por

czosnek por · por · Allium porrum L. ·
Allium ampeloprasum L. var. porrum (L.) Gay

uprawa

Masa tysiąca nasion wynosi 2.5-2.9g, w jednym gramie znajduje się 350-400 nasion.

Nasiona zachowują zdolność kiełkowania przez 2-4 lata.

Allium porrum (czosnek por)
odm. Carentan 3 XL
Allium porrum (czosnek por)
Por najczęściej jest uprawiany z rozsady. Może być uprawiany z siewu do gruntu na miejsce stałe. Amatorsko bywa rozmnażany przez cebulki boczne tworzone w specyficznych warunkach.

space

Uprawa z rozsady wygląda podobnie jak w przypadku cebuli. Produkcja rozsady trwa 8-16 tygodni i wysadza się ją w okresie od kwietnia do lipca. Lepsze wyniki uzyskuje się sadząc starszą rozsadę niż młodą. Może być nawet grubości ołówka.

space

Przed sadzeniem rozsady należy ją zahartować. Korzenie i liście nie powinny być skracane, bo obniża to plon.

Rozstawa rzędów wynosi 30-45 cm. Gęstość w rzędzie zależy od przeznaczenia uprawy. Przy wczesnym zbiorze pęczkowym odległość roślin wynosi 7-10 cm, przy późniejszym 12-15 cm, dla porów zimujących stosuje się odległość 15-20 cm.

space

Przy uprawie z siewu na miejsce stałe nasiona wysiewa się od końca marca do końca kwietnia, w rozstawie rzędów 30-45 cm. Uzyskane w ten sposób cebule pora są krótsze a plon niższy niż w przypadku uprawy z rozsady.

space

Uprawa z cebulek jest ciekawostką dla amatorów. Dla uzyskania cebulek bocznych, w drugim roku uprawy usuwa się pęd kwiatostanowy. Cebulki używa się do rozmnażania wegetatywnego podobnie jak w przypadku prawdopodobnego dzikiego przodka pora - cebuli perłowej (Allium ampeloprasum).

zmianowanie

Por, ze względu na wspólne choroby, nie powinien być uprawiany po innych warzywach cebulowych.

space

Por może być uprawiany współrzędnie z marchwią i pietruszką na wczesny zbiór pęczkowy, rzodkiewką lub sałatą. Najlepiej gdy te warzywa są uprawiane w międzyrzędziach pora.

wymagania

Allium porrum
Wymagania cieplne są niskie. Najlepiej rośnie w temperaturze kilkunastu °C. W temperaturach powyżej 20°C nie przyrasta. Wyrośnięte rośliny są odporne na spadki temperatury poniżej zera. Niektóre odmiany mogą zimować w gruncie, pod okrywą śnieżną, znosząc temperaturę do -15°C. Przy długotrwałych chłodach i długim dniu mogą wytwarzać pędy kwiatostanowe w pierwszym roku wegetacji.

space

Optymalne są gleby średnio zwięzłe, o dobrej strukturze. Odczyn zbliżony do obojętnego. Wymagania nawozowe są wysokie.

space

zbiór i przechowywanie

Allium porrum
młode rośliny
Zbiór przeprowadza się w różnych terminach zależnie od zamierzonego sposobu użytkowania. Możliwości to:
· zbiór młodych roślin na bezpośrednie spożycie latem i jesienią,
· zbiór na użytek zimowy przeprowadza się przed zamarznięciem gleby, w listopadzie, można je przechowywać w temperaturze zbliżonej do zera przesypane wilgotnym piaskiem lub zadołowane
· zbiór pozimowy wczesny przeprowadza się w marcu/kwietniu, w tym czasie rośliny jeszcze nie regenerują się i nie przyrastają po zimowaniu,
· zbiór pozimowy późny można przeprowadzać na początku maja, najdalej do połowy maja (nim zaczną tworzyć pęd kwiatostanowy), w tym czasie rośliny są zregenerowane po zimie i mogą znacznie urosnąć.

Pory podkopuje się, usuwa zewnętrzne uszkodzone i zażółcone liście, skraca korzenie i liście.

wartość

Por jest używany głównie jako warzywo przyprawowe.

space

Zawiera sporo fosforu i wapnia. Witamin niewiele.

odmiany

Są dwie zasadnicze grupy odmian: przeznaczone do uprawy letniej i do uprawy jako poplon zimujący.

space

Odmiany zimowe mają dłuższy okres wegetacji (150-170 dni) i mogą zimować pod okrywą śnieżną.

Analiza dostępności nasion (form i odmian #7):
• bez odmiany · ‘Bartek’ · ‘Bluventia’ · ‘Bulgaarse Reuzen, Starozagórski Kamush’ (wczesny) · ‘Golem’ (wczesny) · ‘Jolant’ · ‘Juhas’ (średniopóźny) · ‘Parizade’ (wczesny)

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.A015.bl - Allium porrum (czosnek por)
bl.A015
leg. Barbara Łotocka #3
znalezisko 20050600.4.bl
bl.050600-4
leg. Barbara Łotocka #3
znalezisko 20050710.4.bl
bl.050710-4
leg. Barbara Łotocka #1