Jaskrowate są istotnym składnikiem flory Polski, liczą w niej ponad 70 gatunków. Liczne gatunki rodzime, jak i te obcego pochodzenia, są uprawiane jako popularne rośliny ozdobne. W skali świata jaskrowate (Ranunculaceae)/ liczą około dwa tysiące gatunków zamieszkujących głównie Półkulę Północą, umiarkowane i chłode strefy klimatyczne, często tereny górskie.
Uwaga!Większość jaskrowatych jest słabiej lub silniej trująca, zawierają np. trującą ranunkulinę. Zawarte w nich substancje czynne są używane w ziołolecznictwie.
klucz do oznaczania
nadrzędne węzły klucza tu odsyłające:
po zalogowniu, w pełnej wersji atlasu, jest tu dodatkowa, zwarta, wersja klucza - wygodna w użyciu gdy chcemy szybko zorientować się w jego strukturze lub znamy już klucz i chcemy szybciej dojść do celu; przycisk logowania jest w prawym górnym rogu strony
klucz pełny
⇑ szablon klucza
legenda: nazwa pozycji klucza
*alternatywy dla tej pozycji
· do pozycji w szablonie klucza:
(sz)
· powrót z szablonu klucza:
(kl)
|
| ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kielich barwny, zwykle niebieski, pięciolistkowy.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Listek miodnikowy jeden, zrośnięty z dwóch.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Listki miodnikowe cztery, w tym dwa górne z ostrogami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Owocem jest pięć wzniesionych mieszków.
⊛ Widne zarośla, brzegi lasów, zręby, polany, z preferencją dla gleb zasadowych; także uprawiana roślina ozdobna i dziczejąca. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście nitkowate, całobrzegie.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Podmokłe pola, ugory, brzegi wód, namuliska, na glebach ubogich, zwykle kwaśnych, także umiarkowanie zasolonych. | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście dłoniasto trójdzielne.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Gatunek z Europy środkowej i południowo-wschodniej, u nas dawniej zawleczony koło Opatowa k. Sandomierza.
Suche miejsca trawiaste, ugory, brzegi dróg, miedze. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty bez ostróg. Dno kwiatowe zwykle nie jest silnie wydłużone.
| ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwitną wiosną.
| ||||||||||||||||||||
|
liście tuż pod barwnym okwiatem niepodzielone, imitują działki (sz) * liście okółka pod okwiatem podzielone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ▶ Hepatica nobilis (przylaszczka pospolita)  trojanek ·
syn. Hepatica nobilis · Hepatica nobilis · Hepatica triloba · rodzimy takson flory Polski [491] ⊛ Występuje w cienistych i wilgotnych lasach liściastych i zaroślach na glebach żyznych, umiarkowanie kwaśnych lub zasadowych. | ||||||||||||||||||||
|
liście okółka pod okwiatem podzielone (sz) * liście tuż pod barwnym okwiatem niepodzielone, imitują działki· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście odziomkowe nie trójklapowe o całobrzegich łatkach. | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Listki miodnikowe rurkowate.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ▶ Eranthis hyemalis (rannik zimowy)
syn. Eranthis hiemalis · takson uprawiany [491] ⊛ Bylina ozdobna, zdziczała w parkach. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Listków miodnikowy brak.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty z prątniczkami okazałe, zwykle fioletowe, rzadziej białe.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty bez prątniczek białe lub żółte.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||
⊛ Roślina wysokogórska; w najwyższych partiach Tatr. Murawy naskalne, z preferencją dla granitu, rzadziej na wapieniu. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · lub białe i rośliny gór lub pogórzy (jaskier (Ranunculus))
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Jeśli są listki miodnikowe to przypominają płatki korony. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiatostan grono. Listki miodnikowe owalne.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Rośnie w cienistych lasach i zaroślach, przy drogach leśnych, potokach, z preferencją dla gleb nie kwaśnych, wapiennych.
⊛
Czerniec gronkowy (Actaea spicata)/ to gatunek rodzimy. Pozostałe to gatunki obcego pochodzenia. | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiatostan długie złożone grono.
Listki miodnikowe koliste.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Lasy liściaste, mieszane, zarośla, ziołorośla; na glebach wilgotnych, próchniczych, zawierających wapń.
Do flory polskiej należy pluskwica europejska (Actaea europaea)/; pozostałe to uprawiane byliny ozdobne. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście pojedyncze, nerkowate.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ▶ Caltha palustris s.l. (knieć błotna)  kaczeniec · (potocznie: "kaczyniec") · rodzimy takson flory Polski [491] ⊛ Mokre łąki, rowy, olszyny. | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście pocięte na nitkowate łatki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście nie pocięte na nitkowate łatki.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście podwójnie trójlistkowe.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Wilgotne, cieniste lasy liściaste i zarośla | ||||||||||||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście dłoniaste lub stopowate, 7-9 (12) sieczne lub dzielne, skórzaste, zimotrwałe. ⊛ Uprawiane byliny ozdobne i jeden bieszczadzki gatunek rodzimy ciemiernik czerwonawy (Helleborus purpurascens). | ||||||||||||||||||||
opis
cechy diagnostyczne w kluczu:
W naszej florze rodzina jaskrowatych jest reprezentowana przez przez rośliny zielne i jeden rodzaj pnączy – powojnik (Clematis).
Rodzina jaskrowatych charakteryzuje się stosunkowo prymitywną budową kwiatów, np. o wydłużonym dnie kwiatowym, z dużą liczbą listków okwiatu, licznymi pręcikami i słupkami.
Kwiaty zwykle o symetrii promienistej, u części rodzajów o symetrii grzbiecistej. Większość gatunków ma kwiaty owadopylne przystosowane do zapylania przez owady, w szczególności posiada wabiące je nektarem miodniki powstałe np. z przekształconych pręcików lub symetrię grzbiecistą (np. w rodzaju tojad (Aconitum)/). Rzadziej spotyka się kwiaty przystosowane do wiatropylności np. w rodzaju rutewka (Thalictrum).
Słupki górne, często wolne. Owocolistki zawsze całkowicie zamknięte. Znamieniem słupka jest szczytowa partia szyjki słupka.
Pręciki liczne zawsze zróżnicowane na nitkę pręcika i pylnik. Zwykle liczne w kwiecie i często umieszczone skrętolegle.