Zespół definiowany przez dominację lub współdominację zachylnika błotnego (Thelypteris palustris) i zwykle z udziałem trzciny pospolitej (Phragmites australis) oraz innych gatunków szuwarowych.
Na ogół płaty zespołu zajmują dużą powierzchnię, tworząc się jako jedno z końcowych stadiów zarastania mezotroficznych, rzadziej eutroficznych zbiorników wodnych, od brzegów ku środkowi zbiornika i na jego powierzchni. Często tworzy niedostępne, luźne i podatne pło zawieszone na powierzchni nad tonią wodną. Rośliny zasiedlają silnie rozwodniony (90%) muł[49] z osadów organicznych, silnie kwaśny. Na dalszym etapie sukcesji, w zależności od siedliska, rozwijają się zbiorowiska olsowe Cl. Alnetea glutinosae, darniowotorfowiskowe lub wysokotorfowiskowe.
Trzcina pospolita (Phragmites australis) m.in. na wcześniejszych etapach zarastania zbiorników wodnych tworzy też inne zbiorowisko — Ass. Phragmitetum communis[49].
Większość syntaksonów wg (Matuszkiewicz W. (2001) [14]) i/lub (Ratyńska et al. (2010) [229]). Oznaczenie przypisem lub kolorowym kodem wskazuje źródło takich elementów jak nazwa główna, synonimy, gatunki diagnostyczne; 🟡(Ratyńska et al. (2010) [229]); 🔵(Matuszkiewicz W. (2001) [14]); 🟢[229] i [14]; 🟠inne Br.-Bl.; 🔸Cocktail. Przypadki bardziej złożone są opatrzone notką; zobacz też specyfikację użytych publikacji.
charakterystyczna kombinacja gatunków zespołu (ChSC Ass.) Ass. Thelypterido-Phragmitetum
• ChAss. — 🟢 Thelypteris palustris [diagnostyczny w obrębie danej formacji, dominujący, współdominujący]
• DGr. (Cladietum marisci + Thelypterido-Phragmitetum + Cicuto-Caricetum pseudocyperi + Iridetum pseudacori + Caricetum ripariae + Caricetum acutiformis + Caricetum paniculatae + Equiseto fluviatilis-Caricetum rostratae + Caricetum elatae + Caricetum paradoxae) — Alnus glutinosa, Calla palustris, Salix cinerea, Thelypteris palustris
• DGr. (Cladietum marisci + Thelypterido-Phragmitetum + Cicuto-Caricetum pseudocyperi + Iridetum pseudacori + Caricetum ripariae + Caricetum acutiformis + Caricetum paniculatae + Equiseto fluviatilis-Caricetum rostratae + Caricetum elatae + Caricetum paradoxae + Caricetum distichae + Caricetum gracilis + Caricetum vesicariae) — Comarum palustre, Galium palustre, Menyanthes trifoliata
• ChO. (O. Phragmitetalia australis) — ChCl.[14], 🟡 Carex acutiformis, 🟡 Carex gracilis, 🟡 Cicuta virosa, 🟡 Oenanthe fistulosa, 🟡 Ranunculus lingua, 🟡 Rumex hydrolapathum [optimum], 🟡 Typha latifolia
• ChCl. (Cl. Phragmitetea australis) — 🟡 Alisma gramineum, 🟡 Alisma lanceolatum, 🟢 Alisma plantago-aquatica, 🟡 Carex riparia, 🟢 Eleocharis palustris, 🟢 Equisetum fluviatile, 🟡 Galium palustre [ssp. palustre], 🟢 Glyceria maxima, 🟡 Iris pseudacorus, 🟡 Marchantia polymorpha ssp. polymorpha, 🟡 Mentha aquatica [optimum], 🟢 Phragmites australis, 🟡 Rorippa amphibia, 🟢 Rumex hydrolapathum, 🔵 Schoenoplectus tabernaemontani, 🟢 Sium latifolium, 🟡 Teucrium scordium, 🟢 Typha latifolia, i zwykle także gatunki charakterystyczne niższych jednostek[14]
• DGr. (Cladietum marisci + Thelypterido-Phragmitetum + Cicuto-Caricetum pseudocyperi + Iridetum pseudacori + Caricetum ripariae + Caricetum acutiformis + Caricetum paniculatae + Equiseto fluviatilis-Caricetum rostratae + Caricetum elatae + Caricetum paradoxae) — Alnus glutinosa, Calla palustris, Salix cinerea, Thelypteris palustris
• DGr. (Cladietum marisci + Thelypterido-Phragmitetum + Cicuto-Caricetum pseudocyperi + Iridetum pseudacori + Caricetum ripariae + Caricetum acutiformis + Caricetum paniculatae + Equiseto fluviatilis-Caricetum rostratae + Caricetum elatae + Caricetum paradoxae + Caricetum distichae + Caricetum gracilis + Caricetum vesicariae) — Comarum palustre, Galium palustre, Menyanthes trifoliata
• ChO. (O. Phragmitetalia australis) — ChCl.[14], 🟡 Carex acutiformis, 🟡 Carex gracilis, 🟡 Cicuta virosa, 🟡 Oenanthe fistulosa, 🟡 Ranunculus lingua, 🟡 Rumex hydrolapathum [optimum], 🟡 Typha latifolia
• ChCl. (Cl. Phragmitetea australis) — 🟡 Alisma gramineum, 🟡 Alisma lanceolatum, 🟢 Alisma plantago-aquatica, 🟡 Carex riparia, 🟢 Eleocharis palustris, 🟢 Equisetum fluviatile, 🟡 Galium palustre [ssp. palustre], 🟢 Glyceria maxima, 🟡 Iris pseudacorus, 🟡 Marchantia polymorpha ssp. polymorpha, 🟡 Mentha aquatica [optimum], 🟢 Phragmites australis, 🟡 Rorippa amphibia, 🟢 Rumex hydrolapathum, 🔵 Schoenoplectus tabernaemontani, 🟢 Sium latifolium, 🟡 Teucrium scordium, 🟢 Typha latifolia, i zwykle także gatunki charakterystyczne niższych jednostek[14]
statusy wg (Ratyńska et al. (2010) [229]): syngeneza: zbiorowisko naturalne perdochoryczne • rozpowszechnienie: częste • stan zagrożenia: niezagrożone • siedliska N2000: *1150 ds - zalewy i jeziora przymorskie (laguny) · 3160 ds2 - naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne · 7140 ds2 - torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea nigrae)
gatunki charakterystyczne zespołu (ChAss.) Ass. Thelypterido-Phragmitetum
ChAss.
🟢
🟡(Ratyńska et al. (2010) [229]); 🔵(Matuszkiewicz W. (2001) [14]); 🟢[229] i [14]; 🟠inne Br.-Bl.; 🔸Cocktail
gatunki wyróżniające/wspólne dla grupy syntaksonów — Cladietum marisci + Thelypterido-Phragmitetum + Cicuto-Caricetum pseudocyperi + Iridetum pseudacori + Caricetum ripariae + Caricetum acutiformis + Caricetum paniculatae + Equiseto fluviatilis-Caricetum rostratae + Caricetum elatae + Caricetum paradoxae
gatunki wyróżniające/wspólne dla grupy syntaksonów — Cladietum marisci + Thelypterido-Phragmitetum + Cicuto-Caricetum pseudocyperi + Iridetum pseudacori + Caricetum ripariae + Caricetum acutiformis + Caricetum paniculatae + Equiseto fluviatilis-Caricetum rostratae + Caricetum elatae + Caricetum paradoxae + Caricetum distichae + Caricetum gracilis + Caricetum vesicariae
gatunki charakterystyczne syntaksonów nadrzędnych zespołu Ass. Thelypterido-Phragmitetum
razem z wymienionymi wyżej gatunkami charakterystycznymi i wyróżniającymi budują charakterystyczną kombinację gatunków tego syntaksonu (uwaga: gatunki wyróżniające jednostek nadrzędnych nie wchodzą do ChSC, więc ich nie pokazujemy w poniższym zestawieniu)
gatunki charakterystyczne rzędu (ChO.) Phragmitetalia australis (szuwary) ⇒ ChCl.[14]
ChO.
🟡
ChO.
🟡
ChO.
🟡
ChO.
🟡
ChO.
🟡
ChCl.ChO.
🟡
ChCl.ChO.
🟡
🟡(Ratyńska et al. (2010) [229]); 🔵(Matuszkiewicz W. (2001) [14]); 🟢[229] i [14]; 🟠inne Br.-Bl.; 🔸Cocktail
gatunki charakterystyczne klasy (ChCl.) Phragmitetea australis (szuwary)
ChCl.
🟡
ChCl.
🟡
ChCl.
🟢
ChCl.
🟡
ChCl.
🟢
ChCl.
🟢
ChCl.
🟡
ChCl.
🟢
ChCl.
🟡
ChCl.
🟡
ChCl.
🟡
ChCl.
🟢
ChCl.
🟡
ChCl.ChO.
🟢
ChCl.
🔵
ChCl.
🟢
ChCl.
🟡
ChCl.ChO.
🟢
🟡(Ratyńska et al. (2010) [229]); 🔵(Matuszkiewicz W. (2001) [14]); 🟢[229] i [14]; 🟠inne Br.-Bl.; 🔸Cocktail
wybrane okazy · selected collections ⇈
#2
leg. Piotr Sikorski