antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· kenofit, zadomowiony, inwazyjny [234]

Heracleum sosnowskyi Manden.

barszcz Sosnowskiego
Heracleum sosnowskii Manden.
na stronie — opis · występowanie · barszcz Mantegazziego · znaleziska
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

pokrój; 28.06.2010, Ziemia Kłodzka, Łężyce; copyright © by Marek Snowarski

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

liść

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

pokrój

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

liście

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

liść łodygowy

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

baldaszek z młodymi owocami

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

liść odziomkowy młodej rośliny

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

pokrój

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

liście

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

szypułki kwiatostanowe, pokrywki

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

bardzo młode owoce

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

owoce

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

liście

opis

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Roślina zielna dwuletnia lub w mniej korzystnych warunkach (np. wykaszana) wieloletnia, jednokrotnie owocująca, potem zamiera (monokarpiczna).

space

Liście odziomkowe i dolne liście łodygowe podzielone na trzy segmenty lub podzielone nieparzystopierzasto. Szczytowy segment w zarysie szerokojajowaty do wydłużono-jajowatego, niesymetryczny, stosunkowo płytko 3(5)-klapowany do -siecznego.

space

Blaszka liściowa z wierzchu naga, od spodu, zwłaszcza na nerwach, słabo, odstająco owłosiona (włoski niemal niewidoczne gołym okiem).

space

Listki kielicha wyraźne, trójkątne, zielone. Płatki korony białe, rzadko różowe, brzeżne w baldaszku wyraźnie większe.

Owoce odwrotniejajowate do szerokoowalnych, 10-12(14) mm długości i 6-8 mm szerokości, grzbietobrzusznie spłaszczone.

space

występowanie

Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

pokrój

Znajduje się na ministerialnej liście roślin inwazyjnych.
Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)
Pochodzi z południowego i wschodniego Kaukazu i Zakaukazia. W wielu krajach jest to gatunek inwazyjny, tworzy niemal jednogatunkowe większe lub mniejsze grupy. Wyrasta w miejscach dawnej uprawy (uprawiany od lat 60-tych do 80-tych XX w. jako roślina pastewna na kiszonkę dla bydła) i w okolicach, rozprzestrzenia się wzdłuż potoków i dróg. Preferuje miejsca wilgotne, żyzne, świetliste. Częsty na obrzeżach zarośli przy ciekach i potokach, w rowach przydrożnych, wchodzi na wilgotne łąki i pastwiska, w wilgotnych miejscach o charakterze ruderalnym.

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, inwazyjny w skali kraju; kenofit; pochodzenie: Kaukaz i tereny przyległe [czas przybycia na teren Polski: 1980r.]

Kategoria inwazyjności IV (najwyższa) 21pkt.: gatunek o bardzo dużym wpływie w Polsce — znana jest zarówno duża liczba stanowisk i duża liczebność na nich; zwiększa się liczba stanowisk lub zajmowany obszar
- zagrożenia: ekologiczne (bardzo istotne), ekonomiczne (bardzo istotne), społeczne (bardzo istotne)
- zasięg krajowy (występuje na przeważającym obszarze Polski)
- populacje: występują na całym terenie Polski, przeważnie z dużą liczbą osobników, tworząc rozległe łany; szybko zwiększa liczbę stanowisk
- kolonizuje siedliska/zbiorowiska: przede wszystkim częściowo przeobrażone lub o charakterze naturalnym
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym
- główne typy siedlisk będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, do których wnika:
· 6210 — murawy kserotermiczne (Cl.Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) - priorytetowe są tylko murawy z ważnymi stanowiskami storczyków
· 6430 (szczególnie) — ziołorośla górskie (All.Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (O.Convolvuletalia sepium)
· 6510 — niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (All.Arrhenatherion elatioris)
· 6520 — górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (All.Polygono-Trisetion)

barszcz Mantegazziego

Bliskim gatunkiem jest barszcz Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum). Podawane w literaturze cecha różnicująca H. mantegezzianum — liście o odcinkach wydłużonych, podwójnie piłkowanych, końcowe segmenty liści są zaostrzone; brzeżne płatki w baldaszku są dłuższe niż u barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) — nie pozwalają w praktyce pewnie odróżnić tych dwóch gatunków. Podział blaszki liściowej jest bardzo zmienny w obrębie jednej populacji, u roślin w różnym wieku, mniej lub bardziej ocienionych i w obrębie tego samego piętra liści na jednym egzemplarzu. Inne cechy różnicujące dotyczące owłosienia szypuł w baldachu, kształtu owoców i smug wydzielniczych, systemu korzeniowego są podawane niekonsekwentnie lub niejasno.

space

Często przyjmuje się istnienie tylko wcześniej opisanego barszczu Mantegazziego (Heracleum mantegazzianum) (w szerszym ujęciu) — gdzie barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) miałby być synonimem lub odmianą tego pierwszego.

znalezisko 20100628.30.10 - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Ziemia Kłodzka, Łężyce

10f · 20100628.30.10
leg. Marek Snowarski
/Ziemia Kłodzka, Łężyce/

znalezisko 20090726.6.sm - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Góry Bystrzyckie, Spalona

5f · 20090726.6.sm
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Góry Bystrzyckie, Spalona/

znalezisko 20080829.3.sm - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Pogórze Orlickie, Taszów

2f · 20080829.3.sm
leg. Michał Smoczyk, msmoczyk at wp pl
/Pogórze Orlickie, Taszów/

znalezisko 20050718.3.05 - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Kołobrzeg

27f · 20050718.3.05
leg. Marek Snowarski
/Kołobrzeg/

znalezisko 20090629.12.09 - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Lipnik k. Kańczugi

12f · 20090629.12.09
leg. Marek Snowarski
/Lipnik k. Kańczugi/

znalezisko 20100828.6.10 - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Siechnice k. Wrocławia, dolina Odry-Oławy

9f · 20100828.6.10
leg. Marek Snowarski
/Siechnice k. Wrocławia, dolina Odry-Oławy/

znalezisko 20110326.5.11 - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); dolina Odry-Oławy, Siechnice k. Wrocławia

4f · 20110326.5.11
leg. Marek Snowarski
/dolina Odry-Oławy, Siechnice k. Wrocławia/
/≡ /

znalezisko 20050906.3.js - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego); Miłków k. Karpacza. Pozostałości po PGR

6f · 20050906.3.js
leg. Jacek Soboń
/Miłków k. Karpacza. Pozostałości po PGR/

znalezisko 20070617.1.js - Heracleum sosnowskyi (barszcz Sosnowskiego)

8f · 20070617.1.js
leg. Jacek Soboń