atlas-roslin.pl
takson rodzimy lub trwale zadomowiony [24]

Hepatica nobilis Schreb.

przylaszczka pospolita trojanek
Hepatica nobilis Gersault · Hepatica nobilis Mill. · Hepatica triloba Gilib.
Hepatica nobilis
pokrój; Suwalszczyzna; copyright © by Maciej Romański
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
pokrój; 08.03.2008, rez. "Śnieżycowy Jar" koło Starczanowa; copyright © by Błażej Gierczyk
Hepatica nobilis
grupa kwitnących roślin
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
kwiat - widok z boku
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
kwiat
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
pąki
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
trójklapowe zeszłoroczne, zimujące liście odziomkowe
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)

opis

cechy diagnostyczne w kluczu:Ranunculaceae (jaskrowate)kl 582
Charakterystyczne, niebieskie kwiaty pojawiają się wczesną wiosną od marca do kwietnia, pojedynczo na pędzie kwiatostanowym z trzema liściami umieszczonymi tuż pod kwiatem. Liście te imitują działki kielicha. Liście odziomkowe także charakterystyczne, trójklapowe, klapy całobrzegie, jajowate.
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
kielich pozorny z liści podkwiatowych
Bylina kłączowa, kłącze krótkie. Pędy kwiatostanowe 5 – 15 (25) cm wysokości, z jednym kwiatem.

Liście odziomkowe trójklapowe, klapy całobrzegie, jajowate, ich nasada sercowata. Liście zeszłoroczne pozostają zielone przez zimę i są zastępowane nowymi dopiero po przekwitnięciu roślin, pod koniec kwietnia. Liście ciemnozielone o owłosionej, z czasem łysiejącej powierzchni.

Kwiaty pojedynczo na pędzie kwiatostanowym wysokości 8 – 15 (25) cm. Na pędzie trzy liście umieszczonymi tuż pod kwiatem. Liście te imitują działki kielicha - tworzą trwały nibykielich, pozostający i w czasie owocowania. Kwiaty niebieskofioletowe, rzadziej różowe lub ciemnoczerwone, średnicy do 4 cm. Płatków 6 – 8 (10), łatwo odpadają.

Owocem są orzeszki z krótkim dzióbkiem — elajosomem, rozsiewany przez mrówki (myrmekochoria).

Kwitnienie wczesną wiosną od marca do kwietnia, w wyższych położeniach odpowiednio później. Na noc i w czasie chłodnej i pochmurnej pogody kwiaty zamykają się i zwieszają.

występowanie

Do 2014r. podlegała ochronie ścisłej. Obecnie nie jest chroniona.
Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
wystepowanie
o mapie występowania
Dość częsta na niżu, w górach brak. Występuje w cienistych i wilgotnych lasach liściastych i zaroślach na glebach żyznych, umiarkowanie kwaśnych lub zasadowych.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 00010000.319.mr - Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita); Suwalszczyzna
319
leg. Maciej Romański
/Suwalszczyzna/ #3
znalezisko 20080308.2.bg - Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita); rez.
080308-2
leg. Błażej Gierczyk
/rez. "Śnieżycowy Jar" koło Starczanowa/ #9
znalezisko 20060412.2.bl - Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
060412-2
leg. Barbara Łotocka #7
znalezisko 20090405.2.jkr - Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita); Jura
090405-2
leg. Jerzy Kruk
/Jura/ #3
znalezisko 00010000.454.mr; Suwalszczyzna
454
leg. Maciej Romański
/Suwalszczyzna/ #3
znalezisko 00010000.183.jmak - Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita); ogr. zielny, Niemcy
183
leg. Jarosław Makowski
/ogr. zielny, Niemcy/
/cv. Rosea Plena/ #4
znalezisko 20180424.1.jmak - Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita); Jura Szwabska, Niemcy
180424-1
leg. Jarosław Makowski
/Jura Szwabska, Niemcy/ #3
znalezisko 00010000.125.mr; Suwalszczyzna
125
leg. Maciej Romański
/Suwalszczyzna/ #5

właściwości i zastosowanie

wymagania uprawa Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)
Cała roślina słabo trująca. Czynnikiem toksycznym jest protoanemonia, działająca drażniąco na błony śluzowe przewodu pokarmowego, skórę i spojówki. Po spożyciu znacznej ilości rośliny mogą wystąpić objawy nieżytu żołądkowo-jelitowego.
Łacińska nazwa rodzajowa przylaszczki nawiązuje do wątroby (hepatica) z uwagi na podobieństwo kształtu liścia. Na zasadzie magicznego myślenia (sympatia podobieństw, "podobne działa na podobne") była używana w leczeniu schorzeń wątroby.
🌱
Krajowa bylina z krótkimi kłączami, rośnie w wilgotnych lasach i zaroślach, na glebach nie przesychających, stale umiarkowanie wilgotnych.

Uprawiana w ogrodach, w miejscach cienistych i wilgotnych, pod krzewami lub drzewami, najlepiej na glebie gliniastej, zasadowej. W sprzyjających jej warunkach tworzy całoroczną, zimozieloną okrywę i jest trwała.

Odmiany różnią się barwą kwiatów - obok typowych niebieskiej i fioletowoniebieskiej, także odmiany z kwiatami białymi, karminowoczerwonymi i formy pełnokwiatowe.

💠 rabata bylinowa • 🟩 okrywowe lub zadarniające • "runa leśnego" • ▩ grupa/płat
trwała • częściowo zimozielona • słabo trująca
wysokość: 10 – 15 cm
kwitnienie: od marca do kwietnia

wymagania i uprawa

🌸
🔆 miejsce: ⛅ półcieniste • ☁ cieniste • z wilgotnym powietrzem
💧 woda: gleba przeciętnie wilgotna (świeża) • nie znosi przesuszania • nie znosi gleby podmokłej
☷ gleba: żyzna • przeciętna ogrodowa • próchniczna • odczyn zbliżony do obojętnego • preferuje zasadową
❄️ zimowanie: strefa mrozoodporności 3

Wymagania (optimum rozwoju/konkurencyjności na naturalnych stanowiskach wg ekologicznych liczb wskaźnikowych): światło — półcień • woda — gleba sucha lub gleba przeciętnie wilgotna • odczyn — gleba o obojętnym pH lub gleba zasadowa, z wapniem • ciepło — miejsce przeciętnie ciepłe lub miejsce wybitnie ciepłe • zwięzłość — gleba średnio zwięzła • próchnica — gleba mineralno-próchnicza, zasobna w humus • żyznośćpomiędzy podłoże umiarkowanie żyzne a podłoże żyzne

Gleba powinna być stale umiarkowanie wilgotna, najlepiej o odczynie zasadowym.

🌱 Sadzenie, wysiew, rozmnażanie:

z nasion [zaraz po zbiorze lub zimą, utrzymywać stale wilgotne podłoże]
przez podział [po kwitnieniu (maj – czerwiec) lub sierpień]

≈ odmiany i dostępność (#9/2)🌱🌸
opcje Bazaru

analiza dostępności roślin (form i odmian #9)