wskazówki do oznaczania jeżyn
Bardzo liczny w gatunki rodzaj. Przyczyną jest to, że obok kilku "normalnych" gatunków jest duża liczba populacji rozmnażających się bezpłciowo, apomiktycznie. Przyjęto, ze względów praktycznych, opisywać je w randze gatunku, jeśli dany klon "udowodnił" swoją witalność poprzez zajęcie stanowisk w odległości ponad 20km (tzw. gatunki regionalne) lub ponad 350km (gatunki o szerokim zasięgu). Klony o skrajnych stanowiskach w odległości poniżej 20km to lokalne biotypy, nie opisywane w randze gatunków. W ten sposób w Polsce mamy około setki gatunków jeżyn.
Z powyższego wynika też, że tylko dla pewnej części znalezisk jest możliwe oznaczenie gatunku. W wielu przypadkach można mieć do czynienia z lokalnym biotypem, czy nawet pojedynczą kolonią lub egzemplarzem nowego biotypu, z definicji nieoznaczalnym do gatunku.
Maliny i jeżyny, z reguły, w pierwszym roku tworzą silne pędy wegetatywne. W drugim roku, na tych pędach, w kątach liści wyrastają pędy kwiatostanowe. Po owocowaniu pędy zamierają.
Potencjalnie oznaczalny materiał zielnikowy musi być zebrany:
· na początku owocowania (liście wtedy są w pełni wykształcone a jeszcze są dostępne kwiaty),
· z egzemplarza rosnącego w dobrych warunkach, w miejscu nasłonecznionym, najlepiej izolowanego (trzeba szczególnie uważać aby zbiór nie był "miksem" różnych biotypów, w przypadku gdy osobniki rosną obok siebie przeplecione)
i musi zawierać:
· przynajmniej dwa liście wycięte ze środkowe odcinek pędu płonnego (tj. jednorocznego) z pędem długości międzywęźla, w zielniku należy ułożyć je tak aby był pokazany na jednym wierzch, na drugimi spód liści,
· pęd kwiatostanowy wyrastający w środkowej części pędu ubiegłorocznego,
· osobno zachować pewną liczbę płatków korony,
· należy zanotować "cechy niezielnikowalne", między innymi pokrój krzewu - ułożenie pędów, wysokość tworzonych przez nie łuków; wysoce pożądane jest wykonanie fotografii pokroju.
W przypadku jeżyn nie każde znalezisko można oznaczyć co do gatunku. Klasyczny klucz może często prowadzić na manowce i nie należy stosować go czysto mechanicznie; liczy się zespół cech. Zobacz też uwagi na marginesie.
|
liście pojedyncze *liście złożone | ||||||||||
|
pędy zielne, do 30 cm wysokości *pędy ponad 1 m wysokości, zdrewniałe, dwuletnie
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Liście pojedyncze, zwykle 5-klapowe, sercowato-nerkowate.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Torfowiska. | ||||||||||
|
pędy ponad 1 m wysokości, zdrewniałe, dwuletnie *pędy zielne, do 30 cm wysokości
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Kwiaty purpurowe, 3-5 cm średnicy, pachnące.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Uprawiana ozdobna i rzadko dziczejąca. | ||||||||||
|
liście złożone *liście pojedyncze | ||||||||||
|
pędy zielne, niezdrewniałe, tylko jednoroczne *pędy ± zdrewniałe, część z nich dwuletnia z pędami kwiatowymi | ||||||||||
|
końcowy listek ≤2× dłuższy niż szerszy; owocki (1) 2-6, czerwone *końcowy listek >2× dłuższy niż szerszy; owocki liczne, żółte
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Pędy pokryte delikatnymi kolcami, płonne, długie, zakorzeniające się w węzłach.
Kwiaty obupłciowe. Owoce pozorne czerwone, mało spójne, złożone z (1) 2-6 pestkowców.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Suche lasy, zręby. | ||||||||||
|
końcowy listek >2× dłuższy niż szerszy; owocki liczne, żółte *końcowy listek ≤2× dłuższy niż szerszy; owocki (1) 2-6, czerwone
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Owocki liczne, żółte.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ▶ Rubus xanthocarpus (jeżyna żółtoowockowa)  malina żółtoowocowa · antropofit zadomowiony we florze Polski [491] ⊛ Rzadko uprawiana, zdziczała koło Kielc. | ||||||||||
|
pędy ± zdrewniałe, część z nich dwuletnia z pędami kwiatowymi *pędy zielne, niezdrewniałe, tylko jednoroczne· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · Pedy bez kolców lub z drobnymi, igiełkowatymi kolcami.
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony · ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ⊛ Występuje pospolicie na terenie całego kraju, w świetlistych lasach, na ich skrajach, polanach, zaroślach. Od tego gatunku wywodzi się większość uprawianych odmian maliny. | ||||||||||
|
inna kombinacja cech * | ||||||||||
|
liście głęboko powcinane *inne
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony ▶ Rubus laciniatus (jeżyna wcinanolistna)  jerzyna strzępolistna · antropofit zadomowiony we florze Polski [491] ⊛ Często uprawiana ogrodowa jeżyna. | ||||||||||
|
· ta cecha diagnostyczna jest widoczna po zalogowaniu, w pełnej wersji atlasu, opcja logowania znajduje się prawym górnym rogu strony | ||||||||||
jeżyna Bellardiego
pedemontanus
jeżyna gruczołowata
hirtus agg.
jeżyna malinowa
Rubus ×pseudidaeus idaeus × caesius
caesius × saxatilis
jeżyna kogucia
perperus
występowanie, ekologia
