atlas-roslin.pl
Tracheophyta » Div.Euphyllophyta » Div.Spermatophyta » Div.Magnoliophyta » core angiosperms » Eudicotyledoneae » core eudicots » Pentapetalae » superasterids » Ord.Caryophyllales » polygonids » Fam.Polygonaceae » Rumex s.l. » Rumex »

Rumex obtusifolius L. [🔉 ru·meks *]

szczaw tępolistny
Rumex silvestris Wallr. [🔉 ru·meks sil·wes·tris]
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
pokrój; 29.06.2011, Wrocław, ul. Wojska Polskiego; copyright © by Marek Snowarski XL
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
3D
owoce
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
liście
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
XL,3D
owocostan
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
3D
owoce
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
liście
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
owoce, w trakcie wykształcania owoców kwiatostany zabarwione na czerwono
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
owoce

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Rumex (szczaw)kl 661kl 2001
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
3D
owoce
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
3D
owoce
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
owoce
Bylina o rozgałęzionym kłączu.

Łodyga 50-100 (150) cm wysokości; rozgałęziająca się w górnej połowie, gałązki skośnie ku górze wyrastają, potem wzniesione; zwykle czerwono nabiegła.

Liście odziomkowe i dolne łodygowe długoogonkowe (± długości blaszki); blaszka liściowa do 15-30 cm długości, 8-15 cm szerokości, ok. 2× dłuższa niż szersza, ±płaska, eliptyczna do jajowatej, w nasadzie płytko sercowata, na szczycie tępo szpiczasta, spodem rzadko krótko, brodawkowato, owłosiona wzdłuż nerwów, rzadko naga lub dłużej owłosiona.

Górne liście łodygowe mniejsze, z krótkim ogonkiem, lancetowate, w nasadzie zaokrąglone do szeroko klinowatych, przechodzące ku górze, w kwiatostanie, w mniejsze podsadki z ogonkiem liściowym.

Kwiatostan rozgałęziony, gałązki skośnie ku górze odstające. W dolnej części kwiatostanu (do 3/4 wysokości) poszczególne nibyokółki są oddalone od siebie, w górze zbliżone do siebie. Ogonkowe podsadki mogą czasem sięgać szczytu kwiatostanu, częściej występują tylko w dole kwiatostanu. Liście zwykle tylko w dolnej połowie kwiatostanu.

Szypułki owoców 2-2.5× dłuższe od wewnętrznych listków okwiatu, te 2.5-6 mm długości i 1.5-4 mm szerokości, zawsze wyraźnie dłuższe niż szersze, poza tym różnej formy, zwykle wąskie do szeroko trójkątnych, u nasady długo ząbkowane do frędzlastych ale także mogą być całobrzegie; guzek różnej wielkości, występuje na jednym lub na wszystkich wewnętrznych listkach okwiatu.

Niełupki 2.5-3 (3.2) mm długości, brązowe, żółtawobrązowe.

Kwitnienie od czerwca do sierpnia.Bylina o rozgałęzionym kłączu.

space

Liście odziomkowe i dolne łodygowe długoogonkowe (± długości blaszki); blaszka liściowa do 15-30 cm długości, 8-15 cm szerokości, ok. 2× dłuższa niż szersza, ±płaska, eliptyczna do jajowatej, w nasadzie płytko sercowata, na szczycie tępo szpiczasta, spodem rzadko krótko, brodawkowato, owłosiona wzdłuż nerwów, rzadko naga lub dłużej owłosiona.

space

Kwiatostan rozgałęziony, gałązki skośnie ku górze odstające. W dolnej części kwiatostanu (do 3/4 wysokości) poszczególne nibyokółki są oddalone od siebie, w górze zbliżone do siebie. Ogonkowe podsadki mogą czasem sięgać szczytu kwiatostanu, częściej występują tylko w dole kwiatostanu. Liście zwykle tylko w dolnej połowie kwiatostanu.

space

Niełupki 2.5-3 (3.2) mm długości, brązowe, żółtawobrązowe.

Kwitnienie od czerwca do sierpnia.

zmienność

Gatunek o bardzo dużej zmienności wyglądu wewnętrznych listków okwiatu — mogą znacznie różnić się wielkością, kształtem, ząbkowaniem lub jego brakiem, wielkością i obecnością na poszczególnych listkach guzków. Zmienność też dotyczy obecności i wielkości liści w kwiatostanie.Gatunek o bardzo dużej zmienności wyglądu wewnętrznych listków okwiatu — mogą znacznie różnić się wielkością, kształtem, ząbkowaniem lub jego brakiem, wielkością i obecnością na poszczególnych listkach guzków. Zmienność też dotyczy obecności i wielkości liści w kwiatostanie.
Wyróżnia się następujące taksony wewnątrzgatunkowe w randze podgatunków lub odmian, w większości bez wyraźnego zróżnicowania ekologicznego ani geograficznego, z licznymi formami przejściowymi pomiędzy nimi:Wyróżnia się następujące taksony wewnątrzgatunkowe w randze podgatunków lub odmian, w większości bez wyraźnego zróżnicowania ekologicznego ani geograficznego, z licznymi formami przejściowymi pomiędzy nimi:
ssp. obtusifolius (syn. ssp. agrestis (Fr.) Čelak., var. obtusifolius) — wewnętrzne listki okrywy jajowate do szerokotrójkątnych, do 6 mm długości, ząbki długie lub frędzlowate, ząbki ±tak długie jak szerokość listka okrywy, guzek zwykle na jednym z listków, ale może też być na wszystkich trzech; dolne liście na spodzie z długimi i licznymi włoskami na nerwach i ogonku liściowym; ten podgatunek jest bardzo rzadki w Polsce, występuje na zachodzie i południu Europyssp. obtusifolius (syn. ssp. agrestis (Fr.) Čelak., var. obtusifolius) — wewnętrzne listki okrywy jajowate do szerokotrójkątnych, do 6 mm długości, ząbki długie lub frędzlowate, ząbki ±tak długie jak szerokość listka okrywy, guzek zwykle na jednym z listków, ale może też być na wszystkich trzech; dolne liście na spodzie z długimi i licznymi włoskami na nerwach i ogonku liściowym; ten podgatunek jest bardzo rzadki w Polsce, występuje na zachodzie i południu Europy
ssp. transiens (Simk.) Kubát (syn. var. transiens Simk.) — wewnętrzne listki okrywy jajowate do szerokotrójkątnych, co najwyżej 5 mm długości, ząbki zwykle wyraźnie krótsze niż połowa szerokości listka, guzki na każdym listku;dolne liście z bez włosków lub z krótkimi brodawkami na nerwach i ogonku liściowym; występuje przede wszystkim w południowo-zachodniej części Polskissp. transiens (Simk.) Kubát (syn. var. transiens Simk.) — wewnętrzne listki okrywy jajowate do szerokotrójkątnych, co najwyżej 5 mm długości, ząbki zwykle wyraźnie krótsze niż połowa szerokości listka, guzki na każdym listku;dolne liście z bez włosków lub z krótkimi brodawkami na nerwach i ogonku liściowym; występuje przede wszystkim w południowo-zachodniej części Polski
ssp. subalpinus (Schur) Rech. (syn. var. subalpinus Schur) — wewnętrzne listki okrywy zwykle wąskotrójkątne, ±5 mm długości, o wierzchołku języczkowato wydłużonym, u podstawy z 2-3 parami ząbków, zwykle krótszych niż połowa szerokości listka, guzek na jednym z listków; liście spodem nie owłosione, ale mogą być brodawkowane; u nas w Karpatachssp. subalpinus (Schur) Rech. (syn. var. subalpinus Schur) — wewnętrzne listki okrywy zwykle wąskotrójkątne, ±5 mm długości, o wierzchołku języczkowato wydłużonym, u podstawy z 2-3 parami ząbków, zwykle krótszych niż połowa szerokości listka, guzek na jednym z listków; liście spodem nie owłosione, ale mogą być brodawkowane; u nas w Karpatach
ssp. microcarpus (syn. ssp. sylvestris (Wallr.) Čelak., var. microcarpus Dierb.) — wewnętrzne listki okrywy zwykle wąsko trójkątne, 3-4.5 mm długości, prawie całobrzegie lub u nasady nieznacznie ząbkowane, guzek na każdym z listków, czasami prawie równej wielkości — ta odmiana może być mylona z posiadającymi całobrzegie listki szczawiem skupionym (Rumex conglomeratus) i szczawiem gajowym (Rumex sanguineus); liście spodem bez włosków ale zwykle nieco brodawkowane; ten podgatunek jest częsty na całym obszarze krajussp. microcarpus (syn. ssp. sylvestris (Wallr.) Čelak., var. microcarpus Dierb.) — wewnętrzne listki okrywy zwykle wąsko trójkątne, 3-4.5 mm długości, prawie całobrzegie lub u nasady nieznacznie ząbkowane, guzek na każdym z listków, czasami prawie równej wielkości — ta odmiana może być mylona z posiadającymi całobrzegie listki szczawiem skupionym (Rumex conglomeratus) i szczawiem gajowym (Rumex sanguineus); liście spodem bez włosków ale zwykle nieco brodawkowane; ten podgatunek jest częsty na całym obszarze kraju

występowanie

Takson rodzimy lub trwale zadomowiony.[491]
wystepowanie
o mapie
Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
ekologiczne liczby wskaźnikowe Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
Gatunek pospolity na całym niżu i w górach. Preferuje siedliska zasobne w azot, wilgotne do podmokłych.

Tereny ruderalne, ugory, skraje dróg, zmienione przez człowieka brzegi wód, jako chwast w uprawach, na pastwiskach.Gatunek pospolity na całym niżu i w górach. Preferuje siedliska zasobne w azot, wilgotne do podmokłych.

space

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Różne parametry ekologiczne, z objaśnieniem - opisowym rozwinięciem tekstowym, są podane tekstem po zalogowaniu.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20101005.4b.10 - Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny); Bieszczady, Wołosate
101005-4b
leg. Marek Snowarski
/Bieszczady, Wołosate/ #15, 7.3D
znalezisko 20101112.3.10 - Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny); Wrocław
101112-3
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #25, 15.3D
znalezisko 20101112.2.10 - Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny); Wrocław
101112-2
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #12, 3.3D
znalezisko 20051012.1.js - Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny); Okolice Wlenia, Góry Kaczawski
051012-1
leg. Jacek Soboń
/Okolice Wlenia, Góry Kaczawski/ #5
znalezisko 20110629.11.11 - Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny); Wrocław, ul. Wojska Polskiego
110629-11
leg. Marek Snowarski
/Wrocław, ul. Wojska Polskiego/ #5, 2.3D

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Rumex obtusifolius (szczaw tępolistny)
🌱
W ziołolecznictwie (nie ma w farmakopei) stosuje się Hydrolapathi radix (korzeń kobylaka).W ziołolecznictwie (nie ma w farmakopei) stosuje się Hydrolapathi radix (korzeń kobylaka).

Rumex alpinus · szczaw alpejski

Takson rodzimy lub trwale zadomowiony.[491]
szczaw alpejski (Rumex alpinus)
Rumex alpinus
wystepowanie
o mapie
Szczaw alpejski (Rumex alpinus) to roślina górska, ma mniej wydłużoną blaszkę liści odziomkowych, do 1.5× dłuższą niż szerszą, głęboko sercowato wyciętą i tępo zakończoną.

Szypułka owocu jest wyraźnie bańkowato, kubkowato zgrubiała na szczycie.Szczaw alpejski (Rumex alpinus) to roślina górska, ma mniej wydłużoną blaszkę liści odziomkowych, do 1.5× dłuższą niż szerszą, głęboko sercowato wyciętą i tępo zakończoną.

space

nomenklatura, etymologia ℹ️
poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Rumex obtusifolius [🔉 ru·meks *]Rumex silvestris Wallr. [🔉 ru·meks sil·wes·tris](pl) szczaw tępolistny
sylvticus, -a, -um; sylvestris (-ter), -is, -e; silvticus, silvestris (lat., adj.)
leśny, występujący w lasach; także dziki, bytujący w lasach lub zaroślach - w opozycji do uprawianych; także formy silvaticus, silvestris, silvester; od lat. rzeczownika sylva, silva, -ae (f) las