takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
· ochrona częściowa (2.197)
· Czerwona Lista — EN–zagrożony

Gypsophila paniculata L.

łyszczec wiechowaty gipsówka wiechowata
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)

23.06.2012, ogród, Wrocław; copyright © by Marek Snowarski

Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)

cv. Bristol Fairy

Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)

cechy charakterystyczne

Okazała bylina, 60-100cm wysokości; bogato rozgałęziona od nasady lub wyżej, ±kulista w pokroju.

space

Kwiatostan bogato rozgałęziony i stosunkowo luźny. Kwiaty drobne; kielich 1.5-2(2.5)mm długości, płatki korony 2.5-3(4) długości; brzegiem lub początkowo zaróżowione. Szypułki kwiatów i kielichy nagie, zwykle bez gruczołków.

space

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. 2.197 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą.
wystepowanie
o mapie występowania
Rzadka na naturalnych stanowiskach w Polsce, głównie występuje w południowo-wschodniej Europie i dalej w rejonie kaukaskim i Azji Środkowej. U nas na wydmach, w widnych borach i na zboczach; na ciepłych stanowiskach, na piaskach. Poza tym uprawiana bylina ozdobna.

Statusy czerwonej listy 2016r. [311]:

EN – zagrożony.
Takson nie był ujęty na poprzedniej (2006r.) czerwonej liście

Podstawy przyznania kategorii zagrożenia:
B2. obszar zasiedlony (AOO) <500km2:
a) silnie pofragmentowany lub liczba stanowisk ≤5
b) obserwowane, szacowane lub spodziewane jest ciągłe zmniejszanie się wielkości:
– (iii) powierzchni, zasięgu i/lub jakości siedliska
– (iv) liczby stanowisk lub subpopulacji

C. populacja niewielka z trendem spadkowym, liczba osobników generatywnych <2500.
C2. obserwowany, szacowany, spodziewany lub wydedukowany jest trend spadkowy i:
a)(i) liczba osobników generatywnych w każdej subpopulacji ≤250.

wymagania i uprawa

Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)
Stanowisko słoneczne, ciepłe. Gleba najlepiej wapienna, lekka, przepuszczalna, w zimie nie może być podmokła, to warunek pomyślnego zimowania, może wymagać okrycia; dobrze znosi suszę; odczyn obojętny lub zasadowy. Bylina długowieczna, utrzymuje się do kilkunastu lat.

space

Odmiany rozmnaża się z sadzonek pędowych, pobieranych w maju. Ukorzeniają się długo i niepewnie. Można też szczepić w klin odcinki pędów odmian pełnokwiatowych, na 6-8 cm odcinkach korzeni o średnicy 5-20 mm. Jako zrazy używa się roczne siewki. W warunkach produkcyjnych odmiany rozmnaża się in vitro.

space

Wymagania: światło · pełne słońce · woda · gleba sucha · odczyn · gleba zasadowa, z wapniem · ciepło · miejsce wybitnie ciepłe · zwięzłość · gleba średnio zwięzła · próchnica · gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus · żyzność · podłoże żyzne

Analiza dostępności nasion (form i odmian #2):
• bez odmiany · biała · pełnokwiatowa

Analiza dostępności roślin (form i odmian #3):
• bez odmiany · ‘Rosenschleier’ · ‘Schneeflocke’ · ‘Snowflake’

właściwości i zastosowanie

kolor kwiatów
Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty)

cv. Flamingo

Często uprawiana bylina ozdobna z silnym korzeniem palowym. Pędy bogato rozgałęziające się u nasady, roślina tworzy wysokie i szerokie, kuliste kępy, 60-100 cm wysokości.

space

Stosuje się pojedynczo lub w grupie jako okazały akcent na rabatach bylinowych. Odmiany pełnokwiatowe używa się na kwiat cięty jako dodatek do bukietów. Można też ścinać kwiatostany gdy większość kwiatów jest otworzona i suszyć z przeznaczeniem na suche, zimowe bukiety.

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · o znaczeniu produkcyjnym · na rabatę bylinową · bylina na kwiat cięty · na suche bukiety i kompozycje · wysokość 60-100 cm · strefa mrozoodporności 4 · kwitnienie: 6-8

znalezisko 20120623.21.12 - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogród, Wrocław

10f · 20120623.21.12
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/

znalezisko 00010000.10_11_20.jmak - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogr.zielny Niemcy

4f · 00010000.10_11_20.jmak
leg. Jarosław Makowski
/ogr.zielny Niemcy/
/cv. Bristol Fairy/

znalezisko 00010000.10_11_21.jmak - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogr.zielny Niemcy

4f · 00010000.10_11_21.jmak
leg. Jarosław Makowski
/ogr.zielny Niemcy/
/cv. Flamingo/

znalezisko 20120630.1.12 - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogród, Wrocław

4f · 20120630.1.12
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/
/odm. pełnokwiatowa/

znalezisko 20120523.19.12 - Gypsophila paniculata (łyszczec wiechowaty); ogród, Wrocław

2f · 20120523.19.12
leg. Marek Snowarski
/ogród, Wrocław/