antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· archeofit, zadomowiony [234]

Malva sylvestris L.

ślaz dziki
Malva silvestris L.
Malva sylvestris (ślaz dziki)
pokrój; 21.09.2011, Wrocław; copyright © by Marek Snowarski
Malva sylvestris (ślaz dziki)
kwiaty
Malva sylvestris (ślaz dziki)
kwiat, przekrój podłużny
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupnia w przekroju

opis

Malva sylvestris (ślaz dziki)
młody owoc 3D||
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupnie 3D||
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupki, nasiono (pokryte strzępkami pleśni) 3D||
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rozłupka i nasiona
Malva sylvestris (ślaz dziki)
rurka pręcikowa owłosiona włoskami gwiazdkowatymi 3D||
Rośliny dwuletnie, rzadziej byliny lub roczne. Korzeń wrzecionowaty, zwykle długi i tylko z nielicznymi, cienkimi korzeniami bocznymi.

space

Liście długoogonkowe; ogonki liściowe dolnych liści łodygowych (3)6-14(20) cm długości, z ±gęsto owłosionym rowkiem na górnej stronie. Blaszka liściowa w zarysie okrągła, zwykle dłoniasto wcięta w (3-)5(-7) płatów, niższe liście wcale lub ±płytko, wyższe liście łodygowedo 1/3(1/2) blaszki, odcinki półkoliste, szeroko jajowate do lancetowatych, brzegiem nierówno grubo karbowane lub ząbkowane; nasada blaszki sercowata, a u górnych liści łodygowych niekiedy ucięta; górna powierzchnia blaszki przeważnie naga, spodnia ±rozproszono, rzadziej gęsto owłosiona, gęściej na nerwach, z włoskami prostymi i dwudzielnymi, często z dodatkiem włosków gwiazdkowatych, rzadko tylko z włoskami gwiazdkowatymi (wtedy też są i na górnej stronie blaszki), zdarzają się też włoski gruczołowate. Przylistki podługowato trójkątne, 6-8 mm długości, brzegiem orzęsione, nietrwałe.

space

Malva sylvestris (ślaz dziki)
listki kieliszka pod młodym owocem 3D||

Kieliszek trójlistkowy, jego listki jajowate do podługowato jajowatych, 4-5(7) mm długości, z rozproszonymi włoskami prostymi, widlastymi, rzadziej także z włoskami gwiazdkowatymi, rzadko nagi.

Działki kielicha zrośnięte do połowy, trójkątne, (4)5-6(9) mm długości, owłosione włoskami gwiazdkowatymi, z domieszką włosków prostych i widlastych.

space

Rurka pręcikowa do 6 mm długości, pokryta włoskami gwiazdkowatymi.

space

Nasiona nerkowate, z szerokim, płaskim grzbietem, czerwonobrązowe, dojrzałe ciemnobrązowe, stosunkowo wyraźnie pomarszczone, delikatnie, podłużnie, pofałdowane (do 25 zmarszczek na jednej stronie nasiona).

space

zmienność

Gatunek o znacznej zmienności. Wyraźnie odróżnia się odmiana (w innych ujęciach podgatunek lub samodzielny gatunek) ślaz maurytański (Malva sylvestris var. mauritiana).

występowanie

wystepowanie
o mapie występowania
Częsty na niżu, w wyższych położeniach rzadki lub brak.

space

Miejsca ze zwiększoną zawartością azotu, siedliska ruderalne, gruzowiska, przypłocia, przydroża, kompostniki, składowiska nawozu świńskiego; gleba raczej sucha lub umiarkowanie wilgotna.

Roślina dwuletnia lub bylina.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, nieinwazyjny; archeofit; pochodzenie: Europa [czas przybycia na teren Polski: nieznany]
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych

wymagania i uprawa

Stanowisko słoneczne. Gleba przeciętna, przepuszczalna; dobrze rośnie na glebach suchych; odczyn obojętny. Bylina krótkowieczna ale może utrzymywać się z samosiewu. Na rabaty bylinowe o charakterze naturalistycznym. W uprawie formy (‘Zebrina’) intensywniej zabarwione o szerszych płatkach, zbliżone do ślazu maurytańskiego (Malva sylvestris var. mauritiana).

space

Latem można rozmnażać przez niezdrewniałe sadzonki pędowe.

Wymagania: światło · pełne słońce · woda · gleba przeciętnie wilgotna · odczyn · gleba słabo kwaśna lub gleba o obojętnym pH · ciepło · miejsce umiarkowanie chłodne lub miejsce przeciętnie ciepłe · zwięzłość · gleba lekka, piaszczysta lub gleba średnio zwięzła · próchnica · gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus · żyzność · podłoże żyzne

właściwości i zastosowanie

Od starożytności uprawiana jako roślina lecznicza (Flos malvae, Folia malvae) i ozdobna — zwłaszcza odmiana ślaz maurytański (Malva sylvestris var. mauritiana) o szerszych, zachodzących na siebie płatkach (przez to pełniejszych kwiatach), intensywniej zabarwionych.

space

Kwiaty i liście stosowano w mieszankach do herbat. Kwiaty używano do barwienia wełny na niebieskofioletowo do granatowego, na szary; także używane do nadawania czerwonopurpurowej barwy octu i wzmacniania barwy czerwonych win.

space

Stanowi pożytek pszczeli.

W stosunku do typowego ślazu dzikiego (Malva sylvestris) wyraźnie różni się następującymi cechami:

space

Rośliny masywniejsze, wyższe (do 150 cm), z grubszymi łodygami; całe ±wyłysiałe.

space

Płatki dłuższe, szersze, ciemniejsze — ciemnopurpurowe lub fioletowe z ciemniejszymi żyłkami, 2-3 cm długości, 3-4× dłuższe od działek, szeroko odwrotniejajowate, wyraźnie zachodzące na siebie brzegami, nagle przechodzące w paznokieć.

space

Grupa użytkowa: byliny ogrodowe

Podobnie wygląda Malva nicaeensis. Jest to gatunek z obszaru śródziemnomorskiego, Azji Mniejszej i Kaukazu.

space

Kwiaty mniejsze niż u ślazu dzikiego (Malva sylvestris), płatki 10-12 mm długości, 2-3× dłuższe od działek; niebieskawe lub bladoliliowe, paznokcie nagie.

space

Efemerofit, niegdyś zawleczony w Gubinie. /Rutkowski L., 1998 [15]/

znalezisko 00010000.38.bl - Malva sylvestris (ślaz dziki)
3f · 00010000.38.bl
leg. Barbara Łotocka
znalezisko 20050830.16.bl - Malva sylvestris (ślaz dziki)
5f · 20050830.16.bl
leg. Barbara Łotocka
znalezisko 20110918.1.11 - Malva sylvestris (ślaz dziki); Wrocław
22f · 20110918.1.11
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
/egzemplarz na koszonym trawniku osiedlowym/
znalezisko 20110921.1.11 - Malva sylvestris (ślaz dziki); Wrocław
17f · 20110921.1.11
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
znalezisko 20110921.2.11 - Malva sylvestris (ślaz dziki); Wrocław
47f · 20110921.2.11
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/
literatura · references
· Hejný, S., Slavík, B., 1992 — Květena České Republiky 3 p.304+285i+307i [71.3]
· Futák, J., Bertová, L. (eds.), 1982 — Flóra Slovenska. III. p.379 [84.3]
· Flora Polska. Rośliny naczyniowe, 1959 — Tom VIII. p.286 [16.8]
· Tzvelev N.N., 1996 — Flora Europae Orientalis. T.9 p.240k+243 [86.9]
· Schischkin B.K., Bobrov E.G., 1949 — Flora URSS. T.15 p.41 [85.15]
· Haeupler, H., Muer, T., 2000 — Bildatlas der Farn- und Blütenpflanzen Deutshlands. p.137 [9]
· Rothmaler W., 2005 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 4. Gefäßpflanzen: Kritischer Band. p.307 [40]
· Rothmaler W., 1995 — Exkursionsflora von Deutschland, Band 3. Gefäßpflanzen: Atlasband. p.202 [11]
· Kubát, K., 2002 — Klíč ke květeně České republiky p.288 [105]
· Rutkowski L., 1998 — Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. p.302 [15]
· Szafer, Wł., Kulczyński, St., Pawłowski, B., 1988 — Rośliny polskie, cz. I i II. p.396 [3]
· Mowszowicz, J., 1986 — Krajowe chwasty polne i ogrodowe. p.197 [20]
· Kulpa, W., 1988 — Nasionoznawstwo chwastów. p.172+173+174i+370 [80]
· Tymrakiewicz, W., 1976 — Atlas chwastów. p.216 [22.3]
· Tutin T.G. et al., 1968 — Flora Europaea. Volume 2. Rosaceae to Umbelliferae p.250 [150.2]
· Mirek Z. et al., 2002 — Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin kwiatowych i paprotników Polski. [24]
· Tokarska-Guzik B., Dajdok Z., Zając M. i A., Urbisz A., Danielewicz W., Hołdyński Cz., 2012 — Rośliny obcego pochodzenia w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem gatunków inwazyjnych [234]
· Zając, A., Zając, M. (Eds.), 2001 — Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce. - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. [25]
· Matuszkiewicz W., 2001 — Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. [14]
· Zarzycki, K., Trzcińska-Tacik, H., Różański, W., Szeląg, Z., Wołek, J., Korzeniak, U., 2002 — Ecological indicator values of vascular plants of Poland (Ekologiczne liczby wskażnikowe roślin naczyniowych Polski). [23]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 2002-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.09.04 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 25.01.2015 · powstała/was created 15.10.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="https://www.atlas-roslin.pl.pl/gatunki/Malva_sylvestris_ssp._sylvestris.htm"> Malva sylvestris (ślaz dziki) - Atlas roślin Polski atlas-roslin.pl</a>