atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]

Sorbus aucuparia L. em. Hedl.

jarząb pospolity jarząb zwyczajny, jarzębina
Sorbus aucuparia
copyright © by Tomasz Oleksy
Sorbus aucuparia
kora
Sorbus aucuparia
liście
Sorbus aucuparia
Sorbus aucuparia
pokrój w stanie ulistnionym, z owocami
Sorbus aucuparia
Sorbus aucuparia ‘Pink Veil’ (jarząb pospolity ‘Pink Veil’)
cv. Pink Veil

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Sorbus (jarząb)kl 4685
Sorbus aucuparia (jarząb pospolity)
Sorbus aucuparia
Krzew lub drzewo do 15 m wysokości.

Korona zaokrąglona lub jajowata, luźna.

Kora gładka, szara, jasna, z wiekiem pęka podłużnie.

Powierzchnia_młodych_gałązek silnie owłosiona, z wiekiem gałązki prawie nagie; szare lub czerwonawobrązowe.

Pączki &plumns: owłosione lub kutnerowate, rzadko nagie lub owłosione jedynie na szczycie.

Liście nieparzysto pierzaste z (4) 5 – 8 (9) parami siedzących listków, te lancetowato wydłużone, nieco niesymetryczne; szczytowy listek krótszy, jajowaty, na ogonku. Blaszki wszystkich listków ostro piłkowane z wyjątkiem okolic nasady listka. Stopień piłkowania brzegu listków jest zmienny, czasem zaczyna się od połowy listka, czasem listek jest piłowany jedynie na szczycie.

Powierzchnia_listków w młodości silnie owłosiona, z wierzchu szybko mniej lub bardziej łysieją, stają się ciemnozielone, spód listków dłużej owłosiony, szarozielony. Stopień owłosienia jest zmienny u tego gatunku. jarząb pospolity górski (Sorbus aucuparia ssp. glabrata) ma bardzo rzadkie, niekutnerowate owłosienie.

Ogonek i osadka liścia rynienkowata, owłosiona, z gruczołkami po górnej stronie miejsca przyczepienia listków

Kwiatostan typu podbaldach, szeroki, wzniesiony, licznokwiatowy; gałązki kwiatostanu pokryte ±gęstym kutnerem.

Korona kwiatowa o białych płatkach. Płatki okrągławe do szeroko jajowatych, z krótkim paznokciem; 2 – 5 mm długości, blisko swojej podstawy, na górnej stronie, owłosione.

Pręcików 20, prawie równej długości jak płatki.

Szyjki słupka 3, rzadziej 2 lub 5, wolne, w dole owłosione.

Owoce prawie kuliste, jaskrawoczerwone, 8 – 10 mm średnicy. W smaku owoc cierpki, niejadalny na surowo lub jadany w niewielkich ilościach po przemrożeniu, kiedy zanika cierpki smak. Użytkowane w formie przetworzonej jako dodatki do soków, dżemów, jako nalewki. Owoce u niektórych odmian uprawnych pozbawione cierpkości.

Wielkość kwiatów, owoców i barwa owoców jest zmienna u tego gatunku.

Nasiona po 3 w owocu, wydłużone, zaostrzone, czerwonawe.

Kwitnie w maju. Owoce wybarwiają się w lipcu, a dojrzewają od sierpnia do września i utrzymują się na drzewach do początku zimy.

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Pospolicie na terenie całego kraju. Lasy, zarośla, miedze.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Gatunek wyróżniający (D.) dla:

space_elw

Istotny diagnostycznie gatunek wspólny dla:

space_elw

pospolicie na terenie całego kraju
wystepowanie
o mapie występowania
w Sudetach i Karpatach, w pobliżu lub powyżej górnej granicy lasu, w zaroślach kosodrzewiny

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20040227.1.bl - Sorbus aucuparia (jarząb pospolity)
040227-1
leg. Barbara Łotocka #14
znalezisko 20050313.6.js - Sorbus aucuparia (jarząb pospolity); okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie
050313-6
leg. Jacek Soboń
/okolice Wlenia, Pogórze Kaczawskie/ #4

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Sorbus aucuparia (jarząb pospolity)
🌱
Stosowany powszechnie w zieleni miejskiej i zadrzewieniach krajobrazowych. Dekoracyjne są owoce, utrzymujące się do początku zimy i jesienne przebarwienie liści w tonacjach pomarańczowo-brązowych. Owoce, zwłaszcza odmian mniej gorzkich, mogą być używane w przetworach.

W ziołolecznictwie (nie ma w farmakopei) używa się Sorbi flos (kwiat jarzębiny) jako środek moczopędny i rozwalniający oraz Sorbi fructus (owoc jarzębiny).

wymagania i uprawa

🌸
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 3

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — półcień • woda — gleba przeciętnie wilgotna lub gleba wilgotna • odczyn — gleba kwaśna lub gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH • ciepło — miejsce umiarkowanie zimne lub miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe • zwięzłość — gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • żyzność — podłoże umiarkowanie żyzne

Ma niewielkie wymagania glebowe, rośnie na glebach suchych (nawet na piaskach - stosowany do ich utrwalania) jak i na wilgotnych, na kwaśnych i wapiennych. Znosi zacienienie, może być stosowany w podszycie. Odmiany takie jak: o "słodkich" owocach; o kolumnowej, wąskiej koronie "Fastigata"; o zwisających gałązkach i szerokiej, nieregularnej koronie "Pendula".

≈ odmiany i dostępność (#15/17)🌱🌸
opcje Bazaru

analiza dostępności roślin (form i odmian #15)

• bez odmiany #2 • Asplenifolia #1 • Autumn Spire #1 • Beissneri #1 (kora pomarańczowa; liście brzegiem nieco strzępiaste) • Dirkenii #1 (liście złotożółte) • Edulis #1 • Fastigiata #2 (wąskostożkowata; liście ciemne, pomarszczone) • Fingerprint #1 (wąskokolumnowa, silnie rosnąca; owoce czerwone) • Konzentra #1 (owoce matowe czerwone, duże, jadalne; wysoka zawartość witaminy C) • Pendula #2 (gałęzie zwieszone do ziemi, powyginane) • Pendula Variegata #1 (forma o zwisających gałęziach; liście żółto plamiste) • Pink Veil • Rosina Aurea #1 (liście żółte lub żółto plamiste; owoce duże, jadalne) • Sheerwater Seedling #1 • Xanthocarpa #1

mieszańce Sorbus aucuparia L. em. Hedl.

×Crataegosorbus ‘Granatnaja’ · głogojarząb 'Granatnaja'
×Crataegosorbus miczurini ‘Ivan’s Bell’ · ×Crataegosorbus miczurini
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Crataegus sanguinea · głóg syberyjski
głóg krwisty
Crataegus altaica
takson uprawiany [24]
Sorbus ×splendida
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]
Sorbus americana · jarząb amerykański »1
takson uprawiany, nie ujęty w czekliście 2002 [24]