antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· kenofit, zadomowiony, inwazyjny [234]

Padus serotina (Ehrh.) Borkh.

czeremcha późna
Padus virginiana auct. non Mill. · Prunus serotina Ehrh.
Padus serotina (czeremcha późna)

w czasie owocowania; 13.08.2011, Wrocław; copyright © by Marek Snowarski

Padus serotina (czeremcha późna)

kwiatostan XL

Padus serotina (czeremcha późna)

kora gałązki

Padus serotina (czeremcha późna)

gałąź z kwiatami XL

opis

Padus serotina (czeremcha późna)

owoce z zachowanymi resztkami kielicha

Padus serotina (czeremcha późna)

kwiaty w zbliżeniu

Drzewo (3)15-20(25) m wysokości o luźnej, kulistej lub jajowate koronie, rzadziej wysoki krzew. Kora szarobrązowa, ciemnobrązowa, na starszych pniach wzdłużnie lub ±tarczkowato spękana. Młode gałązki cienkie, zwisające, kasztanowobrązowe, błyszczące, nagie, z licznymi jaśniejszymi, żółtawymi przetchlinkami. Kora po roztarciu o charakterystycznym, ostrym, stosunkowo przyjemnym zapachu, podobnym do tego u czarnej porzeczki. Pączki jajowate, szpiczaste, nagie.

space

Kwiatostan wąski, (6)10-15 cm długie grono, z ±30 kwiatami; w czasie kwitnienia wzniesiony lub wznoszący się, podczas owocowania zwieszony; kwiaty na krótkich szypułkach (3-6 mm długości), drobne, (8-10 mm średnicy); w podstawie kwiatostanu 2-4 liście.

Ząbki kielicha trwałe, pozostają na owocu, wąsko trójkątne, dłuższe niż szersze, zwykle z niewyraźnymi gruczołkami. Płatki kredowobiałe, okrągłe do szeroko odwrotniejajowatych, drobne 2.5-4(6) mm długości, na szczycie z 3-4 drobnymi ząbkami; nie dłuższe lub tylko nieco dłuższe od pręcików. Dno kwiatowe płytko dzwonkowate, wewnątrz nagie, na zewnątrz też nagie.

Owoce niedojrzałe różowe lub czerwonawe, potem ciemnoczerwone do czarnych, kuliste do szerokojajowatych, 8-10 mm średnicy, z trwałymi działkami kielicha, na szypule dość gęsto umieszczone; gorzkawe w smaku, w pełni dojrzałe słodkie. Pestka gładka, jajowata, 6-7 × 4-5 mm, na szczycie tęposzpiczasta. Dojrzewają od sierpnia do września (października).

space

występowanie

Padus serotina (czeremcha późna)
Padus serotina (czeremcha późna)
wystepowanie
o mapie występowania
Gatunek pochodzący z południa i wschodu Ameryki Północnej. W Europie uprawiany do XVII w.. Dawniej często sadzony w lasach na glebach słabych, kwaśnych lub jako ozdobny w parkach i w zieleni miejskiej. Obecnie także zdziczałe, szeroko rozpowszechnione, ekspansywne drzewo o charakterze inwazyjnym.

space

Uprawiane są formy o koronie piramidalnej i o wydłużonych, podługowato lancetowatych liściach. Jesienne wybarwienie liści intensywnie jasnożółte. Kwiaty wybitnie miododajne. Owoce są chętnie zjadane przez ptaki, które też przyczyniają się do rozprzestrzeniania nasion. Mogą być też jedzone przez ludzi.

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, inwazyjny w skali kraju; kenofit; pochodzenie: wschód Ameryki Północnej i północ Ameryki Środkowej [czas przybycia na teren Polski: 1813r.(introdukcja), 1880r.?, 1900r.]

Kategoria inwazyjności IV (najwyższa) 18pkt.: gatunek o bardzo dużym wpływie w Polsce — znana jest zarówno duża liczba stanowisk i duża liczebność na nich; zwiększa się liczba stanowisk lub zajmowany obszar
- zagrożenia: ekologiczne (bardzo istotne), ekonomiczne (bardzo istotne)
- zasięg krajowy (występuje na przeważającym obszarze Polski)
- populacje: występują na całym terenie Polski, przeważnie z dużą liczbą osobników, tworząc rozległe łany; stopniowo zajmuje nowe stanowiska
- kolonizuje siedliska/zbiorowiska: przede wszystkim częściowo przeobrażone lub o charakterze naturalnym
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym
- główne typy siedlisk będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, do których wnika:
· 2330 — wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (szczotlicha siwa (Corynephorus canescens), mietlica (Agrostis))
· 4030 — suche wrzosowiska (All.Calluno-Genistion, All.Pohlio-Callunion, All.Calluno-Arctostaphylion)
· 6120 — ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (All.Koelerion glaucae)
· 91T0 — sosnowy bór chrobotkowy (Ass.Cladonio-Pinetum i chrobotkowa postać Ass.Peucedano-Pinetum)
· 9160 — grąd subatlantycki (Ass.Stellario holosteae-Carpinetum betuli)
· 9170 — grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Ass.Galio sylvatici-Carpinetum betuli, Ass.Tilio cordatae-Carpinetum betuli)
· 9190 (szczególnie) — kwaśne dąbrowy (All.Quercion robori-petraeae)
· 9110 — kwaśne buczyny (SubAll.Luzulo-Fagenion)

Zagrożenie dla różnorodności biologicznej w przypadku zadomowienia na obszarach cennych przyrodniczo:
- gdzie stwarza zagrożenie: Lasy, obszary chronione.
- powód uprawy: Czasem sadzony jako drzewo ozdobne o niskich wymaganiach siedliskowych. W lasach obecnie stosowany jako podszyt o znaczeniu fitomelioracyjnym i biocenotycznym; uprawa dla drewna okazała się chybiona.
- przypadki spontanicznego rozprzestrzeniania się: Od kilkudziesięciu lat, na licznych stanowiskach w wielu regionach.
- zalecenia: Zaniechanie uprawy na terenach leśnych.

Padus virginiana · czeremcha wirginijska

Prunus virginiana
takson uprawiany [24]
kenofit, zadomowiony [234]
wystepowanie
o mapie występowania
Niedojrzałe owoce czerwonawe, dojrzałe czerwonoczarne, bez ząbków kielicha (te opadają wcześniej). Pestki gładkie.

space

Płatki nie dłuższe lub tylko nieco dłuższe od pręcików. Dno kwiatowe nagie.

space

Rzadko sadzone drzewko lub krzew ozdobny.

Padus avium · czeremcha zwyczajna »1

Padus racemosa · Prunus padus
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Padus avium (czeremcha zwyczajna)
Liście miękkie, rzadziej grubawe; górą matowe; spodem skąpo owłosione lub nagie.

space

Płatki szeroko odwrotniejajowate, 10-15 mm długości, prawie dwa razy dłuższe od pręcików.

space

Niedojrzałe owoce zielonawe, dojrzałe czarne. Pestka bruzdowana.

space

znalezisko 20110813.1.11 - Padus serotina (czeremcha późna); Wrocław

7f · 20110813.1.11
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/

znalezisko 20020909.9.02 - Padus serotina (czeremcha późna); Kołobrzeg, park zdrojowy

3f · 20020909.9.02
leg. Marek Snowarski
/Kołobrzeg, park zdrojowy/

znalezisko 20020519.9.02 - Padus serotina (czeremcha późna); Wrocław Wojszyce

5f · 20020519.9.02
leg. Marek Snowarski
/Wrocław Wojszyce/

znalezisko 20040310.3.bl - Padus serotina (czeremcha późna)

11f · 20040310.3.bl
leg. Barbara Łotocka

znalezisko 20100429.3.sm - Padus serotina (czeremcha późna); Starościn

3f · 20100429.3.sm
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Starościn/

znalezisko 20110516.2.11 - Padus serotina (czeremcha późna); Wrocław, Muchobór Mały

10f · 20110516.2.11
leg. Marek Snowarski
/Wrocław, Muchobór Mały/