie też jako chwast ogrodowy), a nasiona kminek zwyczajnyB (Carum carvi)

 

duże zagrożenie przy zbieraniu dziko rosnących owoców jadalnych

Daphne mezereum (wawrzynek wilczełyko)
owoce skupione, przylegające do pędu są silnie trujące, podobnie jak i pozostałe części rośliny

Atropa bella-donna (pokrzyk wilcza jagoda)
silnie a nawet śmiertelnie trująca

Solanum nigrum (psianka czarna)
szczególnie trujące są niedojrzałe owoce

Solanum dulcamara (psianka słodkogórz)
szczególnie trujące są niedojrzałe owoce

Convallaria majalis (konwalia majowa)
silnie trująca jest cała roślina, w tym owoce

Actaea spicata (czerniec gronkowy)
słabo trująca jest cała roślina

Ligustrum vulgare (ligustr pospolity)
silnie trujące są owoce i liście

Taxus baccata (cis pospolity)
cała roślina jest śmiertelnie trująca za wyjątkiem kolorowej osnówki nasiona

Sambucus nigra (bez czarny)
słabo trujące są surowe niedojrzałe owoce i ich szypułki

Juniperus communis (jałowiec pospolity)
owoce i igły są trujące, w niewielkiej ilości wysuszone owoce są stosowane jako aromatyczna przyprawa

Viburnum opulus (kalina koralowa)
słabo trujące są wszystkie części rośliny

Lycium barbarum (kolcowój zwyczajny)
silnie trujące są niedojrzałe owoce, poza tym roślina słabo trująca

Bryonia alba (przestęp biały)
silnie trująca po spożyciu kilkunastu do kilkudziesięciu jagód, trujące są też inne części rośliny, podobnie u przestępu dwupiennego (Bryonia dioica)

 

inne trujące rośliny

Datura stramonium (bieluń dziędzierzawa)
silnie trująca jest cała roślina, w szczególności nasiona

Artemisia absinthium (bylica piołun)
silnie trujące liście i młode kwitnące pędy

Calla palustris (czermień błotna)
silnie trująca jest cała roślina

Genista tinctoria (janowiec barwierski)
silnie trująca jest cała roślina, szczególnie nasiona

Ranunculus sceleratus (jaskier jadowity)
cała roślina jest silnie trująca podobnie jak wiele innych gatunków z rodzaju jaskier (Ranunculus)

Viscum album (jemioła pospolita)
słabo trująca cała roślina

Caltha palustris (knieć błotna)
słabo trująca cała roślina, zjedzenie mało prawdopodobne z uwagi na silnie piekący i gorzki smak

Agrostemma githago (kąkol polny)
silnie trujące są nasiona, słabo reszta rośliny

Gratiola officinalis (konitrut błotny)
słabo trująca jest cała roślina

Oenanthe aquatica (kropidło wodne)
silnie trująca jest cała roślina

Frangula alnus (kruszyna pospolita)
silnie trujące są niedojrzałe owoce, liście i świeża kora

Hyoscyamus niger (lulek czarny)
silnie trująca jest cała roślina

Mentha pulegium (mięta polej)
silnie trująca cała roślina

Saponaria officinalis (mydlnica lekarska)
silnie trująca cała roślina

Digitalis purpurea (naparstnica pupurowa)
wszystkie części rośliny są silnie trujące; nieco mniej trujące są inne gatunki z rodzaju naparstnica (Digitalis)

Dryopteris filix-mas (nerecznica samcza)
silnie trujące są kłącza i ogonki podstawa liścia; prawdopodobnie toksyczne są inne gatunki z rodzaju nerecznica (Dryopteris)

Arum maculatum (obrazki plamiste)
szczególnie trujące jest świeże kłącze

Consolida regalis (ostróżeczka polna)
silnie trująca jest cała roślina

Delphinium elatum (ostróżka wyniosła)
silnie trująca podobnie jak i inne gatunki z rodzaju ostróżka (Delphinium), w tym ogrodowe

Equisetum palustre (skrzyp błotny)
szczególnie trujące są młode rośliny

Senecio vulgaris (starzec zwyczajny)
szczególnie trujący jest korzeń

Rhamnus catharticus (szakłak pospolity)
szczególnie trujące są niedojrzałe owoce

Cicuta virosa (szalej jadowity)
silnie trujące są korzeń i dolna część łodygi

Aconitum firmum (tojad mocny)
silnie trujące są wszystkie części rośliny

Euphorbia helioscopia (wilczomlecz obrotny)
trujący i drażniący sok mleczny, podobnie jak i u innych przedstawicieli rodzaju wilczomlecz (Euphorbia)

Tanacetum vulgare (wrotycz zwyczajny)
silnie trujące są wszystkie części rośliny

Anemone nemorosa (zawilec gajowy)
trujące są wszystkie części rośliny, podobnie jak i u innych przedstawicieli rodzaju zawilec (Anemone)

Ficaria verna (ziarnopłon wiosenny)
trujące są wszystkie części rośliny

Colchicum autumnale (zimowit jesienny)
silnie trująca jest cała roślina

Buxus sempervirens (bukszpan zwyczajny)
silnie trujące są wszystkie części rośliny

Helleborus niger (ciemiernik biały)
silnie trujące są wszystkie części rośliny

Aesculus hippocastanum (kasztanowiec zwyczajny)
silnie trujące są wszystkie części rośliny

Narcissus pseudonarcissus (narcyz trąbkowy)
silnie trujące są cebule, trujące liście i kwiaty

Ricinus communis (rącznik zwyczajny)
silnie trujące wszystkie części rośliny, szczególnie nasiona

Thuja occidentalis (żywotnik zachodni)
silnie trująca jest cała roślina

Tulipa (tulipan)
trujące są cebule

Cyclamen purpurascens (cyklamen purpurowy)
silnie trująca jest bulwka, w naturze niemal nie do spotkania (są tylko dwa znane stanowiska w Polsce) ale jest uprawiany jako roślina ozdobna

Laburnum anagyroides (złotokap zwyczajny)
silnie trująca jest cała roślina, szczególnie nasiona

Persica vulgaris (brzoskwinia zwyczajna)
silnie trujące są nasiona (wewnątrz pestki), podobnie w przypadku innych owocowych drzew pestkowych — czereśni, wiśni, śliw

ziemniak
silnie trujące są wszystkie części zielone

Linum usitatissimum (len zwyczajny)
silnie trujące są niedojrzałe nasiona, trująca jest cała roślina

Papaver somniferum (mak lekarski)
obecnie dopuszczone do uprawy odmiany praktycznie nie zawierają morfiny i innych silnie trujących opiatów

Nicotiana tabacum (tytoń szlachetny)
silnie trująca jest cała roślina, do zatrucia może np dojść przy stosowaniu wywaru z liści tytoniu jako środka owadobójczego, dawka śmiertelna nikotyny jest niska, to ledwie 0.8mg/kg masy ciała

Cannabis sativa (konopie siewne)
cała roślina jest silnie trująca, dawka śmiertelna THC to 30mg/kg masy ciała