antropofit zadomowiony we florze polskiej [24]
· kenofit, zadomowiony, inwazyjny [234]

Solidago gigantea Aiton

nawłoć późna nawłoć olbrzymia
Solidago serotina Aiton
Solidago gigantea (nawłoć późna)
kwitnące pędy; 13.08.2011, Wrocław; copyright © by Marek Snowarski
Solidago gigantea (nawłoć późna)
kwitnące rośliny
Solidago gigantea (nawłoć późna)
owocostan
Solidago gigantea (nawłoć późna)
owoce z aparatem lotnym XL 3DRLLR||
Solidago gigantea (nawłoć późna)
XL
Solidago gigantea (nawłoć późna)
XL

opis

cechy diagnostyczne w kluczu: Solidago (nawłoć)kl 548
Solidago gigantea (nawłoć późna)
górna powierzchnia liścia
Solidago gigantea (nawłoć późna)
dolna powierzchnia liścia naga
Solidago gigantea (nawłoć późna)
owoce || 3D
Solidago gigantea (nawłoć późna)
łodyga naga, owoszczona
Wieloletnia bylina z kłączami. Kłącza 2.5-5 mm grubości, płytko zagłębione, ±proste, silnie rozgałęziające się, z licznymi korzeniami i pąkami.

space

Ulistnienie skrętoległe, gęste. Liście lancetowate, klinowato zwężone u nasady i siedzące, 7-18 cm długości i 1.2-3 cm szerokości, zaostrzone, ±całobrzegie lub częściej w górnej części blaszki odlegle ostro piłkowane; brzeg z wygiętymi ku szczytowi liścia kilkukomórkowymi włoskami; górna powierzchnia naga, ciemnozielona; spód nagi lub co najwyżej z owłosionymi żyłkami, szarozielony, z wyraźną siatką żyłek.

Solidago gigantea (nawłoć późna)
koszyczki widok z boku; kwiaty języczkowate wyraźnie dłuższe od rurkowatych 3D||
Solidago gigantea (nawłoć późna)
koszyczki; kwiaty języczkowate wyraźnie dłuższe od rurkowatych 3D||

Koszyczki liczne zebrane w szczytową ±jednostronną, piramidalną wiechę, w czasie kwitnienia 10-20 cm długą, podczas owocowania do 40 cm długości; gałązki wiechy rzadziej lub gęściej krótko owłosione, łukowato zwieszone, z ±jednostronnie rozmieszczonymi koszyczkami; podsadki podobne do liści łodygowych.

space

Solidago gigantea (nawłoć późna)
kwiaty 3D||

Brzeżnych kwiatów języczkowych (8)12-13(15), żółte, wyraźnie dłuższych od listków okrywy i dłuższych od kwiatów rurkowych, języczek 3.5-4.0 mm długości i 0.5-1 mm szerokości, na szczycie niewyraźnie wycięty; słupek o znamieniu ±tej samej długości co korona. Kwiatów rurkowych 8-9, żółte, korona rurkowata, 3.2-3.5 mm długości, ząbki korony długie; pylniki żółte.

space

Kwitnienie od (lipca)sierpnia do września(października).

zmienność

Europejskie populacje (prawdopodobnie wszystkie) należą do tetraploidalnego (2n=36) podgatunku ssp./var. sertoina [71.7]; starsze źródła najpewniej mylnie podają jako występujący u nas ssp./var. gigantea (diploidalny, 2n=18), który jest gatunkiem nieekspansywnym o niewielkim rodzimym areale występowania w Ameryce Północnej.

występowanie

Solidago gigantea (nawłoć późna)
nieużytek zarośnięty nawłocią późną (Solidago gigantea), z nielicznymi wyższymi kępami nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis)
Solidago gigantea (nawłoć późna)
łan suchych pędów z niełupkami; pojedyncze pędy nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis) wystają ponad łan nawłoci późnej (Solidago gigantea)
wystepowanie
o mapie występowania
Pospolita na terenie całego kraju poza górami. Gatunek inwazyjny pochodzący z USA i Kanady, zadomawiający się w Polsce od XIX w.

space

Uprawiana jako roślina ozdobna kwitnąca jesienią. Pyłkodajna.

Gatunek charakterystyczny (Ch.) dla:

space_elw

Inwazyjność i/lub kategorie obcego elementu flory (Tokarska-Guzik et al.) [234]:

- zadomowiony, inwazyjny w skali kraju; kenofit; pochodzenie: Ameryka Północna [czas przybycia na teren Polski: 1853r.]

Kategoria inwazyjności IV (najwyższa) 18pkt.: gatunek o bardzo dużym wpływie w Polsce — znana jest zarówno duża liczba stanowisk i duża liczebność na nich; zwiększa się liczba stanowisk lub zajmowany obszar
- zagrożenia: ekologiczne (bardzo istotne), ekonomiczne (bardzo istotne)
- zasięg krajowy (występuje na przeważającym obszarze Polski)
- populacje: występują na całym terenie Polski, przeważnie z dużą liczbą osobników, tworząc rozległe łany; stopniowo zajmuje nowe stanowiska
- kolonizuje siedliska/zbiorowiska: przede wszystkim częściowo przeobrażone lub o charakterze naturalnym
- wnika do siedlisk/zbiorowisk: antropogenicznych · częściowo przeobrażonych · o charakterze naturalnym
- główne typy siedlisk będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, do których wnika:
· 6210 — murawy kserotermiczne (Cl.Festuco-Brometea i ciepłolubne murawy z Asplenion septentrionalis-Festucion pallentis) - priorytetowe są tylko murawy z ważnymi stanowiskami storczyków
· 6410 (szczególnie) — zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (All.Molinion caeruleae)
· 6430 (szczególnie) — ziołorośla górskie (All.Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (O.Convolvuletalia sepium)
· 6440 — łąki selernicowe (All.Cnidion dubii)
· 6510 (szczególnie) — niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (All.Arrhenatherion elatioris)
· 6520 — górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (All.Polygono-Trisetion)
· 8220 — ściany skalne i urwiska krzemianowe ze zbiorowiskami z O.Androsacetalia vandellii
· 91E0 — łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Ass.Salicetum albo-fragilis, Ass.Populetum albae, SubAll.Alnenion glutinoso-incanae, olsy źródliskowe)

Solidago ×niederederi

Solidago canadensis × virgaurea
takson rodzimy lub trwale zadomowiony, nie ujęty czekliście 2002 [24]
Mieszaniec nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis) i nawłoci późnej (Solidago gigantea) o cechach pośrednich między tymi gatunkami.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20110813.3.11 - Solidago gigantea (nawłoć późna); Wrocław
110813-3
leg. Marek Snowarski
/Wrocław/ #12, 4.3D
znalezisko 20010803.2.bl - Solidago gigantea (nawłoć późna)
010803-2
leg. Barbara Łotocka #8
znalezisko 20101230.1.10 - Solidago gigantea (nawłoć późna); Muchobór Mały, przy rz. Ślęzy
101230-1
leg. Marek Snowarski
/Muchobór Mały, przy rz. Ślęzy/ #8, 3.3D
znalezisko 20101002.2.jkr - Solidago gigantea (nawłoć późna); g. Niepołomice
101002-2
leg. Jerzy Kruk
/g. Niepołomice/ #4
znalezisko 00010000.B124.bl - Solidago gigantea (nawłoć późna)
B124
leg. Barbara Łotocka #2
znalezisko 20111014.2.11 - Solidago gigantea (nawłoć późna); Wrocław ul. Onufrego Zagłoby przy ul. Granicznej
111014-2
leg. Marek Snowarski
/Wrocław ul. Onufrego Zagłoby przy ul. Granicznej/ #9, 2.3D

właściwości i zastosowanie

W medycynie stosuje się Solidaginis herba (ziele nawłoci) — całe lub pocięte, wysuszone, kwitnące nadziemne części tego gatunku, nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis) lub ich mieszańców.
Grupa użytkowa: roślina lecznicza