Spergula arvensis (sporek polny)

pokrój; 01.10.2003 copyright © by Barbara Łotocka

Spergula arvensis (sporek polny)

pokrój młodego pędu

Spergula arvensis (sporek polny)

torebka, zgrubienia węzłów, liście i przylistki

opis

Spergula arvensis (sporek polny)

nasiona bardzo wąsko obrzeżone

Spergula arvensis (sporek polny)

Spergula arvensis siewka (rozwój sporka polnego)

dolna strona liścia z bruzdą 3D||

Roślina jednoletnia, szarożółtozielona do ciemno oliwkowozielonej.

space

Liście w pozornych okółkach złożonych z kilku silnie zbliżonych do siebie liści naprzeciwleglych, poszczególne nibyokółki są rozdzielone długimi międzywęźlami.

space

Kwiatostanem jest luźna wierzchotka; szypułki kwiatów ±gęsto gruczołowato owłosione, 10-25 mm długości, cienkie, po kwitnieniu ostro odgięte w dół.

space

Płatków korony 5; płatki niemal okrągłe, eliptyczne, odwrotniejajowate ±długości kielicha lub nieco od niego dłuższe.

Szyjek słupka 5. Pręcików (5)7-10(11).

space

space

space

zmienność

Wyróżnia się kilka podgatunków, ujmowanych także w randze osobnych gatunków. Oprócz typowego, pospolitego, podgatunku, pozostałe są bardzo rzadkie lub wymarłe. Są to dawne pastewne rośliny uprawne lub związane są z obecnie niemal zanikłymi uprawami lnu.

space

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Pospolicie na terenie całego kraju na niżu i w niższych położeniach górskich. Na glebach ubogich, kwaśnych (nie znosi wapnia), piaszczystych, częsty chwast upraw.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, nieinwazyjny; archeofit; pochodzenie: Europa [czas przybycia na teren Polski: nieznany]
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych

Spergula vulgaris Boenn. ≡ podgatunek typowy i Spergula sativa Boenn. — nasiona drobniejsze, razem z obrzeżeniem 0.7-1.5mm długości, 0.6-1.4mm szerokości i 0.6-1.0mm grubości; całe silniej gruczołowato owłosione; pęd silniej rozgałęziony

Spergula arvensis ssp. arvensis · sporek polny typowy

Spergula vulgaris
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Łupina nasienna z maczugowatymi wyrostkami, na obwodzie ok. 120 brodawek.

space

Pospolity gatunek na odkrytych, kwaśnych, ubogich glebach niżu i niższych położeń górskich. Częsty chwast upraw.

Spergula arvensis ssp. sativa · sporek polny siewny

Spergula sativa
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Łupina nasienna płytko dołkowana lub gładka.

space

Dawna roślina uprawiana na ubogich glebach (w Czechach i na Śląsku do początku XIX wieku, sporadycznie i w drugiej połowie XXw. [71.2]) jako roślina pastewna.

Spergula maxima Weihe ≡ oba poniższe podgatunki — nasiona większe, razem z obrzeżeniem 1.3-2.8mm długości, 1.0-2.5mm szerokości i 1.1-2.2mm grubości; nagie tylko w kwiatostanie ±gruczołowato owłosione; pęd słabiej rozgałęziony; w uprawach lnu

Spergula arvensis ssp. maxima · sporek polny olbrzymi

Spergula arvensis var. maxima · Spergula maxima ssp. maxima
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Czerwona Lista — RE–wymarły na terenie Polski
Łupina nasienna z maczugowatymi wyrostkami.

space

Dawna roślina uprawiana na ubogich glebach (w Czechach i na Śląsku do początku XIX wieku, sporadycznie i w drugiej połowie XXw. [71.2]) jako roślina pastewna. Także chwast w uprawach lnu. Obecnie prawdopodobnie wymarła.

Spergula arvensis ssp. linicola · sporek polny lnowy

Spergula linicola · Spergula maxima ssp. linicola
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
Łupina nasienna drobno punktowana lub gładka. Rośliny wysokie, do 60cm.

space

znalezisko 20031001.8.bl - Spergula arvensis (sporek polny)

8f · 20031001.8.bl
leg. Barbara Łotocka

znalezisko 20080621.3.and - Spergula arvensis (sporek polny); Roztocze, okolice Zamościa

4f · 20080621.3.and
leg. Anna Nowak-Dańda
/Roztocze, okolice Zamościa/

znalezisko 20090524.1.pkob - Spergula arvensis (sporek polny); Górzyn, woj. lubuskie

2f · 20090524.1.pkob
leg. Piotr Kobierski
/Górzyn, woj. lubuskie/

Spergula morisonii · sporek wiosenny

Spergula vernalis
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]
wystepowanie
o mapie występowania
Spergula morisonii (sporek wiosenny)

Liście od spodu nie mają podłużnej bruzdy. Kwitnie i owocuje wczesną wiosną. Jego nasiona są soczewkowate, spłaszczone (0.3-0.4mm grubości), z oskrzydleniem 0.3-1.0mm szerokości.
Spergula morisonii