atlas-roslin.pl
antropofit zadomowiony we florze Polski [24][491]
· kenofit, zadomowiony, inwazyjny [234]

Acer negundo L.

klon jesionolistny, jesioklon
Negundo aceroides Moench · Negundo fraxinifolium Nutt.
Acer negundo (klon jesionolistny)
korona; fragment korony osobnika żeńskiego z widocznym ulistnieniem i owocostanami; widoczne niebieskawe zabarwienie młodych pędów. Kraków; Wola Duchacka Zachód; zieleń osiedlowa; 26.06.2015 copyright © by Waldemar i Maria Mazur
Acer negundo (klon jesionolistny)
liść; pojedynczy liść złożony widziany z góry; Kraków; Wola Duchacka Zachód; zieleń osiedlowa
Acer negundo (klon jesionolistny)
kwiatostany żeńskie z zawiązanymi owocami
Acer negundo (klon jesionolistny)
przekwitłe kwiatostany męskie
Acer negundo (klon jesionolistny)
owocostan; fragment korony z licznymi owocostanami; Kraków; Dolina Wilgi - hałdy Solvaju
Acer negundo (klon jesionolistny)
XL,3D
owoc
Acer negundo (klon jesionolistny)
pęd; szczytowy odcinek pędu z widocznymi kwiatostanami męskimi
Acer negundo (klon jesionolistny)
Acer negundo (klon jesionolistny)
kwiatostan; w pełni rozwinięty żeński kwiatostan z widocznymi kremowo żółtymi szyjkami słupków
Acer negundo (klon jesionolistny)
Acer negundo (klon jesionolistny)
Drzewo dwupienne, do 20 m wysokości. Korona nieregularna, szeroka, luźna, gałązki często zwieszone; pień niski lub jest ich kilka. Kora podłużnie spękana; brązowa do szarej.

Pędy roczne nagie, zielone, z szaroniebieskim nalotem woskowym, lśniące. Pąki jajowate do półkulistych, szare, 3 – 8 mm długości, z omszonymi łuskami.

Liście nieparzystopierzastozłożone, z 1 – 2 (3) parami listków. Listki bywają 2 – 3-klapowe, zwłaszcza szczytowy. Jesienią bladożółte.

Kwiatostany zwieszone, żeńskie groniaste, męskie w formie zwartej wiechy. Kwiaty bez płatków korony. Męskie na długich szypułach, do 6 cm; pręcików 4 – 6, z długimi nitkami. Żeńskie kwiaty na szypułkach 6 – 8 mm długości. Owoce ustawione względem siebie pod kątem <45°; skrzydełko owocu zagięte na szczycie ku sobie; szypułka owocu 2 (3) cm długości.

Kwitnie przed listnieniem, w marcu-kwietnie. Owoce dojrzewają we wrześniu i często utrzymują się na drzewie do wiosny.

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Acer negundo (klon jesionolistny)
owocostan; fragment korony z dojrzałymi owocami (skrzydlakami); Kraków; Dolina Wilgi - hałdy Solvaju
Acer negundo (klon jesionolistny)
grupa; widziana z boku grupa kilku osobników męskich i żeńskich; Kraków; Wola Duchacka Zachód; zieleń osiedlowa
Acer negundo (klon jesionolistny)
ekologiczne liczby wskaźnikowe Acer negundo (klon jesionolistny)
Drzewo pochodzi z Ameryki Północnej. Rośnie szybko i jest krótkowieczne.

Częsty w Polsce; ekspansywne drzewo o charakterze inwazyjnym. Gatunek sadzony (liczne odmiany o ozdobnych liściach) ale i często zdziczały. Jest już w zasadzie zadomowiony w dolinach rzek i na terenach ruderalnych; na glebach bardzo suchych do wilgotnych, także na glebach słabych. Odporny na mrozy i suszę.

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, inwazyjny w skali kraju; kenofit; pochodzenie: Ameryka Północna (wschodnie rejony) [czas przybycia na teren Polski: 1808r. (introdukcja); 1899r. (1873r.?)]

Kategoria inwazyjności IV (najwyższa) 17pkt.: gatunek o bardzo dużym wpływie w Polsce — znana jest zarówno duża liczba stanowisk i duża liczebność na nich; zwiększa się liczba stanowisk lub zajmowany obszar
- zagrożenia: ekologiczne (bardzo istotne)
- zasięg krajowy (występuje na przeważającym obszarze Polski)
- populacje: występują na całym terenie Polski, przeważnie z dużą liczbą osobników, tworząc rozległe łany; szybko zwiększa liczbę stanowisk
- kolonizuje siedliska/zbiorowiska: przede wszystkim częściowo przeobrażone lub o charakterze naturalnym
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym
- główne typy siedlisk będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, do których wnika:
· 6210 — murawy kserotermiczne (Cl.Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) - priorytetowe są tylko murawy z ważnymi stanowiskami storczyków
· 91E0 (szczególnie) — łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Ass.Salicetum albo-fragilis, Ass.Populetum albae, SubAll.Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe)
· 91F0 — łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ass.Ficario-Ulmetum minoris)

Zagrożenie dla różnorodności biologicznej w przypadku zadomowienia na obszarach cennych przyrodniczo:
- gdzie stwarza zagrożenie: Doliny rzeczne, siedliska lasów łęgowych, siedliska antropogenicznie zaburzone, obszary chronione.
- powód uprawy: Dawniej często stosowane drzewo ozdobne. Niewymagające, szybko rosnące, odporne na suszę i mróz.
- przypadki spontanicznego rozprzestrzeniania się: Rozprzestrzenia się od dawna i często w całym kraju; szczególnie w dolinach rzek i na siedliskach ruderalnych.
- zalecenia: Zaniechanie uprawy w miejscach zagrożonych ekspansją tego gatunku.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20050318.10.js - Acer negundo (klon jesionolistny); Pogorze Kaczawskie, okolice Wlenia
050318-10
leg. Jacek Soboń
/Pogorze Kaczawskie, okolice Wlenia / #6
znalezisko 00010000.09_3_1.jmak - Acer negundo (klon jesionolistny); Niemcy Freiburg
09_3_1
leg. Jarosław Makowski
/Niemcy Freiburg/ #5
znalezisko 00010000.Acr6.bl - Acer negundo (klon jesionolistny)
Acr6
leg. Barbara Łotocka #26
znalezisko 20110922.2.11 - Acer negundo (klon jesionolistny); Wrocław, Nowy Dwór
110922-2
leg. Marek Snowarski
/Wrocław, Nowy Dwór/ #5, 3.3D
znalezisko 20030422.1.bl - Acer negundo (klon jesionolistny); Warszawa, Ursynów
030422-1
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa, Ursynów/ #2
znalezisko 20120415.1.bl - Acer negundo (klon jesionolistny); Warszawa, Grochów
120415-1
leg. Barbara Łotocka
/Warszawa, Grochów/ #3
znalezisko 20111106.11.11 - Acer negundo (klon jesionolistny); Park Grabiszyński, Wrocław
111106-11
leg. Marek Snowarski
/Park Grabiszyński, Wrocław/ #21, 3.3D
znalezisko 00010000.3.wm - Acer negundo (klon jesionolistny)
3
leg. Waldemar i Maria Mazur #37
znalezisko 20150626.1.wm - Acer negundo (klon jesionolistny)
150626-1
leg. Waldemar i Maria Mazur #46
znalezisko 20160402.1.wm - Acer negundo (klon jesionolistny); Kraków; Kurdwanów [hałdy Solvaju]
160402-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; Kurdwanów [hałdy Solvaju]/ #5
znalezisko 20160407.1.wm - Acer negundo (klon jesionolistny); Kraków; Bonarka [glinianki]
160407-1
leg. Waldemar i Maria Mazur, det. Waldemar Mazur
/Kraków; Bonarka [glinianki]/ #9
znalezisko 20200412.1.jmak - Acer negundo (klon jesionolistny)
200412-1
leg. Jarosław Makowski #6

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Acer negundo (klon jesionolistny)
🌱
Drzewo a Ameryki Północnej, gdzie rośnie na szerokim obszarze, poza skrajną północą, głównie w dolinach rzek i nad wodami. Korona nisko osadzona, szeroka, nieregularna; pień często niski i krzywy, czasem kilka pni. Gałęzie starszych drzew zwisające, a nawet pokładające się na ziemi. Rosnące swobodnie wygląda malowniczo.

Zaleca się użycie w parkach, soliterowo. Jesienne przebarwienie liści żółte. Kwitnie wcześnie, przed rozwojem liści, w marcu-kwietniu. Drzewa dwupienne. U egzemplarzy męskich pylniki w początkowej fazie rozwoju intensywnie czerwone.

Stosowane także jako drzewo na terenach rekultywowanych i przemysłowych. Wykorzystuje się jego niskie wymagania glebowe i wodne, szybki wzrost i krótkowieczność (drzewo przedplonowe).

Wadą jest kruchość gałęzi i konarów, często łamanych przez wiatr lub okiść śniegową. Problemem jest też ekspansywność, zachwaszczanie otoczenia przez licznie kiełkujące nasiona.

⁂ pojedynczo lub po kilka w grupie (soliter) • ▩ grupa/płat
🌳 drzewa liściaste • liście sezonowe
👌 uprawa łatwa • 🌿 ozdobne liście • atrakcyjne przebarwienie liści jesienią
wysokość: 10 – 15 (25) m • szerokość: 8 – 12 m
kwitnienie: od marca do kwietnia • owocowanie: od września do grudnia

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce:  słoneczne • ↭ ekspansywne
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • znosi suszę
☷ gleba: niskie wymagania • przeciętna ogrodowa • uboga • odczyn zbliżony do obojętnego
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 4

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — umiarkowane słońce • woda — gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • próchnica — gleba mineralna, uboga w humus lub gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • ciepło — miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne lub podłoże żyzne

Niskie wymagania glebowe i wodne. Rośnie dobrze na glebach słabych, piaszczystych i wybitnie dobrze znosi suszę. Jest jednak na takich siedliskach krótkowieczne. Zupełnie mrozoodporne.

Nie należy prowadzić w formie szczepionej, piennej, bo z racji kruchości szczepione gałęzie łatwiej wyłamują się.

Egzemplarze żeńskie, przy braku zapylających męskich, także tworzą normalnie wykształcone owoce skrzydlaki, ale bez rozwiniętego nasienia.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie (główna/preferowana metoda):

z nasion [nie wymagają stratyfikacji; wysiewa się po zbiorze, październik – listopada, lub przechowuje na sucho i wysiewa do gruntu w marcu-kwietniu]
przez szczepienie [odmiany na gatunku; okulizacja śpiącym oczkiem, od końca czerwca do połowy sierpnia]

🌱🌸
opcje Bazaru

odmiany (form i odmian #10) analiza dostępności roślin

  • ○  ‘Auratum — młode przyrosty żółtopomarańczowe, liście złotożółte do początku lata u drzew w pełnym słońcu; silnie rosnąca; pędy zielone, nagie, bez woskowego nalotu #2
  • ▫  ‘Aureomarginatum — liście szeroko, nieregularnie żółto obrzeżone
  • ○  ‘Aureovariegatum — liście ciemnozielone, nieregularnie, żółto obrzeżone #2
  • ◑ ‘Flamingo — liście mniejsze, listki nieregularnie ząbkowane, przy brzegach odbarwione kremoworóżowo potem biało, rozwijające się liście jasnoróżowe z niedużymi zielonymi plamami; 5 – 7 m wysokości i 4 – 6 m szerokości jako niskie drzewo lub częściej wysoki krzew; szybkorosnąca; pędy nagie, zielone, sino owoszczone [Holandia, 1976] #4
  • ○  ‘Kelly's Gold — liście złotożółte #2
  •    ‘Odessanum — silnie rosnąca; liście początkowo brązowe lub pomarańczowe, potem złocistożółte (takie w pełnym słońcu), latem zieleniejące; klon żeński; pędy zielone, młode gęsto, białawo owłosione, widocznymi pod lupą bardzo krótkimi włoskami [H. Rothe, Odessa, 1890]
  • ▫  ‘Sensation — młode liście różowoczerwone; jesienią różowoczerwone
  • ▫  ‘Tadeusz Szymanowski — liście duże, listki głęboko powcinane (dzielne i sieczne), podobne do tych u piwonii krzewiastej (Paeonia suffruticosa)
  • ◔ ‘Variegatum — liście szeroko, nieregularnie biało obrzeżone, najmłodsze na brzegu różowe, niektóre całkiem białe lub rewersyjne całej zielone; pędy zielone z woskowym nalotem; klon żeński; odmiana słabo rosnąca i krótkowieczna (po 20 – 30 latach, wyradza się i zasycha) #3
  • ▫  ‘Winter Lightening — kora złotożółta, szczególnie wyraźnie zimą