antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· kenofit, zadomowiony [234]

Cymbalaria muralis P. Gaertn., B. Mey. et Scherb.

cymbalaria bluszczykowata cymbalaria murowa, lnica bluszczykowata, lnica murowa
Linaria cymbalaria (L.) Mill.
Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)
pokrój; 19.08.2010, Lądek Zdrój; copyright © by Marek Snowarski
Cymbalaria muralis
pokrój
Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)
Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)

opis

Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)
Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)
torebka
Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)
nasiono 3D||
Zimozielona bylina lub roślina jednoroczna odnawiająca się z nasion. Korzenie cienkie, główny korzeń jest słaby, za to licznie występuje korzenie przybyszowe, zwłaszcza tworzone w dolnym odcinku łodygi. Roślina w typowym podgatunku ssp. muralis naga (jedynie młode pędy i liście mogą być nieco owłosione); u nie występującego u nas podgatunku ssp. visianii (Jáv.) Webb ≡ var. pilosa (Vis.) Degen pędy są owłosione (torebki pozostają nagie). Roślina zielona, często z purpurowymi przebarwieniami.

Pędy płożące się, polegujące lub zwisające; łodyga cienka, wiotka, rozgałęziająca się, 10-40(60) cm długości, obła. Międzywęźla w końcowej części pędu nie są skrócone i są ±tej samej długości co w środkowej części pędu. Ulistnienie w dole pędu naprzeciwległe, wyżej skrętoległe, pośrodku może być okółkowe.

Liście z długim do 3 cm ogonkiem; blaszka liściowa w zarysie nerkowata, szersza niż dłuższa, 11-13 mm długości i 14-16 mm szerokości, grubawa, podzielona na 5(-7) zaokrąglonych lub trójkątnych łatek, często zaostrzonych; nasada blaszki sercowata; powierzchnia naga; nerwacja dłoniasta.

space

Korona do 15 mm długości, dwuwargowa, tj. ±równie długa jak kielich; warga górna dwuząbkowa; warga dolna z trzema większymi ząbkami i dwoma wystającymi żółtymi guzkami (całkowicie przymykają gardziel one rurki korony) oraz ze stożkowatą, tępą ostrogą 0.5-2(3) mm długości. W barwach korony dominuje jasny fiolet, miejscami z ciemniejszymi pręgami, szybko płowieje do białego.

Pręciki płodne cztery, zrośnięte z rurką korony; para dłuższych pręcików przy nasadzie nitki ma krótkie, grubo, tępe włoski, para krótszych pręcików ma nagie nitki. Pylniki białawe, zrośnięte w parach. Prątniczek drobny w pobliżu nasady rurki korony, jest to przekształcony piąty pręcik.

Zalążnia jajowata, purpurowa, naga, u nasady z zielonym, tarczowatym miodnikiem, znamię główkowate.
Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata)
dojrzała, otwarta torebka

Torebka ±kulista, ok. 4 mm średnicy, dłuższa od kielicha, dwukomorowa, otwiera się dwoma trójząbkowymi otworami, naga, z licznymi nasionami. Owoce wykazują ujemny fototropizm — szypuła owocu podąża w stronę przeciwną do światła co sprzyja umieszczeniu nasion w glebie lub w szczelinach między kamieniami (geokarpia).

space

Kwitnienie od (maja)czerwca do września(października).

space

wystepowanie
o mapie występowania
Pochodzi z rejonu południowych Alp i Gór Dynarskich, od czasów starożytnych uprawiana jako roślina ozdobna i obecnie zdziczała w całej Europie i na innych kontynentach. Spotyka się ją na starych murach kamiennych i temu podobnych konstrukcjach np. umocnieniach koryt rzecznych. Rośnie w pełnym słońcu i w miejscach zacienionych, częściej w miejscach o stałym dopływie wilgoci, np. przy jazach, progach wodnych. Preferuje skały niewapienne.

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, nieinwazyjny; kenofit; pochodzenie: Europa południowa [czas przybycia na teren Polski: 1837r.]
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych

Cymbalaria pallida · cymbalaria blada

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Bylina zimozielona, liście i łodyga owłosione umiarkowanie do kutnerowatych. Płożące się pędy do 20 cm długości.

Międzywęźla w końcowej części pędu zwykle wyraźnie skrócone, znacznie krótsze niż w środkowej części pędu, tak że długoogonkowe liście przewyższają szczyt łodygi. Ulistnienie w większości naprzeciwległe. Liście w zarysie okrągławe, nieco szersze niż dłuższe, do 30 mm szerokości, całobrzegie lub płytko wcięte, pięciołatkowe, środkowa łatka najdłuższa, łatki zaokrąglone do tępo zaostrzonych.

Korona kwiatowa duża, 15-25(30) mm długości, w tym ostroga 6-9 mm długości, do dwóch razy dłuższa niż gęsto owłosiony kielich, fioletowoniebieska. Torebka naga, nieco dłuższa do kielicha. Nasiona jajowate, ok. 1 mm długości, ostro pomarszczone.

space

Kwitnienie od czerwca do września.

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · do ogrodu skalnego · wysokość do 5 cm · kwitnienie: 6-9

Podobny do cymbalarii bluszczykowatej (Cymbalaria muralis) ale pędy i torebki są krótko i gęsto owłosione.

Cymbalaria hepaticifolia · cymbalaria przylaszczkolistna

takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Uprawiana ozdobna.

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · do ogrodu skalnego · kwitnienie: 5-9

wymagania i uprawa

Grupy użytkowe: byliny ogrodowe · do ogrodu skalnego · wysokość do 5 cm · kwitnienie: 6-9

Wymagania: światło · cień lub półcień

Analiza dostępności roślin (form i odmian #3):
• bez odmiany · · ‘Globosa Alba’ · ‘Nana Alba’

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20100819.1.10 - Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata); Lądek Zdrój
100819-1
leg. Marek Snowarski
/Lądek Zdrój/ #14
znalezisko 20050515.4.js - Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata); okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie
js.050515-4
leg. Jacek Soboń
/okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie/ #3
znalezisko 00010000.07_11t.jmak - Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata); Sigmaringen, Niemcy
jmak.07_11t
leg. Jarosław Makowski
/Sigmaringen, Niemcy/ #2
znalezisko 00010000.10_2_4.jmak - Cymbalaria muralis (cymbalaria bluszczykowata); ogr. zielny, Niemcy
jmak.10_2_4
leg. Jarosław Makowski
/ogr. zielny, Niemcy/ #4