antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· archeofit, zadomowiony [234]

Viola arvensis Murray

fiołek polny bratek polny
na stronie — opis · zmienność · występowanie · znaleziska
Viola arvensis (fiołek polny)
pokrój; 04.05.2002, okolice Wrocławia; copyright © by Marek Snowarski
Viola arvensis (fiołek polny)
pokrój
Viola arvensis (fiołek polny)
Viola arvensis (fiołek polny)
Viola arvensis (fiołek polny)

opis

Viola arvensis (fiołek polny)
przylistek i liść w środkowej części pędu
Viola arvensis
przylistek, nasada liścia
Viola arvensis
młoda torebka, po prawej przydatki działek
Viola arvensis (fiołek polny)
otwarta torebka z nasionami
Roślina zielna, jednoroczna. Korzeń prosty, cienki.

Pędy pojedyncze lub słabo rozgałęziający się, rzadko rozgalęziające się od samego dołu, podnoszący się (5)10-20(35) cm wysokości; powierzchnia naga lub u egzemplarzy wiosennych krótko odstająco owłosiona.

space

Liście środkowe i górne do 3.5 cm długości i 1.5 cm szerokości, mają krótsze ogonki niż blaszka; owalne do wydłużonych, jajowatych, jajowatolancetowatych, elipsoidalych najszerszych w połowie długości blaszki. Blaszka liściowa na szczycie tępo zaostrzona lub tępa; na brzegu karbowana do niemal piłkowanej; u nasady klinowato zwężona; powierzchnia brodawkowato owłosiona.

space

Szypułki kwiatowe 2-11 cm długości, dłuższe od liści, prosto wzniesione lub odstające. Podkwiatki w pobliżu kwiatu.

space

Płatki korony kremowe do żółtych, dolny płatek zwykle z ciemnożółtą plamą, górne płatki mogą być mniej lub bardziej fioletowe. Płatki z prominiestymi kreskami, boczne z dwoma, dolny z piecioma ciemniejszymi kreskami. Dolny płatek przy gardzieli ostrogi z dwoma początkowo równoległymi, potem rozchodzącymi się, liniami włosków. Korona 8-13(18) mm, płasko rozpostarta. Ostroga krótsza lub niewiele dłuższa od przydatków działek, cienka, niebieskofioletowa. Kwiaty bez zapachu.

Na przedniej stronie szyjki słupka, tuż poniżej znamienia, brak ciemnej plamki.

Owocem torebka równa długością działkom, (6.5)8-9(10) mm długości, w przekroju tępo trójgraniasta. Nasiona (1.3)1.5-1.7(1.8) długości i 0.8-1.1 mm szerokości, jasnobrązowe.

space

Ziarna pyłku przeważnie z pięcioma bruzdami.

zmienność

Gatunek bardzo zmienny, stąd wyróżnia się szereg odmian i form. Zmienność dotyczy trwałości, kształtu przylistków, barwy kwiatów. Wyróżniany jest podgatunek ssp. megalantha Nauenb. — odróżnia się większą koroną, (18)20-24(26) mm wysokości, pachnącą, płatki są nieco dłuższe od działek, żółtawe, a górne fioletowo nabiegłe.

space

występowanie

Viola arvensis (fiołek polny)
nieuprawione ściernisko wiosną następnego roku
wystepowanie
o mapie występowania
Pospolicie na terenie całego kraju na niżu i w niższych położeniach górskich.

space

Rzadko spotykany w siedliskach ±naturalnych, suchych, kamienistych, o charakterze kserotermicznym.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, nieinwazyjny; archeofit; pochodzenie: ? [czas przybycia na teren Polski: nieznany]
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych

znalezisko 20020504.5.02 - Viola arvensis (fiołek polny); okolice Wrocławia
11f · 20020504.5.02
leg. Marek Snowarski
/okolice Wrocławia/
znalezisko 20020501.5.02 - Viola arvensis (fiołek polny); Wrocław, os. Nowy Dwór, teren przy rz. Ślęza
5f · 20020501.5.02
leg. Marek Snowarski
/Wrocław, os. Nowy Dwór, teren przy rz. Ślęza/
znalezisko 20080413.3.bg - Viola arvensis (fiołek polny); między Wioską a Jabłonną
2f · 20080413.3.bg
leg. Błażej Gierczyk
/między Wioską a Jabłonną/
znalezisko 00010000.09_7_26.jmak - Viola arvensis (fiołek polny); Schw. Alb, Niemcy
3f · 00010000.09_7_26.jmak
leg. Jarosław Makowski
/Schw. Alb, Niemcy/
literatura · references
· Hejný, S., Slavík, B., 1990 — Květena České Republiky 2 p.421 [71.2]
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe ... Tom VI, 1947 — Violaceae. p.58 [16.6]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.248 [40]
· Rothmaler W., 1995 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 3. Gefäßpflanzen: Atlasband. p.143 [11]
· Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. p.141 [9]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.252 [3]
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.308 [15]
· Mowszowicz, J., 1987 — Flora wiosenna. p.86 [56]
· Stace C., 2010 — New flora of the British Islands. 3rd editon. p.335 [79]
· Tzvelev N.N., 1996 — Flora Europae Orientalis. T.9 p.189+203 [86.9]
· Dorywalsk, J., Adamczewski, K., 1976 — Klucz do oznaczania polnych i ogrodowych chwastów w fazie początkowego wzrostu. p.63 [81]
· Schischkin B.K., Bobrov E.G., 1949 — Flora URSS. T.15 p.468 [85.15]
· Tutin T.G. et al., 1968 — Flora Europaea. Volume 2. Rosaceae to Umbelliferae p.281 [150.2]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Tokarska-Guzik B., Dajdok Z., Zając M. i A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński Cz., 2012 — Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych [234]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
· Matuszkiewicz W., 2001 — Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. [14]
· Zarzycki, K., Trzcińska-Tacik, H., Różański, W., Szeląg, Z., Wołek, J., Korzeniak, U., 2002 — Ecological indicator values of vascular plants of Poland (Ekologiczne liczby wskażnikowe roślin naczyniowych Polski). [23]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.09.04 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 27.01.2015 · powstała/was created 05.05.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="https://www.atlas-roslin.pl.pl/gatunki/Viola_arvensis.htm"> Viola arvensis (fiołek polny) - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>