klucz do oznaczania uwagi
po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony
legenda: nazwa pozycji klucza *alternatywy dla tej pozycji · do pozycji w szablonie klucza: (sz) · powrót z szablonu klucza: (kl)
kwiaty niebieskie (u uprawnych także inne)
(sz) * kwiaty purpurowe, różowe, żółte lub białe
Centaurea montana (chaber górski)
Centaurea mollis (chaber miękkowłosy)
Centaurea cyanus (chaber bławatek)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przydatki listków okrywy w postaci obrzeża z ząbkami/frędzlami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
kwiaty purpurowe, różowe, żółte lub białe
(sz) * kwiaty niebieskie (u uprawnych także inne)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Listki okrywy zakończone krótko zbiegającym przydatkiem.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście łodygowe zbiegające; łodygi szeroko oskrzydlone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
korona bez siedzących gruczołków
(sz) * korona z zewnątrz gruczołowato owłosiona
Centaurea solstitialis (chaber wełnisty)
Centaurea solstitialis (chaber wełnisty)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Pappus 2×dłuższy od niełupki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
korona z zewnątrz gruczołowato owłosiona
(sz) * korona bez siedzących gruczołków
Centaurea melitensis (chaber maltański)
Centaurea melitensis (chaber maltański)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Pappus równie długi jak niełupka.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Roślina jednoroczna lub dwuletnia z regionu śródziemnomorskiego. Z terenu Polski dwa udokumentowane zawleczenia w pierwszej połowie XX w.
kwiaty białe, czerwonofioletowe lub różowe
(sz) * kwiaty jasnożółte
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Liście łodygowe niezbiegające; łodygi nie oskrzydlone.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
Centaurea diffusa
Centaurea diffusa
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Listki okrywy zakończone krótkim 1.5-3 (4) mm długim cierniem, po bokach z 3-4 grubymi ościstymi frędzlami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Miejsca ruderalne przy torach, przydroża.
kwiaty różowofioletowe, czerwonofioletowe, rzadko białe
(sz) * kwiaty białawe lub różowawe
Centaurea calcitrapa (chaber kolący)
Centaurea calcitrapa (chaber kolący)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Końcowy cierń na środkowych listkach okrywy 10-20 mm długości, w nasadzie z obu stron z 2-4 drobnymi ośćmi.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
środkowe listki okrywy nie zakończone cierniem
(sz) * środkowe listki okrywy zakończone cierniem
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
koszyczki duże, ok. 20 mm średnicy), nieliczne
(sz) * koszyczki mniejsze, liczne
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Listki okrywy bez wyraźnych bruzd na zewnętrznej stronie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przydatki niecałkowicie zakrywają zieloną część listków okrywy
(sz) * przydatki całkowicie zakrywają zieloną część listków okrywy
Centaurea scabiosa (chaber driakiewnik)
Centaurea scabiosa (chaber driakiewnik)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Centaurea scabiosa L. (chaber driakiewnik)
wystepowanie - Centaurea scabiosa (chaber driakiewnik)
syn. Colymbada scabiosa (L.) Holub · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Suche murawy, zbocza, przydroża, skraje lasów.
przydatki całkowicie zakrywają zieloną część listków okrywy
(sz) * przydatki niecałkowicie zakrywają zieloną część listków okrywy
Centaurea alpestris
Centaurea alpestris (chaber alpejski)
Centaurea alpestris
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Po każdej stronie przydatka 15-25 frędzli, długości 4-6 mm; frędzle brązowe.
 ▶ Centaurea alpestris Hegetschw. (chaber alpejski)
wystepowanie - Centaurea alpestris (chaber alpejski)
syn. Centaurea scabiosa L. ssp. alpestris (Hegetschw.) Nyman · rodzimy takson flory Polski [491]
kwiaty prawie czarnopurpurowe; frędzle jasnobrązowe do srebrzystych
(sz) * kwiaty purpurowe
Centaurea kotschyana (chaber Kotschyego)
Centaurea kotschyana (chaber Kotschyego)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Listki okrywy z widocznymi brodawkowanymi żyłkami na zewnętrznej stronie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przydatki środkowych listków okrywy ciemnobrązowe do czarnych; okrywa 7-9 mm średnicy
(sz) * przydatki środkowych listków okrywy jasne słomkowożółte; okrywa 2-4 mm średnicy
Centaurea stoebe (chaber nadreński)
Centaurea stoebe (chaber nadreński)
 ▶ Centaurea stoebe L. (chaber nadreński)
wystepowanie - Centaurea stoebe (chaber nadreński)
syn. Centaurea rhenana Boreau ssp. rhenana · Centaurea rhenana Boreau s.str. · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Suche murawy, zbocza, przydroża, tereny ruderalne.
przydatki środkowych listków okrywy jasne słomkowożółte; okrywa 2-4 mm średnicy
(sz) * przydatki środkowych listków okrywy ciemnobrązowe do czarnych; okrywa 7-9 mm średnicy
Centaurea diffusa
⊛ Miejsca ruderalne przy torach, przydroża.
liście niepodzielone lub jedynie dolne pierzasto klapowane do pierzastodzielnych
(sz) * wszystkie liście pierzastodzielne lub pierzastosieczne
przydatki okrągłe, niepodzielone
(sz) * przydatki grzebieniaste, wydłużone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Niełupki bez pappusu.
pędy nierozgałęzione lub tylko w górze z krótkimi gałązkami
(sz) * pędy już w dolnej połowie bogato, rózgowato rozgałęzione, z długimi gałązkami
Centaurea jacea
Centaurea jacea
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Środkowe i górne liście łodygowe podługowate do jajowato lancetowatych, szorstkie, omszone lub cienko, przylegająco, pajęczynowato owłosione i łysiejące albo pozornie nagie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
⊛ Łąki, pastwiska, murawy przydrożne, zarośla i skraje lasów.
pędy już w dolnej połowie bogato, rózgowato rozgałęzione, z długimi gałązkami
(sz) * pędy nierozgałęzione lub tylko w górze z krótkimi gałązkami
Centaurea pannonica (chaber pannoński)
Centaurea pannonica (chaber pannoński)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Środkowe i górne liście łodygowe równowąsko lancetowate do równowąskich, gładkie lub słabo szorstkie, zwykle dość gęsto, przylegająco, pajęczynowato do filcowato owłosionych, z wiekiem łysiejące.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Centaurea pannonica (Heuff.) Hayek (chaber pannoński)
syn. Centaurea jacea L. ssp. angustifolia Gremli · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Suche murawy, skraje lasów, nasypy kolejowe.
przydatki grzebieniaste, wydłużone
(sz) * przydatki okrągłe, niepodzielone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Niełupki z wyraźnym pappusem lub bez niego.
boczne frędzle przydatku środkowych listków okrywy nieregularnie pozrastane w grupy
(sz) * frędzle przydatku środkowych listków okrywy regularnie grzebieniasto podzielone, niezrośnięte ze sobą
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· niepodzielona część przydatku jajowata do okrągłej, często ponad 2 mm szerokości.
frędzle przydatku środkowych listków okrywy regularnie grzebieniasto podzielone, niezrośnięte ze sobą
(sz) * boczne frędzle przydatku środkowych listków okrywy nieregularnie pozrastane w grupy
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· niepodzielona część przydatku równowąska, lancetowata, jajowata do trójkątnej, przeważnie poniżej 2 mm szerokości.
Centaurea oxylepis (chaber ostrołuskowy)
Centaurea oxylepis (chaber ostrołuskowy)
Centaurea oxylepis (chaber ostrołuskowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przydatki środkowych listków okrywy w zarysie wąskotrójkątne, łukowato odgięte od okrywy, końcowy frędzel stosunkowo długi, dłuższy od bocznych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Centaurea oxylepis (Wimm. et Grab.) Hayek (chaber ostrołuskowy)
wystepowanie - Centaurea oxylepis (chaber ostrołuskowy)
chaber łuskowy · syn. Centaurea macroptilon Borbás ssp. oxylepis (Wimm. et Grab.) Soó · Centaurea oxylepis Wimm. et Grab. · rodzimy takson flory Polski [491]
⊛ Łąki, skraje zarośli.
niełupki z wyraźnym pappusem
(sz) * niełupki bez pappusu
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przydatki środkowych listków okrywy w zarysie lancetowate do szeroko jajowatych, odgięte od okrywy; część niepodzielona lancetowata do równowąskiej, rzadziej jajowata, końcowy frędzel wyraźnie dłuższy od bocznych.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przydatki wewnętrznych listków okrywy oglądanej z boku przeważnie przykryte przez przydatki środkowych listków
(sz) * przydatki wewnętrznych listków okrywy oglądanej z profilu przeważnie nieprzykryte przydatkami środkowych listków
Centaurea pseudophrygia (chaber perukowy)
Centaurea pseudophrygia (chaber perukowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· niepodzielona część przydatku, w najszerszym miejscu u nasady (0.4) 0.5-1.2 (1.7) mm szerokości, ku górze ± płynnie zwężona;
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Centaurea pseudophrygia C.A. Mey. (chaber perukowy)
wystepowanie - Centaurea pseudophrygia (chaber perukowy)
syn. Centaurea phrygia L. ssp. pseudophrygia (C.A. Mey.) Gugler · Centaurea elatior (Gaud.) Hayek · rodzimy takson flory Polski [491]
przydatki wewnętrznych listków okrywy oglądanej z profilu przeważnie nieprzykryte przydatkami środkowych listków
(sz) * przydatki wewnętrznych listków okrywy oglądanej z boku przeważnie przykryte przez przydatki środkowych listków
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· niepodzielona część przydatku, w najszerszym miejscu u nasady (0.6) 0.8-1.9 (2.3) mm szerokości;
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
przydatki nagle zwężone w kończyk
(sz) * przydatki stopniowo zwężone w kończyk
Centaurea phrygia (chaber austriacki)
Centaurea phrygia (chaber austriacki)
Centaurea phrygia (chaber austriacki)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przydatki środkowych listków okrywy przeważnie czarne, z szerokiej dolnej części często ± nagle zwężone w końcową wygiętą część.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Centaurea phrygia L. (chaber austriacki)
wystepowanie - Centaurea phrygia (chaber austriacki)
chaber frygijski · syn. Centaurea austriaca Willd. · Centaurea phrygia L. ssp. phrygia · rodzimy takson flory Polski [491]
przydatki stopniowo zwężone w kończyk
(sz) * przydatki nagle zwężone w kończyk
Centaurea oxylepis (chaber ostrołuskowy)
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· Przydatki środkowych listków okrywy brązowe do czarnych, przeważnie ze stosunkowo wydłużoną trójkątną dolną częścią, stopniowo zwężoną w końcową wygiętą część.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony
 ▶ Centaurea oxylepis (Wimm. et Grab.) Hayek (chaber ostrołuskowy)
wystepowanie - Centaurea oxylepis (chaber ostrołuskowy)
chaber łuskowy · syn. Centaurea macroptilon Borbás ssp. oxylepis (Wimm. et Grab.) Soó · Centaurea oxylepis Wimm. et Grab. · rodzimy takson flory Polski [491]
uwagi

Chabry nie są proste w oznaczaniu z uwagi na znaczną wielopostaciowość wielu gatunków, niesporadyczne tworzenie mieszańców i introgresję.

Podobnie jak w innych temu podobnych rodzajach, przy oznaczaniu należy przyjrzeć się większej liczbie egzemplarzy z danej populacji. W przypadku występowania kilku gatunków na danym terenie należy je zidentyfikować aby móc łatwiej odróżniać możliwe mieszańce.

Dla uproszczenia klucza pominięte są liczne ujęte w czekliście efemerofity. Prawdopodobieństwo ich napotkania w Polsce jest bliskie zeru.

literatura · references
specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈
ta strona być może używa ciasteczek (cookies), korzystając z niej akceptujesz ich użycie — więcej informacji