atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24][491]

Cornus sanguinea L. [🔉 kor·nus san·gwi·ne·a]

dereń świdwa, świdwa
Swida sanguinea (L.) Opiz · Thelycrania sanguinea (L.) Fourr
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
20.09.1992, okolice Goleszowa; copyright © by Antoni Mielnikow
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
kwiatostan, liście
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
kwiaty
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
pąk wierzchołkowy
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
pąki boczne
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
pąk boczny, blizna liściowa
Cornus sanguinea
liście
Cornus sanguinea
liście jesienią
Cornus sanguinea
liście jesienią
Cornus sanguinea
kora na pniu o średnicy ok.15 cm
Krzew lub niskie drzewo (5 – 10 m wysokości). Gałęzie przewieszają się i stykając z ziemią ukorzeniają się; tworzone są też liczne odrosty korzeniowe.

space

Liście szerokojajowate; obustronnie zielone i owłosione; spodem zielone do jasnozielonych, największe z 3 – 5 parami nerwów bocznych, ostatnia para odchodzi w połowie blaszki liściowej.

space

Owoce granatowe do granatowoczarnych, biało kropkowane, kuliste, ok. 6 mm średnicy, gałązki owocostanu czerwone; owoce dojrzewają we wrześniu, chętnie są zjadane przez ptaki. Pestki kuliste lub od góry nieco spłaszczone.

space

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Cornus sanguinea (dereń świdwa)
Cornus sanguinea
pokrój
ekologiczne liczby wskaźnikowe Cornus sanguinea (dereń świdwa)
Częsty, na północy Polski rzadziej.

space

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Cornus sanguinea (dereń świdwa)
🌱
Rzadko uprawiany jako krzew ozdobny nie jest zbyt atrakcyjny i kłopotliwy z racji licznych odrostów korzeniowych; stosowany do rekultywacji i zadrzewiania trudnych terenów (zbocza, zadrzewienia przydrożne).

space

Odmiana ‘Midwinter Fire’ ('Winter Beauty', 'Winter Flame') przy dobrym nasłonecznieniu ma zimą tegoroczne pędy stosunkowo jaskrawe żółte-pomarańczowo-czerwone, wyróżnia się też powolnym wzrostem i niewielką wysokością (do 2 m), jesienią wybarwia liście żółto i pomarańczowo.

atrakcyjne przebarwienie liści jesienią
wysokość: do 6 (10) m
kwitnienie: od maja do czerwca

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ⛅ półcieniste • ↭ ekspansywny
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • gleba dostatecznie wilgotna • gleba stale wilgotna do podmokłej
☷ gleba: niskie wymagania • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje zasadową
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — półcień lub umiarkowane słońce • woda — gleba sucha lub gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe lub miejsce wybitnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże żyzne

W pełni mrozoodporny.

space

Dobrze rośnie w pełnym słońcu, także na suchych stanowiskach. Cienioznośny.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [przelegują; przeważnie wymagają 1 – 2 letniej stratyfikacji]
przez sadzonki pędowe zdrewniałe [gatunek i silnie rosnące odmiany, wprost do gruntu]
przez odkłady [zwykłe lub kopczykowanie]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #7) analiza dostępności roślin

  • ▫  ‘Anny's Winter Orange — zimą pędy ciemnopomarańczowe, a w górze jasne koralowoczerwone; liście błyszczące zielone, jesienią pomarańczowożółte; 1.5 m wysokości [1995]
  • ○  C. hasseiCompressa — wolnorosnąca, do 2.5 m wysokości, przeważnie niższe, pokrój kolumnowy; ulistnienie gęste, liście drobne, szerokojajowate, błyszczące ciemnozielone, pomarszczone [ok. 1960] #2
  • ○  ‘Compressa’ (C. hassei) — wolnorosnąca, do 2.5 m wysokości, przeważnie niższe, pokrój kolumnowy; ulistnienie gęste, liście drobne, szerokojajowate, błyszczące ciemnozielone, pomarszczone [ok. 1960] #2
  • ▫  ‘Green Light — silnierosnąca, do 1.5 m; pędy zimą jasnozielone, w górze brunatnoczerwone; liście nieco lśniące, zielone [1995]
  • ▫  ‘Magic Flame — pędy zimą jaskrawopomarańczowe; liście czerwono-pomarańczowe
  • ○  ‘Midwinter Fire — zimą pędy pomarańczowożółte, w górze czerwone; liście początkowo nieco brązowe, potem słabo błyszczące, zielone; ok. 2 m wysokości [1990] #2
  • ▫  ‘Tiffany — pędy zimą jaskrawopomarańczowe
  • ○  ‘Winter Beauty — młode pędy zimą jasne pomarańczowożółte, w górze czerwone; liście nieco lśniące, zielone, na przyrostach brązowe, jesienią pomarańczowożółte; ok. 175 cm wysokości [ok. 1980] #2
Liście spodem owłosione odstająco, z przewagą włosków niepodzielonych, dwudzielne nielicznie na brzegu blaszki, włoski proste lub kędzierzawe.

Nieczęsto na terenie całego kraju.

Liście spodem przylegająco owłosione, włoski krótkie (0.4-0.6 mm długości), dwuramienne o ramionach równej długości, prosto ułożonych.

Na południu kraju.

Cornus sanguinea ssp. hungarica · dereń świdwa węgierski

Swida hungarica
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Liście spodem odstająco owłosione, włoski stosunkowo długie (0.4-1 mm długości), dwuramienne o ramionach różnej długości, jedno z ramion zwykle odstające i ±zgięte.

Częsty na terenie całego kraju.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20040524.2.mo - Cornus sanguinea (dereń świdwa); Poznań, Las Marceliński
040524-2
leg. Błażej Gierczyk
/Poznań, Las Marceliński/ #3
znalezisko 20031206.6.bl - Cornus sanguinea (dereń świdwa); Warszawa
031206-6
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa/ #4
znalezisko 20150404.3.15 - Cornus sanguinea (dereń świdwa); Arboretum Kórnik
150404-3
leg. Marek Snowarski
/Arboretum Kórnik/ #2
znalezisko 20150404.5.15 - Cornus sanguinea (dereń świdwa); Arboretum Kórnik
150404-5
leg. Marek Snowarski
/Arboretum Kórnik/
/‘Flaviramea’/ #1

nomenklatura, etymologia ℹ️
poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Cornus sanguinea L. [🔉 kor·nus san·gwi·ne·a]Swida sanguinea (L.) Opiz, Thelycrania sanguinea (L.) Fourr(pl) dereń świdwa · świdwa
(lat.) cornus, -ī f verb.
starorzymska nazwa derenia (dereń jadalny (Cornus mas); ten sam rdzeń co "cornu, -us" róg, nazwa odnosi się do twardości drewna