Rośliny trujące i rośliny lecznicze charakteryzują się zawartością związków chemicznych oddziałujących na organizm człowieka. Ta ich właściwość była dostrzegana i wykorzystywana od czasów prehistorycznych. Granica pomiędzy lekiem a trucizną jest zwykle umowna. Ten sam związek chemiczny w zależności od dawki może wywoływać pożądane skutki terapeutyczne lub, zbyt silnie oddziałując, zaburza funkcje życiowe organizmu, czyli wywołuje zatrucie, a nawet może doprowadzić do zgonu. Przykładem jest naparstnica pupurowa (Digitalis purpurea). Liczba roślin leczniczych używanych historycznie w praktykach medycznych była w minionych wiekach zdecydowanie większa niż ich liczba współcześnie stosowana w medycynie oficjalnej.

Kategoria rośliny trujących w dzisiejszych czasach nie traci na znaczeniu. Wiedza o roślinach toksycznych jest istotna dla rolnictwa (żywienie zwierząt paszami z łąk i pastwisk), osób zbierających dzikie rośliny jadalne np. uprawiających hobby w rodzaju surwiwal oraz dla toksykologów i osób które uległy przypadkowemu zatruciu po zjedzeniu trujących roślin. Poniżej zestawione są silnie trujące rośliny i te słabiej trujące które z większym prawdopodobieństwem mogą być zagrożeniem dla zbierających dzikie owoce jadalne i dziko rosnące rośliny jadalne.

duże zagrożenie przy zbieraniu dziko rosnących roślin jadalnych

konwalia majowa (Convallaria majalis)
fu14/17
Convallaria majalis
konwalia majowa

silnie trująca jest cała roślina, ma liście podobne jak u czosnku niedzwiedziego (Allium ursinum) u którego jest jednak wyraźny zapach czosnku
zimowit jesienny (Colchicum autumnale) - liście
liście
fu3
Colchicu. autumnal.
zimowit jesienny

silnie trująca jest cała roślina, liście mogą przypominać czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum) u którego jest jednak wyraźny zapach czosnku
ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum)
f
Veratru. lobelianum
ciemiężyca zielona

silnie, śmiertelnie trująca jest cała roślina, liście są podobne jak u czosnku niedzwiedziego (Allium ursinum) u którego jest jednak wyraźny zapach czosnku; silnie trująca jest też podobna ciemiężyca biała (Veratrum album)
szczwół plamisty (Conium maculatum)
fa
Conium maculatum
szczwół plamisty

jeden z silnie trujących przedstawicieli rodziny selerowatych (Apiaceae) roślina ma (zwłaszcza gdy więdnie) nieprzyjemny zapach mysiego moczu (określany też jako zapach padliny)
objaśnienie skrótów

duże zagrożenie przy zbieraniu dziko rosnących owoców jadalnych
wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)
fu2/1
Daphne mezereum
wawrzyn. wilczełyk.

owoce skupione, przylegające do pędu są silnie trujące, podobnie jak i pozostałe części rośliny
pokrzyk wilcza jagoda (Atropa bella-donna)
f
Atropa bella-donna
pokrz. wilcza jagod.

silnie a nawet śmiertelnie trująca
psianka czarna (Solanum nigrum)
f1 fa
Solanum nigrum
psianka czarna

szczególnie trujące są niedojrzałe owoce
psianka słodkogórz (Solanum dulcamara)
fu/1
Solanu. dulcamara
psianka słodkogórz

szczególnie trujące są niedojrzałe owoce
konwalia majowa (Convallaria majalis)
fu14/17
Convallaria majalis
konwalia majowa

silnie trująca jest cała roślina, w tym owoce
czerniec gronkowy (Actaea spicata)
fu
Actaea spicata
czerniec gronkowy

słabo trująca jest cała roślina
ligustr pospolity (Ligustrum vulgare)
fau2/2
Ligustrum vulgare
ligustr pospolity

silnie trujące są owoce i liście
wiciokrzew pospolity (Lonicera xylosteum)
fu
Lonicera xylosteum
wiciokrze. pospolity

owoce są silnie trujące
cis pospolity (Taxus baccata)
fu45/42
Taxus baccata
cis pospolity

cała roślina jest śmiertelnie trująca za wyjątkiem kolorowej osnówki nasiona
bez czarny (Sambucus nigra)
fu27/31
Sambucus nigra
bez czarny

słabo trujące są surowe niedojrzałe owoce i ich szypułki
jałowiec pospolity (Juniperus communis)
f2 fu29/32
Juniperu. communi.
jałowiec pospolity

owoce i igły są trujące, w niewielkiej ilości wysuszone owoce są stosowane jako aromatyczna przyprawa
kalina koralowa (Viburnum opulus)
fu12/15
Viburnum opulus
kalina koralowa

słabo trujące są wszystkie części rośliny
kolcowój zwyczajny (Lycium barbarum)
fau
Lycium barbarum
kolcowój zwyczajny

silnie trujące są niedojrzałe owoce, poza tym roślina słabo trująca
przestęp biały (Bryonia alba)
fa
Bryonia alba
przestęp biały

silnie trująca po spożyciu kilkunastu do kilkudziesięciu jagód, trujące są też inne części rośliny, podobnie u przestępu dwupiennego (Bryonia dioica)
objaśnienie skrótów

inne trujące rośliny

bieluń dziędzierzawa (Datura stramonium)
fa
Datura stramonium
bielu. dziędzierzaw.

silnie trująca jest cała roślina, w szczególności nasiona
bylica piołun (Artemisia absinthium)
fau/2
Artemisi. absinthiu.
bylica piołun

silnie trujące liście i młode kwitnące pędy
czermień błotna (Calla palustris)
fu
Calla palustris
czermień błotna

silnie trująca jest cała roślina
glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus)
f
Chelidonium majus
glistn. jaskółcze zie.

trująca jest cała roślina
janowiec barwierski (Genista tinctoria)
fu/1
Genista tinctoria
janowiec barwierski

silnie trująca jest cała roślina, szczególnie nasiona
jaskier jadowity (Ranunculus sceleratus)
f
Ranuncul. scelerat.
jaskier jadowity

cała roślina jest silnie trująca podobnie jak wiele innych gatunków z rodzaju jaskier (Ranunculus)
jemioła pospolita (Viscum album)
f3 f
Viscum album
jemioła pospolita

słabo trująca cała roślina
knieć błotna (Caltha palustris)
f4 fu8/9
Caltha palustris
knieć błotna

słabo trująca cała roślina, zjedzenie mało prawdopodobne z uwagi na silnie piekący i gorzki smak
kąkol polny (Agrostemma githago)
fau/2
Agrostemm. githag.
kąkol polny

silnie trujące są nasiona, słabo reszta rośliny
konitrut błotny (Gratiola officinalis)
f
Gratiola officinalis
konitrut błotny

słabo trująca jest cała roślina
kropidło wodne (Oenanthe aquatica)
f
Oenanthe aquatica
kropidło wodne

silnie trująca jest cała roślina
kruszyna pospolita (Frangula alnus)
fu4/5
Frangula alnus
kruszyna pospolita

silnie trujące są niedojrzałe owoce, liście i świeża kora
lulek czarny (Hyoscyamus niger)
fa
Hyoscyamus niger
lulek czarny

silnie trująca jest cała roślina
mięta polej (Mentha pulegium)
f
Mentha pulegium
mięta polej

silnie trująca cała roślina
mydlnica lekarska (Saponaria officinalis)
fu3/3
Saponari. officinalis
mydlnica lekarska

silnie trująca cała roślina
naparstnica pupurowa (Digitalis purpurea)
fau16/31
Digitalis purpurea
naparstni. pupuro.

wszystkie części rośliny są silnie trujące; nieco mniej trujące są inne gatunki z rodzaju naparstnica (Digitalis)
nerecznica samcza (Dryopteris filix-mas)
fu6/15
Dryopteris filix-mas
nerecznica samcza

silnie trujące są kłącza i ogonki podstawa liścia; prawdopodobnie toksyczne są inne gatunki z rodzaju nerecznica (Dryopteris)
obrazki plamiste (Arum maculatum)
fu
Arum maculatum
obrazki plamiste

szczególnie trujące jest świeże kłącze
ostróżeczka polna (Consolida regalis)
fau
Consolida regalis
ostróżeczka polna

silnie trująca jest cała roślina
ostróżka wyniosła (Delphinium elatum)
f3 fu5/13
Delphinium elatum
ostróżka wyniosła

silnie trująca podobnie jak i inne gatunki z rodzaju ostróżka (Delphinium), w tym ogrodowe
skrzyp błotny (Equisetum palustre)
f
Equisetum palustre
skrzyp błotny

szczególnie trujące są młode rośliny
starzec zwyczajny (Senecio vulgaris)
fa
Senecio vulgaris
starzec zwyczajny

szczególnie trujący jest korzeń
szakłak pospolity (Rhamnus cathartica)
fu
Rhamnu. cathartica
szakłak pospolity

szczególnie trujące są niedojrzałe owoce
szalej jadowity (Cicuta virosa)
f
Cicuta virosa
szalej jadowity

silnie trujące są korzeń i dolna część łodygi
śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis)
fu4
Galanthus nivalis
śnieżycz. przebiśni.

silnie trujące są cebulki
tojad mocny (Aconitum firmum)
f2 fu4/5
Aconitum firmum
tojad mocny

silnie trujące są wszystkie części rośliny
wilczomlecz obrotny (Euphorbia helioscopia)
fa
Euphorb. helioscop.
wilczomlec. obrotny

trujący i drażniący sok mleczny, podobnie jak i u innych przedstawicieli rodzaju wilczomlecz (Euphorbia)
wrotycz pospolity (Tanacetum vulgare)
fu2/2
Tanacetum vulgare
wrotycz pospolity

silnie trujące są wszystkie części rośliny
zawilec gajowy (Anemone nemorosa)
fu35/11
Anemone nemorosa
zawilec gajowy

trujące są wszystkie części rośliny, podobnie jak i u innych przedstawicieli rodzaju zawilec (Anemone)
ziarnopłon wiosenny (Ficaria verna)
fu2/2
Ficaria verna
ziarnopło. wiosenny

trujące są wszystkie części rośliny
zimowit jesienny (Colchicum autumnale)
fu3
Colchicu. autumnal.
zimowit jesienny

silnie trująca jest cała roślina
bukszpan wieczniezielony (Buxus sempervirens)
u11/5
Buxu. sempervirens
buksz. wiecznieziel.

silnie trujące są wszystkie części rośliny
ciemiernik biały (Helleborus niger)
u6/7
Helleborus niger
ciemiernik biały

silnie trujące są wszystkie części rośliny
kasztanowiec pospolity (Aesculus hippocastanum)
fau13/15
Aescu. hippocastan.
kasztanow. pospoli.

silnie trujące są wszystkie części rośliny
narcyz trąbkowy (Narcissus pseudonarcissus)
u
Narci. pseudonarci.
narcyz trąbkowy

silnie trujące są cebule, trujące liście i kwiaty
rącznik zwyczajny (Ricinus communis)
u4/5
Ricinus communis
rącznik zwyczajny

silnie trujące wszystkie części rośliny, szczególnie nasiona
żywotnik zachodni (Thuja occidentalis)
u59/57
Thuja occidentalis
żywotnik zachodni

silnie trująca jest cała roślina
tulipan (Tulipa)
u186/36
Tulipa
tulipan

trujące są cebule
cyklamen purpurowy (Cyclamen purpurascens)
fau
Cycla. purpurasce.
cyklame. purpurow.

silnie trująca jest bulwka, w naturze niemal nie do spotkania (są tylko dwa znane stanowiska w Polsce) ale jest uprawiany jako roślina ozdobna
złotokap pospolity (Laburnum anagyroides)
fau4/4
Laburn. anagyroide.
złotokap pospolity

silnie trująca jest cała roślina, szczególnie nasiona
brzoskwinia zwyczajna (Persica vulgaris)
u7/4
Persica vulgaris
brzoskwin. zwyczaj.

silnie trujące są nasiona (wewnątrz pestki), podobnie w przypadku innych owocowych drzew pestkowych — czereśni, wiśni, śliw
psianka ziemniak (Solanum tuberosum)
u
Solanu. tuberosum
psianka ziemniak

silnie trujące są wszystkie części zielone
len zwyczajny (Linum usitatissimum)
u
Linu. usitatissimum
len zwyczajny

silnie trujące są niedojrzałe nasiona, trująca jest cała roślina
mak lekarski (Papaver somniferum)
u2/1
Papave. somniferu.
mak lekarski

obecnie dopuszczone do uprawy odmiany praktycznie nie zawierają morfiny i innych silnie trujących opiatów
tytoń szlachetny (Nicotiana tabacum)
u
Nicotiana tabacum
tytoń szlachetny

silnie trująca jest cała roślina, do zatrucia może np dojść przy stosowaniu wywaru z liści tytoniu jako środka owadobójczego, dawka śmiertelna nikotyny jest niska, to ledwie 0.8mg/kg masy ciała
konopie siewne (Cannabis sativa)
u
Cannabis sativa
konopie siewne

cała roślina jest silnie trująca, dawka śmiertelna THC to 30mg/kg masy ciała
objaśnienie skrótów